Haber
Türkiye'nin de gündeminde bulunan mayınla arazilerin temizlenmesi konusu Hırvatistan'da da tartışılıyor.
Yaklaşık 1,000 kilometrekare mayınlı alan olduğu tahmin edilen Hırvatistan’da mayınların temizlenmesi için Avrupa Birliği'nin mali desteğine ihtiyaç duyuluyor. Temizleme işleminin 50 yıl sürebileceği belirtiliyor.
Hırvatistan’ın doğusundan Macaristan ve Sırbistan sınırına kadar uzanan alanda yer alan Slavonya ve Baranja bölgelerinin Brüksel’deki temsilcisi Stjepan Ribic Savaştan sonra yaşamını yitiren 500 kişi ve mayınlar nedeniyle yaralanan 1,500 kişi adına konuşuyoruz” dedi.
Ribic, yaşadıkları bölgenin ne turistik bir alan ne de başkente yakın önemli bir yerleşke olmadığı gerekçesiyle Zagreb hükümetinin bölgeye yardım konusunda ilgisiz kalmasından korktuklarını söyledi.
1991-1995 savaşından hemen sonra yollardaki ve kamusal alanlardaki mayınların temizlenmesi için uluslararası yardım sağlanmıştı. Ancak zaman içinde bu gibi faaliyetler ulusal hükümetin sorumluğu haline gelirken 2010 yılına kadar mayınların tamamen temizleneceği bildirilmişti.
Daha sonra bu tarih 2018 olarak değiştirildi. 955 kilometrekarelik bir alan mayınlı. Hırvatistan ise 2011’de birliğe katılmayı planlıyor.
AB, 1999-2007’de savaş sonrası yeniden yapılanma çalışmalarına doğrudan katkıda bulunmak amacıyla Hırvatistan’a €24 milyon aktardı. Paranın özellikle Adiryatik kıyısındaki Zadar bölgesiyle Sırbistan sınırındaki Vokovar kasasında evlerdeki ve bahçelerdeki mayınların temizlenmesi için verildiği kaydedildi.
Ancak Ribic’e göre mayın temizlenmesi için Slavonya ve Baranja bölgelerinde bu miktardan on kat daha fazlasına ihtiyaç duyuluyor.
"Bizim bölgemizde kontrollerin santim santim yapılması gerekiyor. Ve bunu özel aletler olmaksızın yapamazsınız. Buraları ormanlık, nehir bulunan alanlar ve çok dikkatli olmak zorundasınız."
Mayınlı alanlara işaret eden belli bir harita olmaması nedeniyle Hırvatistan’daki mayınlık arazilerin temizlenmesi işi her geçen gün biraz daha zorlaşıyor.
Hırvat yetkili açıklamasında temizlik işinin Afrika’dan Asya’ya mayın temizlenmesine en fazla yardımda bulunan AB için bir öncelik olması gerektiğini kaydediyor. AB, mayın temizleme faaliyetlerine 1997-2007 döneminde €1.5 milyar ayırmıştı.
Ribic bu konuda “Bana, AB’nin önce kendi bahçesini temizlemesi ondan sonra diğerlerine yardım etmesi daha mantıklı geliyor” şeklinde konuşuyor.
Tarım potansiyeli
Slavonya ve Baranja eski Yugoslavya’nın hala en yoksul bölgesi olarak biyo tarım konusunda inanılmaz yüksek bir potansiyele sahip.
Hırvatistan’a aktarılan katılım öncesi AB fonlarına gelince, Komisyon mayın temizleme faaliyetlerine katkıda bulunabilmelerinin ancak bu faaliyetlerin daha başka projelerin bir parçası olmaları durumunda mümkün olabileceğini açıkladı.
Ancak ekonomik gelişim projelerinin mayınlar temizlenmeden önce hayata geçirilmesi çok zor. Çünkü toprakların büyük bir kısmı özel mülkiyet alanı ve dolayısıyla AB fonlarına uygun değiller. Ribic bu noktada AB’nin biraz esnek davranmasını ve adı geçen fonları aday ülkenin kullanmasına izin vermesini bekliyor.
Komisyon’un Zagreb görevlisi Mirella Rasiç şu ana kadar Hırvatistan’daki mayınların temizlenmesi için AB’nin katılım öncesi fonlardan aktarımda bulunmadığını kaydetti.
Rasiç’e göre Zagreb hükümeti AB destekli programlar yardımıyla mayınların temizlenmesi konusuyla özel olarak ilgilenmiyor.
Listede değil
Ancak Ribic Komisyon’un 2007-2013 dönemi mayın temizleme faaliyetleri kılavuzunun kendisini hayrete düşürdüğünü çünkü Beyaz Rusya, Bosna, Kosova, Ukrayna, Afganistan, Laos ve Kamboçya gibi ülke isimlerinin yer aldığı listede Hırvatistan’ın yer almadığını söyledi.
Israrlar sonucu Hırvatistan kaydedildi ancak Komisyon bunun mayın temizlenmesi için doğrudan destek anlamına gelmeyeceğini her fırsatta tekrar ediyor. Komisyon’a göre bu tür faaliyetler için ikili görüşmelerin yapılması gerekiyor.
Ribic bu konuda “Sorun Zagreb’de mayın bulunmaması. Dolayısıyla bu onlar için bir öncelik değil. Ama bizim bölgemiz için bu bir numaralı öncelik” diyor.
