Haber
Kuzey Atlantik İttifakı (NATO) Genel Sekreteri olarak 3 Ağustos Pazartesi günü düzenlediği ilk basın toplantısında Rasmussen “NATO ve AB arasındaki işbirliğinin artırılması önünde diğer engellerin de var olduğunu hepimiz biliyoruz. Bu engellerin ortadan kaldırılması benim için öncelikli olacak” diye konuştu. Rasmussen göreve resmen 1 Ağustos’ta başladı.
Bir ay önce halefi her ikisinin de karargahlarının Brükksel’de bulunduğu, 27 üyeli birliğin 21’inin NATO’da yer almasına rağmen iki örgüt arasında stratejik ortaklığın yeterli derecede olmamasının kendisini hayal kırıklığına uğrattığını söylemişti.
AB-NATO ilişkilerinde tıkanıklık Kıbrıs adasının bugüne kadar çözülemeyen statüsü etrafında şekillenioy. Güney Kıbrıs kesimi AB üyesi. Türklerin bulunduğu Kuzey Kıbrıs’ı ise yalnızca Ankara hükümeti resmen tanımış bulunuyor. Sonuç olarak Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Türkiye AB ve NATO’nun güvenlik bilgilerini paylaşması fikrini reddediyor.
Pazartesi günü Rasmussen Yunanistan ve Türkiye’nin bu ay kendisini ziyaret edecek ilk NATO üyesi ülkeler olduğunu ve açıkçası kendisinin bu duruma odaklanacağını bildirdi.
NATO Genel Sekreteri Fransa’nın ittifakın askeri kanadına bu yıl başlarında geri dönüşünü coşkuyla karşılarken bu kararın NATO ve AB arasındaki işbirliğini geliştirme sürecini kolaylaştıracağından emin görünüyordu.
Rasmussen son sekiz yıldır Danimarka başbakanı olarak yakından tanıdığı AB liderleri grubunu bu iki örgütün uygun şekilde birlikte çalışabilmesi için ikna etme sözü verdi.
Yeni genel sekreterinin görevi NATO toplantılarına başkanlık etmek, üye devletler arasında karar verme sürecini koordine etmek ve ittifakın yeni statejik kavramlarının hazırlanması ve üzerinde tartışmaların yapılmasını sağlamak olacak.
Önümüzdeki yıl Lizbon’da üye devletler tarafından kabul edilecek yeni metne göre NATO’nun güvenlik öncelikleri iyileştirilecek; terrorizm, korsanlık, enerji anlaşmazlıkları ve iklim değişikliği gibi yeni tehditler bu bağlamda dikkate alınacak.
Rasmussen’e ABD Eski Dış İşleri Bakanı Madeleine Albright ve eski Royal Dutch Shell CEO’su Jeroen van der Veer’in başkanlık edecekleri 12 uzmandan oluşan bir danışmanlar grubu yardımcı olacak.
Pazartesi günü ayrıca internet ortamında tartışma forumu da faaliyete geçirildi. Rasmussen herkesin görüşlerini kendileriyle paylaşmasını istediğini belirtti.
Arap ülkeleriyle ilişkileri düzeltmek
NATO yeni genel sekreteri için Arap Dünyası diyalogta bulunmak özellikle önem arzediyor. Rasmussen Kuzey Afrika ve Ortadoğu’daki 11 NATO üyesinin büyükelçileriyle şahsen görüşmek istediğini ve 2005 yılında yaşanan karikatür krizi sonrasında bozulan ilişkileri onarmak istediğini söyledi.
Danimarka başbakanı olduğu sıralarda Rasmussen Danimarka’da yayımlanan gazetelerden birinde İslam Peygamberi Hz. Muhammed’in karikatürlerinin yayımlanması üzerine Müslüman ülkeleriyle anlaşmazlığa düşmüştü. Bir başbakan olarak Rasmussen gazeteye karşı herhangi bir önlem almayı reddederek ifade özgürlüğünün demokrasinin temellerinden biri olduğunu belirtmişti.
NATO, Akdeniz Diyaloğu ve İstanbul İşbirliği Girişimi olarak adlandırılan iki grup altında Cezayir, Bahreyn, Mısır, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Moritanya, Fas, Katar, Tunus ve Birleşik Arap Emirlikleri’yle güvenlik konusunda daha yakın çalışmalarda bulunmayı istiyor.
Bu konuda Rasmussen hükümetleri ve halkları temin edeim ki kendileriyle karşılıklı saygı, anlayış ve güven çerçevesinde daha güçlü bağlar kurulması için kendimi bu işe adamış bulunmaktayım" şeklinde konuştu.
Rusya’yla ilgili hayal kurmayalım
Bir yıl önce Rusya ve Gürcistan arasında meydana gelen beş gün süreli savaş nedeniyle gerilen NATO-Rusya ilişkileri de Rasmussen’in önceliklerinden bir olacak.
“Hayalperest değilim diyen Rasmussen üzerinde mutabakata varamadığımız önemli konular olacağı açık. Örneğin, Rusya’nın komşularının toprak bütünlüğüne ve siyasi özgürlüklerine saygı da dahil olmak üzere uluslararası sorumluluklarını yerine getirmesi konusunda ısrarcı olmamız gerekiyor. Ancak anlaşmazlık konularının bütün bir ilişkilerimizi zehirlemesine müsade edemeyiz” diyerek sözlerine devam eden Rasmussen bu örnekle Gürcistan’ın özerk bölgeleri Abhazya ve Güney Osetya’daki Rus askeri varlığına göndermede bulundu.
Geçen yıl Ağustos ayında yaşanan Rusya-Gürcistan savaşı sonrasında NATO Rusya ile ilişkileri askıya aldı ancak ilkbaharda resmi işbirliği yeniden başladı.
Ukrayna ve Gürcistan’ın NATO üyeleri olması konusunda - ki bu durum NATO ve Rusya arasındaki önemli pürüzlerden biridir – Rasmussen her iki ülkenin de şartları yerine getirmeleri durumunda ittifaka üye olabileceklerini ancak ikisinin de bunu henüz başaramadıklarını söyledi.
"Bunun Rusları ve Rus lider kadrosunu NATO’nun gerçekten düşman olmadığını ikna etme konusunda çok önemli bir zorluk olduğunu düşünüyorum."
