Arka Plan:
2005 yılında Avrupa Komisyonu 2008 yılının Avrupa’da Kültürlerarası Diyalog Yılı olması önerisinde bulunmuş, AP ve Avrupa Konseyi öneriyi 18 Aralık 2006’da kabul etmişti.
Bir grup güzide dini liderin yanı sıra kültür temsilcileri de AP genel kurul toplantısına konuk konuşmacı olarak katıldılar.
Son zamanlarda gerçekleştirilen bir Eurobarometer anketine göre Avrupalıların üçte ikisi farklı kültür, din ya da ırktan en az bir kişi ile sosyal iletişimde bulunuyor.
Gündem Başlıkları:
Suriye Baş Müfüsü Ahmad Badr Al-Din Hassoun 15 Ocakta Fransa’nın Salzburg kentinde toplanan AP vekillerine kültür çatışmasının yerini “cehalet, terör ve gericilik” çatışmalarının aldığını söyledi.
Din, kültüre kendi ahlaki değerlerini vermiş olmakla birlikte “medeniyeti inşa eden bizleriz” diyerek “din yerine medeni esasa dayalı devletler kurmalıyız,” diyen Hassoun ayrıca din savaşı diye bir şeyin olmadığını ileri sürdü.
Dinlerarası diyalog, Avrupa’da Kültürlerarası Diyalog Yılı kapsamında hızla yükseliyor. Bu arada AP vekilleri yanı sıra EYID raportörü Erna Hennicot-Schoepges geçen hafta Parlamento’nun konuyla ilgili bir forumu yılsonundan önce toplayabileceği sinyalini verdi.
Ancak Hennicot-Schoepges 10 Ocak tarihinde gerçekleştirilen Parlamento oturumunda Konsey’in ve Komisyon’un başlangıçta dinlerarası diyaloğu cesaretlendirme konusunda çekingen davrandıklarını ve konuya daha ziyade “inanç” açısında atıfta bulunduklarını belirtti.
Avrupalı Müslümanlar Sözleşmesi
Bu arada yaklaşık 400 Müslüman grup geçen hafta (10 Ocak) imzaladıkları bir sözleşme çerçevesinde Müslümanların Avrupa toplumundaki hak ve sorumluluklarının ana hatlarını belirlediler.
Yirmi altı maddeden oluşan sözleşmenin amacı İslam ve şiddeti ilintilendiren yanlış bilgi ve inançların giderilmesi yanında “cihad” sözcüğünün anlamının açıklığa kavuşturması.
Söz konusu mukavelenin 2000 yılında proje olarak başlatılmasında payı bulunan Avrupa İslami Örgütler Federasyonu’ndan İbrahim Elzayat imzalanan metnin “hükümet ve toplumun geri kalan kısmına bir mesaj” niteliği taşıdığını aynı zamanda “Avrupa’daki Müslümanlara yönelik” olduğunu belirtti.
Farklı bir gelişme ise özellikle Batı ve İslam dünyası arasında “kültürlerarası anlayış”ın teşvik edilmesi yoluyla terörle mücadelenin hedeflendiği bir Birleşmiş Milletler (BM) projesi kapsamında dün İspanya’nın başkenti Madrid’de ilk forum toplantısını gerçekleştirdi.
Türkiye’nin İspanya ile eş başkanlığını üstlendiği “Medeniyetler İttifakı” girişimi İspanyol Başbakanı José Luis Rodriguez Zapatero tarafından 2004 yılı Madrid bombalamaları sonrasında teklif edilmiş ve 2005 yılında BM’de kabul edilmişti.
Görüşler:
Suriye Baş Müftüsü Hassoun AP genel kurul toplantısında dünyada “teki bir kültür” olduğunu ve bunun da “insanoğlu” olduğunu söyledi.
AP Başkanı Hans-Gert Pöttering, “Kültürlerin ve dinlerin Avrupa Birliği yanında dünyanın diğer bölgelerindeki haklarlarla ve özellikle Akdeniz’in öte yanında Orta Doğu’daki insanlarla ilişkilerde barış içinde birlikte yaşaması hem mümkün hem de gereklidir” dedi.
Avrupa İslami Örgütler Federasyonu Sözcüsü Elzayat ise geçen hafta imzalanan sözleşmenin “tehdit edilmeden yaşadığımız toplumlarda nasıl olumlu vatandaşlar olarak davranabileceğimizi tanımladığını” söyledi.
AP Başkan Yardımcısı Mario Mauro söz konusu mukaveleyi “Müslümanlar için iyi haller kuralı” olduğunu ve İslam dini mensuplarını uyum ve refah oluşturulmasına yardımcı olmak, adalet, eşit haklar ve farklılıklara saygı konularında rollerini tam oynamak üzere taahhütte bulunmaya çağırdığını belirtti.
İngiliz Liberal Demokrat AP üyesi Barones Sarah Ludford Avrupa’da Kültürlerarası Diyalog Yılı’na yönelttiği eleştirilerde organizasyonun amaçları konusunda kafa karışıklığı yaşadığını söyledi. “Kültürlerarası diyalog yılı vitrinde güzelliker sunmanın çok ötesinde bir şey olmalıydı. Dini toplum önderlerinin konuşmaları yanında ciddi tartışmalar da yapabilmeliydik.”
Barones Ludford ayrıca Suriye Baş Müftüsü’nün Parlamento’ya konuşmacı olarak davet edilmesini de eleştirdi. “Avrupa içinden birinin İslam hakkında konuşma yapmak üzere çağırılmasından daha uygu bir şey olamazdı” diyen Ludford dolayısıyla AP vekillerine de Avrupa’da genel geçer din olarak Müslümanlığı gördükleri göndermesinde bulundu.
Son gelişmeler ve atılacak adımlar:
15–16 Ocak 2008: BM Medeniyetler İttifakı Forumu Madrid’de toplanıyor.
