Haber
Kısa bir süre önce teknokratların Topolanek’i devirdiği Çek Cumhuriyeti’nin AB dönem başkanlığı süresi Haziran’da sona eriyor. Çek Senatosu Mayıs başlarında Lizbon Anlaşması’nı oylamaya sunacak. Siyasetçiler anlaşmanın kabul edilme şansının göreceli olarak yüksek olduğunu belirtiyor.
Topolanek 31 Mart’ta koalisyon üyesi partilerin ve muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti’nin yöneticileriyle görüştükten sonra “Şu ana kadar Bakanlar Kurulu’nun Haziran sonundan önce istifa edeceğini biliyoruz. Bunun hangi tarih olacağı konusundaki görüşmelerimiz devam ediyor” bilgisini verdi.
“Yeni hükümet Çek Cumhuriyeti’nin AB dönem başkanlığını tamamlayabilmeli. Bunu yapabilecek insanların arayışı içerisindeyiz,” diyen Çek Başbakanı partilerin Salı günü gerçekleştirilen toplantıda muhalefetin önerisine kulak verdiklerini ve bu paralelde ülkeyi yönetecek yeni hükümetin siyasetçilerden oluşmaması konusunda mutabakata vardıklarını kaydetti. “Geniş tabanlı bir uzlaşı adına bütün demokrat partilerin desteğiyle parti üyesi olmayan üyelerden oluşan bir hükümet kurmaya hazırız.
Sosyal Demokratların lideri Jiri Paroubek partilerin nihai anlaşmaya yaklaştıklarını ve hafta sonuna kadar bir karara varabileceklerini umduğunu söyledi.
Koalisyon ortağı Yeşiller Partisi lideri Martin Bursik yeni seçim tarihinin büyük ihtimalle 16-17 Ekim olması konusunda anlaştıklarını belirtti.
Bu arada, Çek siyasi krizi kişisel çatışmaların ve son aylarda hükümet tarafından yaşanan aksaklıkların bir sonucu. Bunalımın Macaristan ve Letonya’yı sallayan küresel ekonomik krizle bağlantısının pek az olduğu ileri sürülüyor.
Çek Cumhuriyeti sanayi üretimi ve ihracatının beşte birinden fazla kayba uğrarken bankalar istikrarını korumaya devam ediyor ve ülkenin para birimi borç miktarının ve yabancı kredi miktarının düşük seviyelerde oluşu nedeniyle bu yılın başlarında yaşanan kayıpları atlatmış görünüyor.
Çek kronu hükümetle ilgili anlaşmada sona yaklaşılması haberinden sonra istikrarını korudu ve iç ticarette 27,3 eurodan işlem gördü. Haber öncesinde kronun euro karşısındaki değeri 27,46 idi.
İşbirliğine istekli görünen Sosyal Demokratlar ve Topolanek’in sağ kanat partisi ODS parlamento’da küresel krizin etkilerini hafifletecek muhalefet menşeli tedbirler için ön kabulde bulunduklarını açıkladılar. Hükümet görüşmelerine katılan siyasetçilerin tamamı başbakan veya bakanlar kurulu üyelerinin kimler olabileceği konusunda isim vermekten kaçındılar.
Ana partilerin yeni hükümet konusunda anlaşmamaları halinde Cumhurbaşkanı Klaus Lizbon Anlaşması’nın onaylanmasını engelleyebilecek yeni bir başbakan atayabilir.
Lizbon Anlaşması Mayıs’ta oylanacak
Öte yandan Çek Senatosu anlaşmayı Mayıs’ta oya sunmaya hazırlanıyor. Geçen hafta yaşanan kabine depreminden sonra siyasetçilerin söylediğine göre metnin kabul edilmesi ihtimali göreceli olarak yüksek.
Lizbon Anlaşması Çek Cumhuriyeti’nde önemli bir dönüm noktası çünkü Cumhurbaşkanı Klaus belgenin onaylanmaması için var gücüyle çalışıyor ve anlaşmanın ulusal egemenliği tehdit ettiğini ileri sürüyor.
Klaus Senato’da anlaşmanın kabulünde kullanacakları oyların son derece önemli olduğu iktidar partisi ODS’nin hamlelerini yakından takip ediyor.
Arka Plan:
Çek Cumhuriyeti geçen hafta azınlık hükümetinin güvensizlik oyu almasından bu yana siyasi bunalımda. AB dönem başkanlığı görevinin ihmaline yol açan darbe Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus’un lideri olduğu AB şüphecilerinin rolünü güçlendirirken Lizbon Anlaşması’nın onayı konusunda endişelere yol açtı.
İktidardaki koalisyon hükümeti son yerel seçimlerden zayıflamış olarak çıkarken, senatodaki güç dengesi hükümetin yıpranmasına sebep oldu.
Başbakan Topolanek liderliğindeki hükümet Sivil Demokrat Parti (ODS), Hıristiyan Demokratlar (KDU-CSL) ve Yeşiller’in (SZ) güç birliğinde bulunduğu bir koalisyon idaresi. Parlamento çoğunluğuna sahip olmayan hükümet kanun tasarılarını geçirebilmek için bir elin parmakları sayısınca bağımsız milletvekilinin desteğine güveniyor.
