Arka plan:
“Google”, “Yahoo” ve “MSN” gibi internet arama motorları kişiye özel bilgileri toplayıp yıllarca saklayabiliyorlar. Bu şirketler özel bilgilerin kullanıcılara daha iyi hizmet ve genellikle ücretsiz hizmet için kullanıldığını ileri sürüyorlar.
Ancak bu bilgiler ayrıca arama motorlarının özelleştirilmiş reklâm sunmalarına da imkân sağlıyor. Tek bir internet kullanıcısının arama motorunda yaptığı işlemlerin toplu kaydının bulunduğu veri bankaları yoluyla arama motoru şirketleri kişinin tercihlerine yönelik reklâmları arama yapılan sayfada kullanabiliyor. Arama sonuçlarının sırası kişiye özel bilgilerin kullanımıyla belirlenirken kullanıcıdan kullanıcıya değişiyor.
“Google” ek olarak ücretsiz elektronik posta hizmeti “gmail”de kişinin tercihlerini göz önünde bulunduran reklâmlar kullanıyor. “Gmail” kullanıcıları mektup gönderip aldıkları sayfa üzerinde bu reklâmları sergiliyor. Kullanıcı mektupları gözden geçirildikten sonra ilgili reklâmlar sayfaya yansıtılıyor.
19 Şubatta AB ulusal mahremiyet düzenleme kurulları AB Veri Korunumu Yönergesi’nin arama motoru etkinlikleri ile ilgili 29. maddesinde mahrem bilgilerin kullanıcının açık rızası halinde kullanılabileceğini kayıt altına alıyor.
Düzenleme kurulları Pazartesi günü Brüksel’de bir toplantıda arama motorlarının mahrem bilgilerin kullanımı konusunda daha açık ve belirleyici olmaları gerektiğini belirttiler. Toplantı kayıtlarında, “Arama motorları genellikle kullandıkları kişisel verilerle ilgili farklı kullanım amaçları için ayrıntılı bir genel görüş sunmakta başarısız kalmaktadır,” ifadesine yer verildi.
AB Veri Korunum Yönergesi kapsamında bulunan arama motorları mahrem bilgilerin kullanımı için “meşru bir neden” göstermek ve “kullanıcının rızası” bulunduğunu belirtmek zorundalar. Mahremiyet ve arama motorları üzerine hazırlanan bir raporu toplantıda kabul eden ulusal düzenleme kurulları “bizzat sisteme girişi bulunmayan kullanıcılar için kişisel reklâm kullanımında meşru gerekçeler bulmak zor” ifadesine yer verdi.
Kişiye özel reklâmlarda rakipsiz “Google” arama motorunun bu durumda Avrupa’da büyük bir engelle karşılaşacağı bildiriliyor.
Ulusal denetçiler keza meşru veri saklama süresinin altı aydan uzun olmamasını kayıt altına aldılar. Halen arama motorları daha uzun sürelerle veri saklayabiliyor.
İnternet kullanıcılarının kullanım alışkanlıklarını tespit eden dosyaların kullanımı ise halen denetçilerin soruşturması altında bulunuyor.
Arama motorları tarafından bu dosyaların son kullanım tarihlerinde “aşırıya kaçıldığını” düşünüyorlar. Bazı hallerde bu dosyalar kullanıcı bilgisayarlarda yıllarca saklanabiliyor.
Görüşler:
İlgili rapor “kişisel verilerin yalnızca meşru amaçlarla kullanılması gerektiği” sonucuna vardı. Arama motorları mahrem bilgileri kullanmadıkları takdirde ya yok etmek zorundalar ya da daha uzun süre ellerinde bulundurabilmek için yeniden meşruiyet zemini sağlamak zorundalar.
“Google” Küresel Mahremiyet Konseyi Peter Fleischer girişime gösterdiği tepkide: “Veri saklanmasıyla ilgili gerek şartlar kullanıcıya kaliteli ürün ve hizmet sunumunda dikkate alınmalıdır, doğru arama sonuçları, sistem güvenliği ve dürüstlük gibi. Bu açıdan bakıldığında, kullanıcıların web üzerindeki deneyimlerini arttırmak amacıyla veri kullanımı ne yazık ki mahremiyetle ilgili tartışmalarda gözden kaçırılıyor,” ifadesine yer verdi.
