Haber
Strasbourg'da, 3-4 Nisan tarihlerinde Fransa ve Almanya'nın ev sahipliğinde gerçekleşecek devlet ve hükümet liderleri zirvesi öncesinde, NATO Sözcüsü James Appathurai, NATO'ya üye bütün devletlerin Arnavutluk ve Hırvatistan'ın üyeliğini onaylayan belgelerinin ittifaka ulaşmasının ardından dün her iki ülkenin de resmen NATO'ya katıldığını açıkladı.
Appathurai, iki ülkenin NATO'ya dâhil olmasıyla ilgili açıklamasında, Arnavutluk ve Hırvatistan'ın, demokrasi ve askeri alanda reformlar yaparak ittifakın standartlarına uyabilmek için çok çalıştıklarını söyledi.
Arnavutluk ve Hırvatistan NATO'ya resmen dün katılmış olsa da, iki ülkenin ittifaka katılım töreni Strasbourg-Kehl'deki NATO zirvesinde yapılacak.
Arka Plan
Hükümet, MAP çerçevesinde yükümlülükleri gereğince, Ekim 2002’de ilk Yıllık Ulusal Programını kabul etti. Yıllık Ulusal Program 2002/2003 kapsamında, ülkenin, NATO üyeliği yolunda ilerlemesi ile ilgili hedefler ve bu doğrultuda atılması gereken adımlar belirlendi.
Hırvatistan, 2003 yılından bu yana KFOR ve Afganistan’daki ISAF misyonu gibi, NATO liderliğindeki operasyonlara katılıyor. 2007’de İttifak, Hırvatistan’da bir askeri tatbikat düzenledi. Tatbikat, NATO üyesi olmayan bir ülkede düzenlenen, bu türden ilk etkinlikti.
Ülke, NATO’nun 2008’deki Bükreş zirvesinde resmi katılım daveti aldı.
Hırvat yetkililer, NATO üyeliğini, ulusal tarihlerinin en önemli hedeflerinden biri olarak değerlendiriyor. Yapılan anketlere göre, NATO’yu destekleyenlerin oranı, yıllardır yüzde 55-60 arasında istikrarlı bir seyir gösteriyor.
18 Mart’ta hükümet, NATO’ya katılım anlaşmasını parlamentonun onayına sundu. İttifak üyelerinin çoğunluğu, belgeyi onayladı. Diğerlerinin de yakın zamanda aynı şekilde onay vererek, üyelik konusunda ülkenin önünü açacakları tahmin ediliyor.
Yine de Hırvatistan bazı sorunlarla karşı karşıya kalabilir. En büyük engel, komşu ülke Slovenya ile yaşanan ve 17 yıldır süregelen deniz sınırları meselesi. Sloven parlamento üyeleri, Hırvatistan’ın üyelik anlaşmasını 9 Şubat’ta onayladı, fakat muhalefetteki Slovenya Halk Partisinin, Hırvatistan’ın NATO’ya katılımı konusunda referanduma gidilmesine yönelik girişimleri nedeniyle, bu onayı henüz Amerika Birleşik Devletlerine sunmadı.
Dışişleri ve Avrupa ile Bütünleşme Bakanlığı sözcüsü Mario Dragun, “Bakanlık olarak, Portekiz Cumhuriyeti ve Slovenya Cumhuriyetinin yakında anlaşmayı onaylamasını ve Hırvatistan’ın, Nisan ayındaki NATO zirvesine tam üye olarak katılmasını bekliyoruz”, dedi.
Geçtiğimiz yılki NATO zirvesinde resmi davet alan Arnavutluk, biraz daha yavaş bir ilerleme gösterdi. 1992 yılında Kuzey Atlantik İşbirliği Konseyine katılan ülke, 1994’te PfP üyesi oldu.
PfP girişimine katılmasının hemen ardından, Arnavutluk, askeri işbirliği ve reformlara ilişkin bir plan sundu. Ülke, İttifak’ın gerekliliklerine uygun şekilde, küçük ve iyi eğitimli, 160 bin asker gücünde bir ordu kurdu.
Arnavutluk, 1996’dan bu yana farklı misyonlarda 3300’den fazla askerle, çeşitli NATO operasyonlarında da yer aldı. Arnavut güçleri, Bosna’da NATO liderliğindeki barışı kkoruma gücüne, Afganistan’daki ISAF misyonuna ve Irak’ta Amerikan koalisyonu liderliğindeki misyona katıldı.
Ülke, kendi komünist rejiminin çöküşünden bu yana, NATO üyeliğini en önemli öncelikleri arasına aldı. 1990’lardan beri hükümetin ortak görüşü “her reform ve her bedel” oldu. Bu, ülkedeki siyasi yelpaze üzerinde fikir birliği sağlanan ender konulardan biri.
Ana siyasi partilerin, hem bu yılın başında sonuçlandırılan seçim sistemi reformu, hem de devam eden yargı reformları konusunda gösterdikleri dayanışma, siyasi sınıfın, bağımsız kurumları ile işlevsel bir demokrasi oluşturmaya çalıştığının açık bir göstergesi.
Fakat en önemlisi, Arnavutluk halkının büyük bölümü NATO üyeliğini destekliyor. Resmi anketler, Arnavutların yüzde 94’ünün İttifak üyeliğine destek verdiğini gösteriyor. Pek çok kimse, NATO’ya katılımı, ülkenin dünyadaki yerini sağlamlaştıracak bir araç olarak görüyor.
