Haber
Avrupa Yatırım Bankası (AYB) kalkınma kolaylığı sağlayan bir kamu kuruluşu olarak 1965 yılından bu yana Türkiye’deki projelere finansman sağlıyor. Banka Türkiye’deki 40 yılı aşan faaliyetleri boyunca ülke ekonomisinin farklı sektörlerine yaklaşık 10 milyar Euro tutarında yatırım yapmış durumda.
AYB’nin 2004-2008 yılları arasında Türkiye’ye sağladığı toplam kredi 8.3 milyar Euro olarak gerçekleşti. AYB fonlarından yararlananlar arasında ise özel ve kamu sektörleri, merkezi ve yerel yönetimler, yerel bankalar, sanayi ve yabancı yatırımcılar bulunuyor. Türkiye’ye 2004-2008 yılları arasında sağlanan 8.3 milyar Euro’luk kredinin yüzde 39.6’sı ulaşıma; 31.9’u KOBİ’lere; yüzde 7.5’i sanayi sektörüne; yüzde 6.7’si enerjiye; yüzde 4.8’i telekomünikasyona; yüzde 4’ü altyapıya; yüzde 0.6’sı ise sağlık ve eğitime ayrıldı. Türkiye bugün hacim açısından AYB’nin en fazla faaliyet gösterdiği yedinci ülke konumunda.
Türkiye’nin AB’ye katılım sürecinin her iki taraf için de çok önemli fırsatlar sunduğunu kaydeden Avrupa Yatırım Bankası Başkan Yardımcısı Matthias Kollatz-Ahnen, bu süreçte AYB’nin rolünün de önem kazandığını vurguluyor. Kollatz-Ahnen, “AYB’nin rolü ülkenin ekonomik kalkınmasını ve toplumsal birliğini güçlendirmek için çok çeşitli sektörlerde somut ve uygulanabilir projeleri finanse ederek, AB’nin stratejisine de güçlü bir destek sağlıyor” yorumunda bulunuyor.
Türkiye’nin AB aday ülkesi olması nedeniyle, bankanın finansman faaliyetlerinin AB’nin doğrudan desteklediği olanaklarla sınırlı olmadığını kaydeden Kollatz-Ahnen, AYB’nin bu yeni dönemde, kredi hacmini ve kapsadığı sektör sayısını önemli ölçüde artırarak ülkenin AB’ye giden yolda ilerlemesine destek olmak için çeşitli yatırım araçları kullanacağını söylüyor. Kollatz-Ahnen, bankanın bu süreçte Türkiye yönelik kredi oranlarını artıracağını ve çok fazla sektöre yöneleceğini de ifade ediyor.
AYB faaliyetlerinin odaklandığı alanlar şöyle sıralanıyor:
- Taşımacılık, enerji ve çevreye yönelik altyapı yatırımları
- Doğrudan yabancı yatırım, Ar-Ge ve yenilikçik uygulamalarına yönelik kurumsal yatırımlar
- Ülke genelindeki KOBİ’ler.
AYB yatırımlarının önemli bir kısmı da, AB düzenlemeleri ve ulusal düzenlemelere uyum sağlamak amacıyla ve ekonomik büyümeyi desteklemek için, altyapı çalışmalarına yönelik uzun vadeli finansmana ihtiyaç duyan şehirlere be bölgelere ayıracak. Kollatz-Ahnen Türkiye’nin AB içinde rekabetçi bir konuma gelebilmesi açısından bu alanda yapılacak desteklerin önem taşıdığını ifade ediyor.
AYB’nin Türkiye’de geçtiğimiz sene 2.8 milyar Euro’luk bir faaliyet gerçekleştiğini söyleyen Kollatz-Ahnen, bu sene de krize rağmen aynı miktara ulaşmaya çalışacaklarını ifade ediyor.
KOBİ’ler, yenilenebilir enerjiler ve belediye projelerinin bu seneki öncelikli projeleri arasında yer aldığı ifade eden Kollatz-Ahnen, amaçlarını şöyle dile getiriyor: “İki amacımız var. Bunlar, bankacılık sektörünü güçlendirmek ve KOBİ’lerin krediye ulaşımını sağlayarak krizden en az düzeyde etkilenmelerini sağlamak. Bankalara verdiğimiz faiz oranları çok düşük. Uzun vadede Türk ekonomisinin geleceği büyük ölçüde nitelikli iş gücüne bağlı. Bunun için teknik ağlar ve iyi altyapılar çok önemli.
Yeni projeler
AYB Başkan Yardımcısı Matthias Kollatz-Ahnen’in Türkiye’ye yönelik projeler hakkında verdiği bilgiler ise şöyle: “İstanbul taşımacılığına yönelik 700 milyon Euro’luk bir proje imzalandı geçen sene. Bu projelerin uygulanmaya konması zaman alıyor. Her sene metro projesi gibi büyük projelere imza atmıyoruz. KOBİ’lerin desteklenmesi yaşadığımız krizde çok önemli. SME finansmanında uygulama süresi sadece bir sene. 2008’de hidrolektrik santrali projesi imzaladık. Önümüzdeki haftalarda enerjiye yönelik büyük bir proje daha imza atacağız. Bu, güneydoğuda gerçekleşecek bir rüzgar çiftliği projesi. Proje önümüzdeki dört hafta içinde imzalanmış olacak. Bu arada Sofya’yı İstanbul’a bağlayacak olan demiryolu hattı Transeuropean Network Project’i de finanse ediyoruz. Fakat bu yıl öncelikli odak noktamız KOBİ’ler olacak. Krizin en büyük etkisi KOBİ finansmanında yaşandı. Dolayısıyla KOBİ’ler için finansmanı daha kolay, daha esnek ve daha şeffaf bir hale getirmeyi amaçlıyoruz. Ba sene KOBİ’lere 1.2 milyar Euro’nun üzerinde kredi sağlayacağız. Bu kapsamda Türkiye’de 25 banka ile işbirliği içindeyiz. Eğer krize karşı birşey yapmak içi yatırım yapmanız gerekli, yatırım için de tüketim gerekli. Bunun için banka sisteminin istikrarı ve Kobi’lerin güçlenmesi çok büyük önem taşıyor. Bizim amacımız en ucuz finansmanı sağlamak. Türkiye’nin AB katılım süreci yeni bir dönemi başlatıyor ve bu dönemi desteklemek istiyoruz.
Yeni üyelere ve aday ülkelere toplam 16 milyar Euro
Avrupa Yatırım Bankası yeni üyeler ve aday ülkeleri kapsayan bölgeye geçtiğimiz yıl 12 milyar Euro kredi sağladı. AYB verdiği kredi hacmi açısından en büyük uluslararası banka konumunda. Banka 2009 yılı içinde bu bölgedeki faaliyetlerin 15-16 milyar Euro’ya yükseltmeyi planlıyor. AYB özellikle 2008 Eylül ayından bu yana KOBİ’lere öncelik veriyor. Bunun nedeni ekonominin bel kemiği olarak kabul edilen KOBİ’lerin kriz sürecinden fazla zarar almadan çıkabilmelerini sağlamak. AYB bu amaçla KOBİ’lere sağlanan kredinin daha kolay ulaşılır olmasını, esnek ve daha şeffaf bir hale getirilmesini hedefliyor.
Arka Plan
1958 yılında Roma Antlaşması’nın hükümleriyle kurulan Avrupa Yatırım Bankası (AYB) AB çerçevesinde yer alan bağımsız bir kurumdur. Merkezi Lüksemburg’da bulunan AYB, temel olarak Topluluğun dengeli büyümesine katkıda bulunacak yatırım projelerini finanse etmek amacıyla kredi sağlamaktadır. AYB ayrıca, AB ülkelerinin yanısıra başta Akdeniz ülkeleri ile Lomé Konvansiyonu ülkelerindeki yatırım projelerinin finansmanını da desteklemektedir. Roma Antlaşması çerçevesinde kâr amacı gütmeyen bir kurum olan AYB’nin sermayesi üye ülkeler tarafından karşılanır ve üye ülkelerin maliye bakanları AYB Yönetim Kurulunu oluşturur.
TSKB fonun ilk Türk hissedarı
AYB’nin finanse ettiği projelerin önemli bölümü, AB içerisinde ekonomik açıdan geri kalmış bölgelerin kalkınması amaçlı projelerdir. Bu açıdan AYB kredileri, başta Yapısal Fonlar olmak üzere Topluluğun diğer mali araçlarını destekler nitelik taşımaktadır. Gerek kamu sektörü, gerek özel sektör projelerinin yararlanabildiği AYB kredileri, ağırlıklı olarak ulaştırma, haberleşme, çevre, enerji, sanayi, tarım ve hizmetler sektörüne verilmektedir. Desteklenecek projelerin sınır-ötesi niteliğe sahip olması tercih edilmekte ve kredi oranı genel olarak projenin toplam yatırım maliyetinin %50’sini aşmamaktadır.30 Eylül 2006’da Türkiye Sinai Kalkınma Bankası AŞ yüzde 0.15’lik bir payla Fon’un ilk Türk hissedarı oldu. TSKB hem Türkiye’deki özel sermayeli ilk ve en büyük yatırım ve kalkınma bankası olmasının yanı sıra uzun yıllardır Avrupa Yatırım Bankası Grubu’nun çalışma ortağıdır.
