Arka plan:
Çevre dostu ürünler ve tüketimleri Komisyon’u zorlarken AB yürütme organı konuyu Birleştirilmiş Ürün Politikası (IPP) adı altında 2003 sunulan bir tasarı çerçevesinde ele almıştı.
Ancak taslak hem sivil toplum örgütleri (STÖ) hem de iş çevrelerinin eleştirilerine hedef oldu. STÖ’ler politikanın yasamaya ilişkin şartlardan yoksun kaldığını ileri sürerken iş dünyası çevreye yoğunlaşmanın kısıtlı olduğunu ve ürünlerde sürdürülebilirlik kararının kamu düzenleme kurullarında değiş iş çevrelerinde olması gerektiğini belirttiler.
Eleştirilere cevap olarak Komisyon DG Çevre tarafından hazırlanan sürdürülebilir tüketim ve üretim (SCP) eylem planı ile DG İşletme tarafından hazırlanan bir sürdürülebilir sanayi politikası (SIP) formüle edebilmek amacıyla paydaşlarla istişarelerde bulundu
Hava sızdırmaz, sağlam
Brüksel AB’nin Enerji Tüketen Ürünler Yönergesi’nde (EuP) ekolojik tasarım gerek şartlarının alanını SCP ve SIP yeni eylem planlarının ana parçası olacak şekilde enerji kullanılmayan ürünleri de dahil ederek genişletmek istiyor.
2005 EuP Yönergesi’nde gözden geçirilen taslağa göre, “ekolojik tasarım çerçevesinin çevre üzerinde etkili tüm ürünler için geçerli olması” gerekiyor. 18 Mart tarihli taslak Komisyonun farklı hizmet danışma kurullarında istişarelere tabi tutuluyor.
Komisyon hangi ürünün yeni kuralların kapsamında yer alacağını ve mevcut yönergesinin kapsamını hangi ürün tanımlarının eklenmesiyle genişletileceği konusunu belirlemiş değil.
Bununla birlikte, pencereler, banyolar, duşlar ve çeşmelere SCP ve SIP eylem planlarıyla ilgili ayrı bir taslak metinde yer verilmesi kararlaştırıldı. Sera gazı etkisi pencerelerde örneğin daha iyi yalıtım standartlarıyla üçte bir oranında azaltılabilir.
İklim koşulu
Brüksel, mevcut kuralların enerji kullanılan ürünlerde ürünün çevresel etkilerinin yalnızca yüzde 35–40 kısmına cevap oluyor. Ayrıca düzenleme gereçleri ve gönüllü girişimler arasında uyumsuzluk, farklı ulusal ve bölgesel planlar arasında koordinasyonsuzluk söz konusu.
Mevcut AB standartları ve etiketleme planları (Eko-etiket Düzenleme, Enerji Tasarrufu Etiketleme Yönergesi ve Enerji Yıldızı Programı) AB içerisinde CO2 salımının azaltılmasında sınırlı derecede etkili olabildiler.
Giderek artan kaynak sıkıntısı ile ham madde maliyetleri de Avrupa’nın ekonomik büyümesinde engel teşkil ediyor.
'Temiz halka'
Yeni etiketlerin ve standartların yanı sıra Komisyon mali teşvikler ve daha fazla çevre dostu kamu ihale kuralları aracılığıyla daha temiz ürün tüketimini canlandırmayı hedefliyor.
Bu teşvikler gönüllü esasa dayalı olurken belli bir ürün ya da ürün serisi için en iyi çevre koruma şartına bağlı olacak.
Fırtına mı yaklaşıyor?
Eylem planlarına ilişkin olarak paydaşlardan “genellikle olumlu” geri besleme alan Komisyon Avrupa Perakende Yuvarlak Masası’nın 10 Mart tarihli girişimine atfen büyük perakendecilerin temiz ürün girişimlerini de memnunluklu karşılıyor.
Yine de Brüksel çevrelerinde endişelerin sonu gelmiyor. Eylem planlarının sanayi sektörleri arasında standartların etkisiyle yeni tanımlanan ürünlerin kapsam alanı konusunda münakaşalara sebebiyet verecekleri düşünülüyor. Ayrıca eylem planlarında gecikmeler de Komisyonun tek sesli bir strateji geliştirmekte başarısız kaldığı izlenimini yaratıyor.
Gözden geçirilmiş bir EuP Yönerge taslağı ve eylem planları bildirgesinin 14 Mayısta Avrupa Parlamentosu ile Avrupa Konseyi’ne teslim edilmesi gerekiyor. Adı geçen metinlere ek olarak paydaşlar Eko-etiket ve Eko-yönetim ile Denetim (EMAS) planlarının da Temmuz ayında sunumu beklenen Enerji Tasarrufu Etiketleme Yönergesine eklenmesi talebinde bulunuyorlar.
Çevre Dostu Kamu İhale bildirisinin de 14 Mayıs günü sunulması bekleniyor.
Atılacak adımlar:
- 14 Mayıs: Komisyon’un SCP ve SIP eylem planları bildirisi yanı sıra Çevre Dostu Kamu İhale bildirgesi, gözden geçirilmiş EuP Yönergesi ve Eko-etiket planı sunuluyor.
- Temmuz 2008: Enerji Tasarrufu Etiketleme Yönergesine ek tasarıların sunulması bekleniyor
- Eylül 2008: Çevre Dostu Kamu İhale Yönergesi tasarısı bekleniyor.
