Haber
Şüphecilerin ateşli lideri Klaus Çek Cumhuriyeti’nin Temel Haklar Sözleşmesi’nden tamamen muaf tutulmasını istiyor. Birliğin adı geçen anlaşmanın geriye dönük işlemeyeceği yönünde teminat vermesine rağmen Klaus, sözleşmenin İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ülkeden sürülen etnik Almanların Avrupa Adalet Divanı’na giderek mülkiyet hakkı talebinde bulunmalarına imkân tanıyacağını iddia ediyor.
AB liderleri Çek Cumhuriyeti’ne istenen garantileri sağlamak konusunda mutabık kaldı. Ancak liderler benzer şekilde Klaus’un da Lizbon Anlaşması’nı geciktirmeden hemen imzalaması talebinde bulunuyorlar.
Çek Anayasa Mahkemesi’nin anlaşmanın önündeki son engeli yarın kaldırması bekleniyor.
Bu tür bir garantinin şeklinin ne olacağı henüz açıklığa kavuşmuş değil. Diplomatlar yalnızca başkentlerine her iki tarafın da sorumlulukları olduğunu bildireceklerini ifade ediyor.
Garantilerle konusundaki alış veriş bugün Lüksemburg’da başlayacak olan AB dış işleri bakanlarının da gündeminde olacak.
Klaus İsveç dönem başkanlığını teklifinin kendisini tatmin ettiğini söyledi.
Çek Cumhurbaşkanının danışmanlarından birinin Lüksemburg’a gelmesi ve bakanlar toplantısına katılması bekleniyor. Bu arada Çek başkenti Prag’da Avrupa İşleri Bakanı Štefan Füle varılan anlaşmanın şeklinin daha yüksek siyasi düzeyde tartışılacağını bildirdi.
Bakanlar toplantısının amacı birliğin 29-30 Ekim tarihlerinde Brüksel’de yapılacak AB zirvesine hazırlık yapmak. Zirvede Lizbon Anlaşması çerçevesinde yeni kurulacak birimler, bu birimlere atanacak yetkililer konusu ele alınacak. Bununla birlikte bakanların bu konuda ne kadar ileri düzeyde çalışabilecekleri kesin değil. Çünkü Lizbon Anlaşması henüz yürürlükte değil.
İngiltere Dış İşleri Bakanı David Miliband Pazar günü yaptığı açıklamada eğer eski İngiliz Başbakanı Tony Blair AB’nin cumhurbaşkanı seçilirse bunun “Avrupa için çok iyi” olacağını söyledi. Miliband kendisinin AB dış işleri bakanlığı görevine talip olmadığını açıkladı.
“Aday değilim. Buna müsait değilim,” diyen Miliband şu anda ülkesinin dış işleri bakanlığı görevine yoğunlaştığını sözlerine ekledi.
Miliband, Çek Cumhuriyeti anlaşmayı imzalar imzalamaz gerekli pozisyonların “seri bir şekilde” doldurulabileceğini kaydetti.
Arka plan:
İrlandalıların Lizbon’a “evet” demelerinden sonra anlaşmayı imzalaması gereken yalnızca Çek Cumhuriyeti kalmıştı. Polonya Cumhurbaşkanı Lech Kaczyński metni 10 Ekim’de imzalamıştı.
Çek Anayasa Mahkemesi’nde bir grup senatörün anlaşmanın anayasaya uygun olmadığı gerekçesiyle açtığı davada nihai karara varılmadı. Kararın 27 Ekim’de açıklanacağı bildiriliyor. Klaus, Anayasa Mahkemesi’nin açıklamalarından önce belgeyi imzalamayacağını söylemişti. Yine de Klaus’un mahkeme kararından sonra ne kadar süreyle imzayı geciktirebileceği belli değil.
Klaus ayrıca geçen hafta bir başka gerekçeyle AB liderlerinin karşısına çıkmış ve birliğin Çeklere Lizbon Anlaşması’nı imzalamaları için bir takım garantiler vermesi talebinde bulunmuştu. Bu talepler arasında İkinci Dünya Savaşı sonrasında Polonya’yı terk eden etnik Almanların anlaşmaz imzalandıktan sonra Çek Cumhuriyeti’nden mülkiyet hakkı talebinde bulunmalarının engellenmesi de yer alıyordu.
Çek Başbakanı Jan Fischer ek şartların resmileştirildiği bir metin üzerinde çalışmaların yoğun bir şekilde sürdüğünü kaydetti.
