Arka plan:
25–27 Şubat tarihleri arasında İrlanda’da yapılan “Red C anketi” sonuçlarına göre halkın yüzde 46’sı antlaşmayı onaylayabileceklerini söylerken yüzde 23’ü reddedeceklerini bildirdi. Kararsızların oranının yüzde 31 gibi yüksek bir değerde bulunması referandum sonucunun önceden tahmin edilebilmesini güçleştiriyor.
Yeni antlaşmanın halk oylamasına sunulacağı tek AB üyesi ülke İrlanda.
İrlanda Başbakanı Bertie Ahern 1–2 Mart tarihlerinde Slovakya’ya yaptığı ziyaret sırasında 29 Mayıs’ta yapılması planlanan oylamanın Haziran başına ertelenmesinin söz konusu olabileceğini açıkladı. Muhalefet partilerinin bu meselenin açıklığa kavuşturulması için sürekli baskı altında tuttukları Ahern’in bu hafta içinde bir referandum tarihi belirlemesi bekleniyor.
İrlanda’nın Avrupa İlişkileri Bakanı Dick Roche ülkede Lizbon antlaşmasıyla ilgili tek bir halk oylaması yapılacağının altını çizerken antlaşmanın reddi durumunda B planının olmadığını ve metnin yeniden tartışmaya açılmasının da kesinlikle söz konusu olmadığını ifade etti.
İrlanda’nın onayı olmaksızın Lizbon antlaşmasının hayata geçirilmesinin mümkün olmadığını sözlerine ekleyen Roche, bu durumdan bütün Avrupa’nın ciddi şekilde etkilenebileceğine işaret etti.
Sinn Fein’li siyasetçiler antlaşmayı reddettiklerini yinelerken İrlandalıları referandumda hayır oyu kullanmaya çağırdılar.
Sinn Fein lideri Gerry Adams başkent Dublin’de yaptığı açıklamada, “Lizbon Antlaşması AB kurumlarına çok fazla otorite veriyor. Bu planlar İrlandalıların, kendileri lehine olmayan AB yasalarını durdurmak da dâhil olmak üzere siyasi nüfuzunu azaltıyor.” Adams ayrıca Lizbon Antlaşmasının, İrlanda’yı ortak bir Avrupa savunma ve güvenlik politikasına bağlamak suretiyle ülkenin tarafsızlığını tehdit edebileceği, İrlandalıların AB içerisinde seslerini zayıflatabileceği ve kamu hizmetlerinin azaltılabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Bu arada İngiliz eylemciler İngiliz hükümetinin yeni antlaşma konusunda halk oylamasına gitmeme kararını protesto ettiler. Ellerinde “Şimdi Referandum” ve “Oyumuzu Verin” gibi pankartlar bulunduran göstericilerin katıldığı eylemler İngiliz Parlamentosu’nda muhafazakârlar tarafından sunulan ve halk oylaması yapılabilmesi için AB antlaşmasında değişiklik teklifinde bulunan tasarının ele alınmasından birkaç gün önce gerçekleşti.
“Referandum istiyorum” adı verilen bir kampanyanın düzenlediği bir kamuoyu yoklaması İngiliz seçmenlerin neredeyse yüzde 85’inin Lizbon Antlaşması için halk oylaması istediğini ve hemen hemen yüzde 90’ının da antlaşmayı onaylamadıklarını ortaya koydu. İngiliz Başbakanı Gordon Brown ise antlaşmanın ülkenin çıkarlarını tehdit ettiği yönündeki iddiaların yersiz olduğunu belirtirken söz konusu antlaşmanın riskli bir referandum yerine Parlamento’da oya sunulması kararının kesin olduğunu söyledi.
