Ashton: Türkiye'nin İran ve nükleer konularda komşularıyla diyalogu sürdürmesi normal

BRÜKSEL (ANKA) – Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikası Baş Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Catherine Ashton, Türkiye’nin komşularıyla diyalog içinde olacağını belirterek, “AB Türkiye’nin Tahran’daki araştırma reaktörü için tedarikte bulunma anlaşmasına ulaşma yönündeki çabalarını memnuniyetle karşıladı. Yakıt teminine ilişkin böyle bir anlaşma, kimi unsurların açıklığa kavuşturulması koşuluyla güveni artırır. Bununla birlikte AB, böyle bir anlaşmanın, İran’ın nükleer programının doğasına ilişkin genel çekinceleri ortadan kaldırmayacağını vurgular” dedi.
Catherine Ashton, Avrupa Parlamentosu’nda İngiliz Üye Barry Madlener’in, Türkiye-İran ilişkileri ve bunun üyelik müzakerelerine etkileri konusundaki yazılı soru önergesini yanıtladı. Madlener önergesinde, AB Komisyonu’nun İranlı bir kadının zina nedeniyle taşlanarak ölüm cezasına çarptırılmasından haberdar olup olmadığını sordu. “İran’daki barbar rejime karşı bir adım atmayı düşünüyor musunuz? İran’da bir yılda kaç kişi asılarak, kaç kişi taşlanarak öldürüldü, infazların kesin gerekçeleri nedir? Bunlar bilinmiyorsa neden? Komisyon azgın İran devletiyle diplomatik ilişkileri derhal kesecek mi? Komisyon, Ahmedinecad gibi diktatörlerin Avrupa toprağına girmesini acilen engellemesi zorunluluğunda mutabık mı?” gibi soruları sıralayan İngiliz Üye şöyle devam etti:
“Komisyon –bir aday ülke olan- Türkiye’nin İran ile sıkı bağlar geliştirmeye devam etmesi ve hala İran’ı ‘Türkiye’nin büyük dostu’ olarak tanımlaması gerçeğiyle nasıl uzlaşabilir. Komisyon, İran’ın büyük dostu ve komşusu Türkiye’nin AB’ye asla katılamayacağını açıklamaya ne zaman hazır olacak?”

-TÜRKİYE KOMŞULARIYLA DİYALOGUNU SÜRDÜRECEK-

Catherine Ashton ise önergeye yanıtında, “Türkiye’nin, özellikle İran’ın nükleer programı üzerinde, komşularıyla diyalogunu sürdüreceği açıktır. AB Türkiye’nin Tahran’daki araştırma reaktörü için tedarikte bulunma anlaşmasına ulaşma yönündeki çabalarını memnuniyetle karşıladı. Yakıt teminine ilişkin böyle bir anlaşma, kimi unsurların açıklığa kavuşturulması koşuluyla güveni artırır. Bununla birlikte AB, böyle bir anlaşmanın, İran’ın nükleer programının doğasına ilişkin genel çekinceleri ortadan kaldırmayacağını vurgular” dedi.
Endişelerin İran ile AB yüksek temsilcisi arasında, yeniden başlatılması için çaba gösterilen görüşmelerde doğrudan gündeme getirilmesi gerektiğini savunan Ashton, “Komisyon, İran’ın büyük dostu ve komşusu Türkiye’nin AB’ye asla katılamayacağını açıklamaya ne zaman hazır olacak?” sorusunu yanıtlarken, Türkiye ile müzakerelerin 2005’te oybirliğiyle alınan kararla başlatıldığını hatırlattı. Ashton, “Bu karar, sürecin sonucu önceden garanti edilmese bile, müzakerelerin ortak amacının katılım olduğuna işaret eden müzakere çerçevesi üzerine temellendi. Ayrıca tüm müzakere çerçevesi, Türkiye’nin müzakereleri tamamlaması için, AB’nin politika ve yasalarıyla tam uyumu sağlamasını şart koşuyor” dedi.

-İRAN İLE İLİŞKİLER KESİLMEZ-

Zina yaptığı için İran’da cezalandırılan Sakine Muhammedi Aştiyani’nin durumundan haberdar olduklarını belirten Catherine Ashton, “Komisyon dünya çapında ölüm cezasına karşı olduğunu açıkça ifade etmiş ve taş atma gibi orta çağ uygulamalarının kullanılmasını tümüyle kınamıştır. Şimdiki açıklama sadece İran ve geçen yıl yapılan tartışmalı başkanlık seçiminden bu yana giderek kötüleşen insan haklarındaki duruma ilişkin uzun bir dizi oluşturan açıklamaların son örneği. Ayrıca bu açıklamalara ek olarak hem Tahran hem de Brüksel’de, konusu insan hakları olan birçok diplomatik görüşme gerçekleşti” dedi.
Ashton, İran’daki idam cezalarının sayısıyla ilgili soruyu yanıtlarken, AB’nin İran’da bir delegasyonu bulunmadığını, bu nedenle Üye Devlet büyükelçiliklerinden gelenlerle Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme örgütünün yayınladığı verilere dayanıldığını kaydetti. “İran ile diplomatik ilişkiler kesilecek mi” sorusuna Ashton, “Komisyon İran ile diplomatik ilişkileri sertleştirmeyi planlamıyor. Komisyon iletişim kanallarını korumayı ve –baskı ve diyalogun bileşimi olarak ifade edilen- ikili yaklaşımı sürdürmeyi istiyor” yanıtını verdi.(ANKA)