Haber
Rusya ve Sırbistan'ın engellemesi nedeniyle uluslararası kurumlarla entegrasyon sorunu yaşayan Kosova, uluslararası kurumların bölgedeki misyonlarında yaşanan yetki kargaşası nedeniyle bağımsızlığını pekiştirecek ilerlemeyi gösteremiyor. İspanya, Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi, Romanya ve Slovakya'nın Kosova'nın bağımsızlığını tanımamış olması nedeniyle Avrupa Birliği'nin ortak bir tavır sergileyememesi Kosovalıların en çok yakındığı meselelerden biri. Zaman'ın sorularını cevaplandıran Kosova Siyaset Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Müdürü Lulzim Peci, bölgede görevli Uluslararası Toplum Ofisi'nin bağımsızlığın uygulanmasıyla ilgilenirken AB misyonunun 'tarafsız' tutum sergilemesinin yol açtığı sorunlara dikkat çekiyor. "Bu Kosova'nın devlet yapısının güçlenmesi sürecinin altını oyuyor." diyen Peci, bunun aynı zamanda, Sırpların yaşadığı kuzeyde radikalizmi tırmandırma ve Priştine ile çalışmaya gönüllü olan ılımlı Sırp liderleri bastırma konusunda Sırbistan'ı cesaretlendirdiği uyarısında bulunuyor. Avrupalıların ortak tutum sergileyememelerinin Belgrad'ın bölgenin bağımsızlığının güçlenmesini ve normal bir devlet haline gelmesini engelleme konusundaki tutumunu sürdürmesinde etkili olduğunu dile getiren Kosova'nın en büyük gazetesi olan Koha Ditore'nin Genel Yayın Yönetmeni Agron Bajrami, "Bu durum muhtemelen AB, Kosova konusunda ortak bir tavır belirleyene kadar devam edecek. Ve maalesef bunun yakın bir zamanda olacağını sanmıyorum." diyor. Bağımsız Kosova'nın üstesinden gelemediği bir diğer mesele ise 2 milyon nüfuslu bölgede 100 bin oldukları tahmin edilen Sırpların entegrasyonu. Özellikle AB misyonunun çalışamadağı kuzeydeki Sırp bölgesinde Sırbistan hâlâ önemli ölçüde söz sahibi. Bölgenin kuzeyinin patlamaya hazır haliyle istikrarı tehdit ettiğine dikkat çeken Bajrami'ye göre, "Belgrad'ın tavrı sürdükçe Sırp toplumu tamamen entegre edilemeyecek. AB'nin siyaseti değişmediği sürece de bağımsız devlet yapısı güçlenemeyeceği için Kosova'nın Sırp ve Arnavut bölgeleri şeklinde bölünmesi bir seçenek haline gelebilir". Bajrami, Kosova'nın bölünmesi halinde ise başta Sırbistan'da Arnavutların yaşadığı Preşova vadisi olmak üzere, Bosna, Makedonya ve Karadağ'da sorunlar yaşanacağı uyarısında da bulunuyor. Belgrad'ın, Kosova topraklarının yüzde 33'ünü ilhak etme ihtirasına vurgu yapan Lulzim Peci de hukuk düzeninin kurulması ve ademi merkeziyetçiliğe paralel atılacak bazı adımların entegrasyon açısından zemin oluşturabileceğini dile getiriyor. İslam dünyası yeterli desteği vermedi İki uzman da Kosova'nın geride bıraktığı bir yıldaki en sürpriz gelişmenin İslam dünyasından bağımsızlığını tanıma konusunda yeterli desteği alamamış olmasını gösteriyor. Bajrami, "Daha fazla İslam ülkesinin Kosova'yı tanıması BM'nin bölgenin bağımsızlığının tanınmasını bloke eden tutumu üzerindeki baskıyı artıracaktır." ifadelerini kullanıyor. Peci de Kosova'nın bu yıl IMF ve Dünya Bankası üyeliklerini elde etme şansına sahip olduğuna; ancak BM üyeliğinin Rusya ve Çin'in vetosuna bağlı olduğuna işaret ediyor. Bir yıldır bağımsız olan bölgede devletin güçlenmesinin önündeki en büyük engellerden biri ise ekonomi. "Onlarca yıllık Sırp baskısı, ardından 1999'da patlak veren savaş ve oluşturulan BM idaresi döneminde yatırımların yapılmaması nedeniyle Kosova ekonomisi adeta yoktur." diyen Bajrami, yüksek işsizlik ve fakirlik oranına işaret ediyor. "Altyapı sorunları giderilmediği gibi yatırım da yapılmıyor." diyen gazeteci Bajrami, "Var olan nadir fonlar da yolsuzluk, kötü idare nedeniyle heba oluyor. Bunun değişeceği konusunda da işaretler yok." ifadelerini kullanıyor. Lulzim Peci de ekonomideki kötü gidişat ile AB misyonu Eulux'ın güçlendirmesi öngörülen hukuki düzenin henüz gerilerde olması arasında ilişki kuruyor: "Hukuk devletinin yokluğu, bilhassa yolsuzluk ve organize suçlarla mücadeleyi siyasi irade meselesi haline getiriyor." |
