Arka plan:
Küreselleşme ve demografik değişikliklere cevaben Avrupa Konseyi aşağıdaki istihdam hedeflerini belirledi:
- 2010 yılında genel istihdam yüzde 70 (bu rakam 2005 yılında yüzde 67 idi),
- Kadınların iş gücüne katkısı yüzde 60 (2005 yılında, yüzde 57),
- 55 yaş üzeri şahısların 2010 yılı istihdam oranı ise yüzde 50.
En sonuncusu 2007 yılı üçüncü ve dördüncü çeyrek dönemlerini kapsayan ve “İşgücü Piyasası Gözden Geçirmeleri” adı verilen üç aylık raporlarda bu hedeflere ilişkin gelişmeler ele alınıyor.
Avrupa Komisyonu 22 Şubatta yayımladığı “Ortak İstihdam Raporu”nda (JER) her bir ülkenin Lizbon Stratejisi uyarınca kendi ulusal reform programında (NRP) bahsi geçen istihdam özelliklerinin uygulanması ile ilgili değerlendirmeleri içeriyor. Komisyon raporu üye ülkelerin çoğunun NRP’lerinde hedeften uzak kalındığı ortaya koyuyor.
22–25 Şubat tarihlerinde yayımlanan rapor, istihdamın AB genelinde, Danimarka hariç, yükseldiğini gösteriyor. Danimarka’da ise emek piyasasında geçen yıl 3,5 milyon yeni iş sağlandığı ve bunun 850,000’inin yalnızca yılın son çeyreğinde gerçekleştiği, dolayısıyla da piyasanın doygunluğa ulaştığı not ediliyor.
Raporda göze çarpan başlıca bulgular ise şöyle:
İstihdam en fazla hizmet sektöründe büyüyor. 2000 yılından bu yana 18 milyon yeni iş imkânı sağlanmış bulunuyor. Sanayide gözlenen küçük bir azalma sekiz yıl öncesi düzeyine erişmiş gözüküyor. En yavaş artış ise tarım alanında yaşanıyor.
Yeni üye ülkelerde, Almanya ve Fransa’da işsizlikte keskin bir düşüş gözlenirken, işsizliğin en fazla düşüş gösterdiği ülke Polonya oldu. Geçtiğimiz yıl bu ülkede işsizlik yüzde 3,8 oranında azalarak yüzde 8,4 şeklinde not edildi.
Öte yandan, gençler arasında işsizlik oranı aralarında Macaristan, Polonya, Romanya ve Slovakya’nın da bulunduğu kimi yeni ülkelerde ve Belçika, İspanya, Fransa, İtalya ve İsveç gibi eski üyelerde yüzde 20 civarında kaldı.
Daha yaşlı çalışanlar arasında istihdam oranı yüzde 43,5, kadınlar arasında yüzde 57,2 olarak kaydedildi. Ancak, AB’nin düzenli artışa rağmen istihdamda 2010 Lizbon hedefine erişme ihtimalinin zayıf olduğu belirtiliyor.
Düşük nitelikli, sakat ve göçme işçiler ise emek piyasasının en zayıf halkasını oluşturuyor. Bu gibi işçilerin sosyal alana dâhil olmalarının ve yaşam boyu öğrenimin istihdam hedeflerinde önemli olduğunun altı çiziliyor.
Sağlıktan sanata ve el işlerine uzanan büyümekte olan sektörlerde ise nitelik konusunda bir sıkıntı olduğu belirtiliyor.
AB’nin en büyük ekonomik gücü Almanya 2007 yazında, 2010 istihdam hedefinin yüzde 70’ini yakalarken ülke hedef rakamın şu anda sadece binde bir gerisinde bulunuyor. İşsizlikte yüzde 1,6’lık bir düşüşle Alman iş gücü AB büyümesinin motor kuvveti olmaya devam ediyor.
Buna rağmen sosyal yaşama dâhil olma üzerine hazırlanan bir rapor AB vatandaşlarının yüzde 16’sının fakirlik riski ile karşı karşıya olduğunu ve yüzde sekizinin çalışıyor olmalarına rağmen yine de yoksulluk riski taşıdıklarını ortaya koydu.
Görüşler:
AB İstihdam Komiseri Vladimír Špidla, “Emek piyasasında yapılan son reformlar etkisini göstermeye başladı. Yapısal işsizlik 2004 yılından beri üçte bir oranında azaldı. AB istihdam oranı şu anda yüzde 66, yüzde 70 hedefine çok az kaldı. Tüm üye ülkeler 2005 yılından bu yana önemli reformlara imza attılar ancak kimileri diğerlerine göre bunu daha sağlıklı başardı. Küreselleşme ve yaşlanma sorunları karşısında çabalarımızı iki misline çıkarmamız gerekiyor; özellikle de yaşam boyu öğrenme sürecine daha iyi belirlenmiş hedeflerle daha fazla yatırım yapmamız gerekiyor,” diye konuştu.
Bununla beraber Špidla, “Sağlıklı büyüme ve istihdam kendi topluluklarımız içinde yer alan uç kesimlerin durumunu otomatik olarak iyileştirmez. En zayıfları tamamen aramıza almak için politikalarımızı birleştirmeliyiz,” dedi.
Atılacak Adımlar:
29 Şubat 2008: JER ve Sosyal Kapsama Raporu’nun İstihdam ve Sosyal Politika Konseyi’nde kabulü.
13–14 Mart 2008: İlkbahar Avrupa Konseyi istihdam önerileri üzerine siyasi bir anlaşmayı onaylıyor.
Ekim 2008: Önerilerin uygulanmasıyla ilişkili bir dizi ulusal rapor Komisyon’a teslim ediliyor.
