Euractiv.com.tr
Fındık sezonu geliyor. Karadeniz’de Giresun, Trabzon ve Ordu’da fındık üreticileri tedirgin ve endişeli. Herkes serbeszt piyasada açıklanacak fiyatı ve bu yıl izlenecek politikayı bekliyor. Bu yıl 603 bin ton fındık olacağı tahmin ediliyor.
Bölgeye Güneydoğu’dan gelecek Kürt toplayıcılar için de sıkı güvenlik önlemleri alınmış durumda. Geleneksel elçi sisteminin yanı sıra bu yıl çadırlar bölgesinin de sıkı kontrol altına alınması ve bölgede herhangi bir çatışma veya olayın yeralmamasına gayret ediliyor.
Bölgedeki fındık üreticileri ise serbest piyasada fiyat belirlenmemesinden tedirgin.
Ziraat odalarının açıkladığı maliyet hesapları ise tüccarlar tarafından yüksek bulunuyor.
Giresun Sonhaber’de yeralan bir habere göre üretici şimdiden isyanda. Trabzon Fındık Üreticileri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı İsmail Albayrak, ''Fındık İtalya ve İspanya'da 8 Avro, ülkemizde ise 4 lira. Bumu serbest piyasa?'' dedi.
Trabzon gazeteciler Cemiyeti'nde basın toplantısı düzenleyen Albayrak, Türkiye'nin tarımda kendine yeten dünya ülkelerinden birisiyken, uygulanan yanlış politikaların üreticilerin aleyhine değiştirildiğini öne sürdü.Doğrudan gelir desteği ödemelerinin randımana göre verilmesi gerektiğini savunan Albayrak, ''Üretici kaliteli ve birim alandan üstün verim almaya sevk edilmelidir.
Ödemeler 15 Ağustos tarihinde başlamalı, üretici ürün toplama giderini karşılayıp ürününe sahip çıkabilecek ekonomik duruma getirilmelidir'' ifadelerini kullandı. ''Yurt dışından yasal veya yasa dışı yollardan ülkemize fındık girişi önlenmelidir'' diyen Albayrak, şöyle devam etti:
''Ülkemizde gerçek anlamda ihracatçı yoktur. Dış alıcıların tedarikçileri vardır. Eğer olsaydı üreticiyi kaliteli ürün yetiştirmeye teşvik eder, ürününü değerinden satın alır, üretici ürününü dalında bırakmazdı. İtalya ve İspanya fındık üreticileri 1 kilo fındığını 8 Avro'ya satarken, ülkemizde kilo maliyet hesabının 5 lira olduğu günümüzde 5 liranın dillendirilmesi dahi üretici adına utanç vericidir.'' (Giresun Son Haber)
Fındık hasadı yaklaştıkça, serbest piyasada belli bir fiyatı da belirlenmeyince, fındık ile ilgililer görüş bildirmeye devam ediyor.
Kim Doğru Söylüyor? Oda Başkanı mı, Tüccar mı?
Zeki AL (Giresun Sonhaber)
Fındık hasadı yaklaştıkça, serbest piyasada belli bir fiyatı da belirlenmeyince, fındık ile ilgililer görüş bildirmeye devam ediyor.
Fındıkçılar arasında görüş ve bilgi yönünden öyle uçurumlar varki, TZOB Başkanı Şemşi Bayraktar fındık maliyetini 4.39 TL derken, fındık tüccarı Mustafa Demirci bu maliyetin 2 ile 3 TL arasında olabileceğini söylüyor.
Kim daha iyi fındıkçı?
İtalya,İspanya 1 Avro olan maliyet karşısında fındığını Avrupa’ya 8 Avro’dan satarken, Türkiye’de yaklaşık 1.5 Avro olan maliyet karşısında, neden fındık 3 Avro’ya satılıyor?
İşte Şemsi Bayraktar’ın Maliyet Görüşleri:
TZOB Başkanı Bayraktar:
“ kilogram fındığın maliyeti 4,39 TL”
Trkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 1 kilogram fındığın maliyetinin 4,39 TL olarak tespit edildiğini bildirdi.
Ankara'da yapılan 2010 yılı fındık maliyet toplantısıyla ilgili açıklamalarda bulunan TZOB Başkanı Bayraktar, fındık rekoltesinin bu yıl da yüksek olmadığını belirtti. Üreticilere de fındığın değerini bulması için pazarın ihtiyacı kadar ürün çıkarmalarını önerdi.
Bu yıl yapılan rekolte tespit çalışmaları sonucunda Türkiye'de yaklaşık olarak 603 bin ton fındık olacağının tahmin edildiğini ifade eden Bayraktar, rekolte çalışmasından sonra, bölge odalarından alınan son bilgilerde fındık ürününde görülen meyve dökülmeleri neticesinde rekoltenin daha düşük seviyede gerçekleşeceği kanaatinde olduklarını dile getirdi.
"ALAN BAZLI DESTEKLER EYLÜL AYINDA ÖDENMELİ"
Üreticilerin, piyasaya olan borçlarından ötürü fındığını, hasat sonrası hemen elinden çıkarıp borçlarını ödemek istediklerini aktaran Şemsi Bayraktar, bu sebeple alan bazlı desteklerin ödeme tarihlerinde de bir düzenlemeye gidilmesi gerektiğinin altını çizdi.
TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, " Verilecek olan alan bazlı desteğin yüzde 50'si üreticilerimizin paraya en çok ihtiyacı olduğu hasat sonrası yani eylül ayında verilmesi, diğer yarısının da yetiştirme dönemi başında yani şubat-mart aylarında verilmesi üreticilerimizin sıkıntısına çare olacaktır. Bu şekilde yapılacak destek ödemeleri hem yerini bulacak hem de fındık fiyatlarının piyasada istikrarlı bir şekilde seyretmesine katkı sağlayacaktır." dedi.
İşte Mustafa Demirci’nin açıklamaları:
Mustafa Demirci, “ Maliyet Abartılı”
Giresun Ticaret Borsası Meclis Başkanı ve Fındık tüccarı olan Mustafa Demirci, Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin açıkladığı fındık maliyetini yüksek bulduğunu söyledi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar’ın açıklamış olduğu bir kilo fındığın 4.39 TL’lik maliyet fiyatını abartılı bulduğunu belirten Giresun Ticaret Odası Başkanı Mustafa Demirci, gerçek maliyetin 2-3 TL arasında olabileceğini söyledi. İtalya’daki bir kilo fındığın maliyeti ise 1 Euro’dur.”dedi
Hangi Kriterlere Göre Açıkladı
“Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin açıkladığı maliyeti yüksek buluyorum” diyen Demirci “Türkiye’de ise batı ve doğu fındık bölgelerinin maliyet farkı vardır. Batı bölgesinde fındık maliyeti daha ucuz, doğu bölgesinde ise daha yüksektir. Türkiye Ziraat Odaları Birliği maliyet fiyatını hangi kriterlere göre belirlemiştir, bu net değil. Dolayısıyla Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin açıkladığı bu maliyet fiyatını şahsen yüksek buluyorum. Türkiye’nin 1 kilogram fındık maliyetinin İtalya’dan daha yüksek olacağını sanmıyorum” şeklinde konuştu. (Giresun Sonhaber)
Trabzon'da üretici yaş fındık satıyor
Trabzon 61 internet sitesinin haberine göre piyasadan umudunu kesen üretici yaş fındığı yol kenarlarında satmaya çalışıyor.
Son iki yıldır fındık fiyatına müdahale edilmemesi ve fiyat oluşumunun serbest piyasa koşullarına bırakılması üzerine, ürününü daha fazla fazla fiyattan satmak isteyen üretici, Giresun'da Karadeniz Sahil Yolu kenarına açtıkları tezgahlarda yeni ürün yaş fındık satışına başladı.
Giresun Ziraat Odası Başkanı Özer Akbaşlı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, son yıllarda fındık fiyatına müdahale edilmemesi ve fındığın hak ettiği değerden işlem görememesi üzerine, üreticinin ürününü kendisinin değerlendirmeye çalıştığını söyledi.
Giresun'un sahil kesimindeki tüm ilçelerinde yaş fındık satışı yapan tezgah sayısında son iki yılda büyük artış gözlendiğini ifade eden Akbaşlı, ''Üretici, aracı olmadan yaş da olsa fındığını direkt tüketiciye satmasından daha fazla para kazandığının bilincine vardı'' dedi.
Akbaşlı, bunu fındığın tanıtımı ve iç piyasadaki tüketim miktarının artışı açısından önemli bulduklarını anlatan Akbaşlı, şöyle konuştu:
''Ancak, fındık rekoltesi göz önüne alındığında buralarda yaş olarak satılan fındığın miktarı oldukça azdır. Üretici 'iş başa düştü' mantığıyla bunu yapıyor, doğru da yapıyor. Fındık bahçesi sahil yolu kenarındaki üreticiler imkanı olduğu için fındığın bir bölümünü kurdukları tezgahlarda satarak, alın terinin karşılığını almak istiyor. Fındık ve üretici desteklenmediği ve üreticinin de ürününün bedelini alamadığı sürece, Karadeniz Sahil Yolu kenarındaki yaş fındık satan üretici sayısı giderek artacaktır.''
-ÜRETİCİ FINDIĞINI YOLCULARA SATIYOR-
Keşap ilçesinin Karadeniz Sahil Yolu Güneyköy köyü mevkisinde açtığı tezgahta yeni ürün yaş fındık satan üretici Ayşe Tüküç, fındığa iyi bir fiyat verilmediği için fındığı yolda sattığını ifade ederek, ''Hükümet iyi fiyat verseydi ve üreticiyi destekleseydi, burada fındığımı satmazdım. Bir türlü fındığımızın hak ettiği fiyatı bulamadık. Bu fındığı pazara götürsek verilecek fiyat ancak 2 liradır'' diye konuştu.
Tüküç, yoldan geçen vatandaşların taze fındık yemekten hoşlandığını anlatarak, ''Kavşaklı fındığı 3 lira, kavşağından çıkarılan ayıklanmış fındığı ise 5-6 liradan satıyoruz. Bundan da önemli miktarda kar ediyoruz'' dedi.
Bahçesinden topladığı fındığının bir miktarını yaklaşık 6 yıldır sahil yolunda kurduğu tezgahta sattığını belirten Abdullah Serdaroğlu ise fındığı hem kendi ve hem de ülke ekonomisi adına en iyi şekilde değerlendirmek istediğini söyledi.
Serdaroğlu, tüccarın fındığın hakkını vermediğini savunarak, şunları kaydetti:
''Tüccarın eline düşmek istemiyoruz. Onun için fındığımız burada 3-5 kuruş fazlasına satmaya çalışıyoruz. Kilogram başına 1-2 lira daha fazla kazanıyoruz. Yılda burada 2-3 ton dolayında fındık satıyorum. Ben yaş fındığı burada 5-6 liraya satarken, kurutup tüccara götürerek satsam alacağım para en fazla 4 lira. Bu gidişle üreteci yaş da olsa kuru da olsa fındığının bir bölümünü sahil yolunda açacağı tezgahlarda satmaya başlayacak
