Haber
Ceza Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan ve askerlerin sivil mahkemelerde yargılanmasının önünü açan değişiklik, Türkiye'nin Avrupa Birliği yol haritasını gösteren 2008 yılı Ulusal Programı'nda da yer almıştı.
Programın Siyasi Kriterler Bölümü, Sivil-Asker İlişkileri Başlığında MGK'nın konumu, Türk Silahlı Kuvvetleri bütçesinin denetimi ve askeri mahkemelerin görev yetkilerine ilişkin şu satırlar yer alıyor:
"Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) danışma organı olma niteliği, Anayasa ve ilgili yasa değişiklikleriyle yeniden tanımlanmıştır. Gerçekleştirilen bu reformların etkin şekilde uygulanmasının sağlanmasına ve bu çerçevede, ulusal güvenlik stratejisinin Hükümetin sorumluluğunda oluşturulması ve yürütülmesine devam edilecektir.
Anayasa’nın değiştirilmiş 160 ıncı maddesi uyarınca, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bütün gelir ve giderleri ile malları Sayıştay’ın denetimine tabidir. Geçen yasama döneminde hazırlanmış olan yeni Sayıştay Kanunu Teklifi’nde uygulamayla ilgili teknik düzenlemelerin tümüyle yerine getirilmesini sağlamak üzere iki maddeye yer verilmiştir.
Demokratik hukuk devletinin gerekleri çerçevesinde hazırlanacak Yargı Reformu Stratejisi’nin bir parçası olarak askeri mahkemelerin de görev ve yetkilerinintanımlanmasıyla ilgili düzenlemelere devam edilecektir."
AB: "Uzlaşmacı yöntem izlensin"
Bu arada Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürü Michael Leigh, askerlerin sivil mahkemelerde ayrgılanmasına yönelik düzenlemeye ilişkin, "Ordu üzerinde sivil kontrol, Katılım Ortaklığı Belgesi'nde Türkiye'nin (yerine getirmesi gereken) kilit öncelikler arasında. Bu kapsamda Türkiye'nin Avrupa standartlarına yaklaşması son derece önemli" dedi.
Leigh, Türkiye'nin AB üyelik yükümlülüklerini yerine getirirken, "daha geniş siyasi uzlaşmaya izin veren bir yöntem izlemesinin" de önem taşıdığını ifade etti.
Askeri yargıtay-Sivil Yargıtay
Askerlerin sivil mahkemelerde yargılanmasına ilişkin yasa değişikliğinin ardından bir diğer tartışma, askeri Yargıtay’ın, sivil Yargıtay’la birleştirilmesi konusunda yaşanıyor.
Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker Askeri yargıtay'ın Sivil Yargıtay’la birleştirilebileceğini ve askeri davaların temyiz yerinin de sivil Yargıtay olabileceğine dikkat çekti ve "Askeri Yargıtay konusu tartışmalı. Askeri Yargıtay gibi bir kurum hiçbir Batı ülkesinde yok. Yargı birliği açısından böyle bir çözüm düşünülebilir" dedi.
Gerçeker, "Yargı reformu stratejisi çalışmaları sırasında bu tek maddelik CMK değişikliği bu şekilde hiç gündeme getirilmedi. Somut olarak tartışılmış da değil. Bu konularda görüşümüzün alınması lazım. Değişiklik son dakikada yapıldığı için zaten sorma imkanları da yoktu. Bakanlık hálá taslak üzerinde çalışıyor" diye konuştu.
Konuya ilişkin CNNTÜRK'e görüş bildiren Yargıtay Onursal Başkanı Sami Selçuk ise, "Türkiye AB üyesi olmak istiyorsa, iki hukukluluk yaratan askeri yargıtay müessesesini kaldırmalı" dedi ve hiçbir AB ülkesinde bu kurumun bulunmadığını bildirdi.
