Haber
Raporda, “Fransa yasama alanını ve uluslararası boyuttaki davaları yargılama yetisini ciddi bir şekilde kısıtlamaktadır. Çeşitli büyüklükteki Fransız şirketlerine ve ülkenin uluslar arası ekonomideki önemi göz önüne alındığında bu durum oldukça esef vericidir,” deniyor.
1999’da Avrupa Konseyi’nin üye ülkelerin yolsuzlukla mücadele standartlarının gözetlenmesi amacıyla kurulan GRECO’nun raporu Fransız hükümetince onaylandı ve 12 Mart Perşembe günü yayımlandı.
Metne göre Fransız savcılar Fransa dışındaki Fransız kamu kuruluşlarına rüşvet teklif eden yabancı şirketler hakkında kovuşturma açma hakkına sahip değiller. Bir Fransız’ın aynı suçu yurtdışında işlemesi halinde suça ortaklığın yargıya intikali ise o ülkede nihai karara ulaşılmasından sonra mümkün olabiliyor.
GRECO yapılan yorumda, “Bu uygulamanın suça ortaklığın kovuşturulmasını oldukça zorlaştırdığı ve örneğin Fransa’daki ana şirketin yurt dışındaki kolu tarafından işlenen yolsuzluk suçunu teşvik ettiği” kaydedildi.
Ayrıca yurt dışında işlenen suçlar hakkında inceleme başlatılması ancak yabancı savcıların talebi ve kurbanın veya yakınlarının şikayeti ile ya da suçun işlendiği ülkenin yetkili makamlarınca resmi rapor hazırlanmasıyla mümkün.
Geniş kapsamda Fransız yasal sistemi yolsuzlukla mücadelede hayli etkili olmakla birlikte GRECO Fransa’nın ekonomik ağırlığına ve dünyanın belli bölgeleriyle tarihi bağlarına rağmen yolsuzluğun neden yayıldığı sorusunu soruyor. Raporda Fransa’nın Afrika’daki kolonilerine yapılan göndermede yabancı kamu makamlarına rüşvet verilmesine karşın herhangi bir yaptırım bulunmamasını eleştiriyor.
“Fransız yetkililer durumun 13 Kasım 2007’de kabul edilen bir yasanın uygulamaya alınması ve cezai soruşturmaların ve belli bölgelerde karşılıklı yasal yardımlaşmanın süresi ile ilgili olduğunu ileri sürüyor.”
Bu hafta başında İngiliz sivil toplum kuruluşu Global Witness Afrika’da ve Orta Asya’daki bazı rejimlerle yolsuzluk ilişkileri olan bazı Fransız bankaların isimlerini açıkladı. Örneğin Paris’teki Barclays Ekvator Gine’sinden iktidar sahibinin oğlu Teodorin Obiang için özel mevduat hesabı açtığı oysaki çocukların yüzde 20’sinin beş yaşından önce yoksulluk nedeniyle yaşamını kaybettikleri petrol zengini bu ülkede Obiang’ın son on yılda yarış otomobillerine $4,5 milyon harcadığı belirtiliyor. Global Witness Mart 2007’ye kadar BNP Paribas’ın Sonangol isimli petrol şirketiyle bağlantılı Angola iktidarının milyarlarca euro değerinde borcu ile ilintili olduğuna işaret ediyor.
Yolsuzlukla mücadele dilekçesi
Öte yandan Uluslararası Şeffaflık kuruluşunun Brüksel Ofisi yöneticisi Jana Mittermaier EUobserver’a, “Fransa önde gelen ekonomi olarak sınır ötesi rüşvet ve mali suçlarla ilgili soruşturmalar için gerekli kaynakların sağlanması, bağımsız ve destekleyici karşılıklı yasal yardımlaşmanın sağlanmasını temin etmek durumundadır. AB üyesi ülkelerde ulus bazındaki soruşturmaların ve yasama kapasitesinin genelde yetersiz oluşu, sınır ötesi mali suçlarla ilgili davaların karmaşık oluşu önemli bir engel oluşturmaktadır,” dedi.
Her iki kuruluş Avrupa Komisyonu’nu ve üye ülkeleri genelde yolsuzlukla mücadele için gerekli mekanizmaların oluşturulması ve özelde de AB’nin üçüncü üyelerle bu konudaki bağlantılarının yasal düzenlemelerini kapsayan bir yolsuzlukla mücadele dilekçesinin yürürlüğe konulmasına destek verdi.
Dilekçede “Gelişmekte olan ülkelerde devletin yağmalanması ulusal borca denk. Fonlar genellikle Avrupa’daki banka hesaplarına hortumlanıyor. Devletin parasını çalanların bu parayı harcamak üzere sık sık Avrupa’ya gelerek lüks bir yaşam sürmelerine bir son verilmelidir,” denildi.
