Güney Kıbrıs AB temsilcisi Nicholas Emiliou EurActiv’e, “Temmuz başında yeniden açılan ve Kıbrıs’ta iki toplumun birleştirilmesini konu alan müzakerelerin başarıya ulaşmasında Türkiye’nin hayati rol oynayacağı” şeklinde bir açıklamada bulundu.
Güney Kıbrıs’ın AB Daimi Temsilcisi Şubat ayında göreve başlayan yeni devlet başkanı Demetris Hıristofiyas’ın yeni umutları da beraberinde getirdiğini söyledi. Ancak Emiliou adadaki yeni iyi niyet ikliminin çözüm için yeterli olmadığı uyarısında bulundu. “Esas etmenlerden bir tanesi de Türkiye’deki durum ve Ankara’nın tüm bu sürece vereceği cevap olacaktır.”
Büyükelçi Emiliou, “Her iki liderin de çözüm konusunda kesinlikle çok istekli olduğunu söylemeliyiz,” şeklinde konuşurken çoğu meselenin henüz müzakere edilmemiş olması ve bazı konularda kararı KTTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat değil de Ankara’nın verecek olması dolayısıyla görüşme sonuçlarına ilişkin daha ihtiyatlı bir dil kullandı.
Bunlardan ilki adadan 43,000 Türk askerinin geri çekilmesi. İkincisi, Ankara’nın Kıbrıs’ta Türkiye’ye 1960’ta İngiltere, Yunanistan ve Türkiye arasında imzalanan anlaşmayla tanınan haklardan vazgeçip geçemeyeceği. Bir diğer önemli unsur da Türk askerinin işgal altında bulundurduğu toprakların geri iadesi.
Hıristofiyas ve Talat arasındaki bir dizi görüşme sonrasında Temmuz başında her iki tarf tarihi bir karara şekil vererek adanın birleştirilmesi doğrultusunda barış görüşmelerini yeniden başlattılar. Büyükelçi Emiliou’ya göre, her iki taraf hali hazırda nihai bir çözümün ne şekilde olabileceği üzerinde anlaşmaya vardılar.
Emiliou bu süreci tek devletten, federal, çift bölgeli ve çift toplumlu bir devlet yapısına geçiş şeklinde tanımladı. İkili görüşmelere Birleşmiş Milletler’in yeni Kıbrıs Temsilcisi ve eski Avustralya Dış İşleri Bakanı Alexander Downer arabuluculuk ediyor.
Avrupa Birliği’nin (AB) bu süreçteki rolüne gelince, Kıbrıs Rum Büyelçisi birliğin Türkiye’den çözüm bulunması için olumlu yönde katkı yapmasına karşılık ülkenin AB’ye katılımı şeklinde yumuşak bir güç uygulaması olabileceğinin altını çizdi.
“Kıbrıs sorununun çözümü Türkiye’nin AB üyeliği önündeki büyük bir engeli kaldıracaktır,” şeklinde konuşan Emiliou ülkenin halen sekiz müzakere başlığının AB’nin gümrük birliği anlaşmasının Kıbrıs kısmını reddetmesi nedeniyle bloke edildiğini hatırlattı.
Adanın birleşmesi görüşmeleri doğrultusunda Güney Kıbrıslı diplomat Birleşmiş Milletler’in rolünün önceki arabuluculuklara göre bu kez daha farklı olduğunu çünkü bu kez her iki tarafında bu konuda aktif olduğunu belirtti. “Birleşmiş Milletler kolaylaştırıcı bir rol oynayacak, belli sorunlara somut çözümler sunan bir arabulucu rolü değil.”
