Haber
Komisyon’un hazırladığı bütçe gözden geçirme taslağı birlik genelinde kaşların çatılmasına neden oldu.
Taslakta önerilen 130 milyar euro yıllık bütçeli “kök ve dal reformu” tarım politikaları harcamalarının yüzde 45’ini oluşturuyor.
Küreselleşme gibi belli başlı güçlüklerle mücadele politikalarına fonların aktarılması teklifinin yer aldığı metinde fonların ayrılması işleminde esneklik gözetilmesi gerektiği, mevcut sistemin fazla “katı” olduğu ve dolayısıyla “eylemsizliği” tetiklediği belirtiliyor.
Taslakta ayrıca yeniden paylaştırılabilir politikalardan yararlanan Doğu Avrupa ülkelerine, AB’ye daha fazla katkıda bulunan devletlere daha adil davranılması gerektiği vurgulanıyor.
Bütçedeki en büyük ikinci kalem olan bölgesel fonlarla bugüne kadar gelir düzeyi düşük üye ülkeler gözetilmişti ancak şimdi iç idari farklılıklar göz önünde bulundurularak bu fonların paylaşımında yeni bir denge gözetilmesi de taslakta tavsiye ediliyor. Metinde “Somut olarak, kişi başına gelirin eşik değerin üzerinde olduğu ve bölgesel gelir farkının büyük olduğu ülkeler iddialı harcamalarda bulunabilir,” cümlesine yer veriliyor.
Bununla birlikte önceliklerin neler olduğu, mevcut bağımsız tabandan tavana yaklaşımı merkeziyetçi bölgesel harcamalarla birleştirme konusunda üye hükümetler son söz hakkına sahip.
Dahası, taslak metinde bölgesel fonların daha ziyade faaliyet odaklı olması gerektiği, daha güçlü değerlendirme ve ödeme mekanizmalarının “ölçülebilir hedefler” esasına dayalı olması gerektiği belirtiliyor.
Üç ‘öncelik ekseni’
Bütçe gözden geçirmesinde AB katma değerinin bütçenin kalbi olması ve üç öncelik ekseni çerçevesinde harcamalar konusunda yeni bir anlaşmaya varılması isteniyor.
- Sürdürülebilir büyüme ve istihdam, bilgi esaslı düşük karbon ekonomisine araştırma, beceri ve yenilikçilikle rekabetin artırılması yoluyla geçişin hızlandırılması;
- İklim ve enerjide enerji tasarrufu ve tedarik, ulaşım altyapısı ve diğer sürdürülebilir politikalarda, özellikle doğal kaynaklarla ilgili olanlarda, teknolojik devrimlerin desteklenmesi;
- Küresel bir Avrupa düşüncesiyle güvenlik, refah, dayanışmanın yoksullukla mücadele, göç yönetimi ve komşularla işbirliğinin artırılması.
Bütçe gözden geçirmesi Lizbon Anlaşması’nın yakında yürürlüğe girecek olması ihtimali nedeniyle AB dış ilişkilerine de atıfta bulunuyor. Anlaşmaya göre AB cumhurbaşkanlığı ve dış işleri bakanlığı gibi iki yeni dış ilişkiler pozisyonu açılacağı için AB’nin dünya genelindeki çıkarlarının artırılması için bütçeden daha büyük pay ayrılması öngörülüyor.
Ortak Tarım Politikası’nda reform
Reformun üzerinde en hararetli tartışmaların yaşandığı unsuru 2007-2013 bütçe döneminin yüzde 45’ine sahip Ortak Tarım Politikası (CAP) harcamalarının başka politika alanlarına kaydırılması oldu.
Taslak metinde çiftçi finansmanının ulusal kaynaklardan karşılanabileceği üye devletlere daha fazla sorumluluk verilecek şekilde CAP’e ayrılan miktarın yeniden gözden geçirilmesi teklif ediliyor.
Komisyon CAP’in devletleştirilmesini diğer alanlarda kendi harcama yetkisini kaydırabilmesini sağlayacak bir araç olarak görüyor. Yıllık €55 milyarlık bütçe payı ile AB’nin €130milyarlık bütçesinin yüzde 45’i tarım politikalarına ayrılıyor ki bu rakam AB harcamalarının en büyük kalemini oluşturuyor.
Öz kaynaklar
Bütçe taslağında ayrıca KDV’ye dayalı katkıların bütçe dışına alınması ve öngörülüyor. Bütçeye katkının yeni, politika güdümlü öz kaynaklarla sağlanması teklif ediliyor. Komisyon, bu tür bir kaynağın üye ülkelerin ulusal gelire paralel katkılarıyla sağlanabileceğini ve böylece üye devletlerin kendi yatırımlarıyla orantılı geri dönüşüm beklemelerinin önüne geçilebileceğini ileri sürülüyor.
Bir olasılık da AB’nin sera gazı ile mücadele kapsamında belirlediği ve 2005’ten bu yana yürürlükte bulunan sınırla-pazarla ilkesine uygun şekilde CO2 salınım ruhsatlarının açık artırmaya çıkarılmasından gelir elde edilmesi. Diğer bir olasılık ise SMS mesaj ücretlerinin artırılması, finans işlemlerine yeni vergi getirilmesi veya havacılık sektörüne kerosen vergisi ya da kalkış vergisinin getirilmesi.
Taslakta İngiltere’ye yapılan geri ödeme türü “düzeltme mekanizmalarının” yürürlükten kaldırılması da öneriliyor.
Taraflar:
Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso’nun imzasını taşıyan belgenin önsözünde “Küresel çalışmalara daha etkin şekilde katılabilmek ve 21 inci yüzyılda dünyanın karşılaştığı zorluklarla daha iyi mücadele edebilmek için AB harcama önceliklerinin yeniden belirlenmesi gerekiyor” cümlesi yer alıyor.
Barroso “AB büyüme ve istihdama, düşük karbon ekonomisinde sürdürülebilir kaynakların yönetimine ve Avrupa’nın dış çıkarlarına odaklı, yenilenmiş bütçeye ihtiyaç duyuyor” ifadesini kullanıyor.
AB’nin en büyük ülkelerinden bir diplomat Komisyon tasarısının önemini göz ardı ederek kağıt üzerinde olmayan değiştirilmesi gerektiğini söyledi. Diplomata göre, Komisyon genellikle günün sonunda tarım harcamalarını durdurmaya meyilli olduğunu ama para cüzdanının üye devletlerin elinde olduğunu ileri sürüyor. “Tasarı masaya geldiğinde konumumuzu açıklayacağız.”
Arka plan:
Barroso, AB’nin geleceğine yönelik harcama önceliklerinin ele alındığı ve bu konudaki tabuların yıkılmasına yönelik halka istişareleri 2007’de başlattı.
AB’nin yıllık bütçesinin büyüklüğü, yapısı ve öncelikleri 2007’de €126,5 milyardı. 2007-2013 dönemini kapsayan bütçe rakamı 2006 sonunda oya sunulan Mali Perspektifler yönergesi üzerine yaşanan hararetli tartışmalar sonucu onaylandı.
Aynı zamanda AB devlet ve hükümet başkanları bütçenin ana hatlarına ilişkin siyasi öncelikleri değerlendirebilmek için 2008-2009’da bütçe gözden geçirmesi konusunda mutabakata vardılar.
