Haber
Normal hava trafiğine dönülebilmesi ve mağdur olan yolcuların mağduriyetlerinin giderilmesi, kargo gecikmelerinin sona erdirilmesi Avrupa Birliği’nin (AB) öncelikleri arasında bulunuyor.
Brüksel İzlanda’da bir yanardağın patlamasıyla birlikte oluşan kül bulutu krizinin 100,000’den fazla uçuşun iptal olmasına ve 10 milyondan fazla yolculunun seyahatlerini iptal etmelerine sebep olduğunu bildiriyor.
Acil durumun normale döndürülebilmesi için Avrupa Komisyonu geçici önlem olarak gece uçuşları önerisinde bulunuyor. Milyonlarca Avrupalının birkaç haftalığına bu tür uçuşları tercih edebileceği belirtiliyor.
AB Ulaşım Komiseri Siim Kallas dün “Üye devletler uçuş çizelgesi sınırlamalarında geçici düzenlemeler yapmalılar ve mağdur yolcuları mümkün olan en kısa sürede yerlerine ulaştırmalı, geciken kargoları teslim edebilmeliler” önerisinde bulundu.
Patlamanın maliyeti
Komiser Kallas gazetecilere yaptığı açıklamada Komisyon’un krizin muhtemel maliyetiyle ilgili telâffuz ettiği rakamın €1,5-2,5 milyar arasında olduğunu söyledi.
Bunun ilk tespit olduğunu belirten komiser tahminlerin yalnızca havayolu şirketlerinin zararları değil bütün sektörün durumunu yansıttığını sözlerine ekledi. “Bu rakam bütün kayıp ihtimallerini kapsamaktadır.”
Kallas’ın sözcüsü Komisyon’un ilk değerlendirme sonuçlarına havayolu şirketleri, havalimanları, yer hizmetleri ve tur operatörlerinden elde edilen verilerle ulaştığını kaydetti.
Havayolu şirketlerine mali destek
Kallas bu durumdan en fazla etkilenen havayolu şirketlerine acil mali yardım sağlanması için firmaların uçuş yaptıkları ülkelerin hava koridor yetkililerini ödemeleri gereken ücretlerde “belli bir süre” değişiklik yapılabileceğini kaydetti.
Bu ücretler havayolu firmalarının daha uzun rota seçmeleri halinde artıyor. Böyle bir uygulamanın sebebi ise hava sahası masraflarının en aza indirilmesi.
Komisyon söz konusu tedbirin nakit sıkıntısını biraz rahatlatabileceğini söyledi.
Brüksel devlet teşvikleriyle sektörün düze çıkmasına yardım edileceğini belirtti. Ancak Komisyon olağanüstü desteğin yalnızca krizden “doğrudan” etkilenen şirketlere verilebileceğinin altını çizdi.
Önümüzdeki haftalarda Brüksel ne tür teşviklerin nasıl sağlanacağına ilişkin bir kılavuz yayımlayacak ve yardımın adil olmasına çalışacak.
Ancak bir AB yetkilisine göre şu ana kadar hiçbir üye ülkeden kül bulutu kriziyle ilgili devlet desteği bildirimi gelmedi.
Komisyon ayrıca üye ülkelerin krizden etkilenen havayolu şirketlerine kredi sağlamak ve piyasa koşullarına uygun garantiler vermek gibi farklı yöntemlerle finans desteği verebileceklerini duyurdu.
AB ulaşım sektöründe reform
AB ulaşım bakanları 4 Mayıs’ta bir araya gelerek durumu ele alacak ve Komisyon’un tekliflerini değerlendirecek.
Bakanlar ayrıca tek uçuş sahası için Komisyon’un ulusal yetkelere sunduğu düzleme taslağını da masaya yatıracaklar.
Başlangıçta 2012 hedefiyle ortaya atılan üye devletlere AB hava ulaşım düzenlemeleri reformunun 2010 yılında hayata geçirilmesi çağırısında bulunan Kallas “Daha güçlü bir Avrupa olmak her sorunu çözmeyecek. Ama benzer bir krizle karşılaştığımızda daha çabuk cevap verebilmemize yardımcı olacak” diye konuştu.
Bakanlar, Komisyon’un ulaşım planlama krizlerine ilişkin ve ulaşım bir başka ulaşım formu ile yer değiştirerek geçici ve acil tedbirlerin öne sürüldüğü tasarıları da inceleyecek.
Örneğin trenler, otobüsler ya da gemiler yolcuların mağduriyetlerini en aza indirmek için volkan krizi sırasında daha etkin bir şekilde kullanılabilirdi.
Küresel havayolu kuralları
AB volkanik patlamalarla ilgili olarak hava trafik kontrolörleri ve hava yolları için yeni küresel kurallar da teklif etmeye hazırlanıyor. Teklifin eylülde yapılacak olan Birleşmiş Milletlere bağlı Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) genel toplantısında sunulacağı bildirildi.
ICAO’nun yürürlükteki kuralları 1980’lerdeki volkanik patlamalar sonrasında belirlenmiş ve taşıyıcılara volkanik toz ya da kül bulutlarından uzak durmaları uyarısı yapılmıştı. AB üyesi ülkelerin İzlanda’daki patlamanın ardından hava sahalarını uçuşlara kapatmalarının en önemli nedeni buydu.
Taraflar
Avrupa havayolları ve havalimanları temsilcileri birliğin geçen hafta yaşanan krizi iyi yönetemediğini belirterek Komisyon’un tekliflerini memnunlukla karşıladıklarını kaydettiler.
Avrupa Havayolları Birliği Genel Sekreteri Ulrich Schulte-Strathaus, Kallas önderliğinde çalışan ekibin kısa bir sürece inanılmaz işlere imza attığını, etkilerin hangi zeminde ele alınması gerektiği ve gelecekte benzer durumlardan nasıl kaçınılabileceği konusunda sağlıklı bir analiz gerçekleştirdiklerini söyledi.
Schulte-Strathaus AB havayollarının bu kriz nedeniyle devlet teşvikinde bulunmayabileceklerini ama hükümetlerin hava sahalarını kapatma kararının mali sonuçlarını karşılamak zorunda bırakılmamaları gerektiğini kaydetti.
İzlanda’da 15 Nisan’da meydana gelen volkanik patlama nedeniyle oluşan kül bulutları Kuzey Avrupa’da hava trafiğini felce uğrattı.
Uçuşlar 20 Nisan itibarıyla tekrar başlatılırken AB hava sahasının yavaş yavaş açılmaya başladığı bildiriliyor.
Avrupa’da hava trafik durumunun Perşembe gününde bu yana normale dönmeye başladığını duyuran Eurocontrol 15-22 Nisan tarihleri arasında 100,000’den fazla uçuşun iptal edildiğini açıkladı.
Krizin sebep olduğu ekonomik kayıplar henüz belli değil ve 4 Mayıs’taki ulaştırma bakanları toplantısının gündemini bu konunun oluşturması bekleniyor.
