Euro Bölgesi'ndeki borç krizi sayesinde Danimarka'nın Avrupa Birliği dönem başkanlığı, Birlik tarihinin en zor zamanlarından birine denk geliyor. Euro Bölgesi'nde bulunmayan Danimarka, krizin çözüm sürecinde ikinci planda kalmayı, ancak Euro Bölgesi'nde bulunan ve bulunmayan ülkeleri bir arada tutmayı hedefliyor. Danimarka'nın Avrupa İşleri Bakanı Nikolai Wammen, bu pozisyonu 'zorlu sular üzerindeki köprü' olarak tanımıyor.
Avrupa'da şimdilerde hakim olan iklim, 2002 yılında Danimarka'nın bir önceki AB dönem başkanlığı sırasındakiyle tezat bir görüntü çiziyor. O dönemde Euro'nun yeni tedavüle sokulmuş olması ve Birlik tarihinin en büyük genişleme dalgasına hazırlanıyor olmak, Avrupa'da iyimser bir havayı hakim kılıyordu.
Bu, Avrupa Topluluğu'na İngiltere ve İrlanda ile beraber 1973 yılında katılan Danimarka'nın yedinci başkanlığı olacak.
Danimarka'nın dönem başkanlığı gündeminde AB'nin çevre standartları ve 2014 - 2020 bütçesinin görüşmeleri de bulunuyor.
'Kopenhag'da bir Avrupa dostu'
Başbakan Helle Thorning-Schmidt'in yakın farkla kazandığı seçimler, Danimarka - AB ilişkileri üzerinde etkilerini bir an önce göstermeye başladı. Danimarka, bir önceki hükümetin koyduğu sınır kontrollerini kaldırdı.
Kontroller, göçmen karşıtı Danimarka Halk Partisi'nin desteğine yaslanan merkez sağ hükümet tarafından konmuşut. Almanya ve Avrupa Komisyonu Schengen anlaşmasına aykırı buldukları bu uygulamayı sert bir şekilde eleştirmişti.
Hükümet aynı zamanda Avrupa işleri için ilk kez bakanlık kurdu ve bu makama Nikolai Wammen getirildi.
Thorning-Schmidt, College of Europe mezunu ilk hükümet başkanı. Daha önce 1999 - 2004 döneminde Avrupa Parlamentosu milletvekilliği de yapmıştı.
Yakın zamanda diğer bazı ülkelerde de 'Avrupakratlar' iş başına gelmiş olsa da, -İtalya'da Mario Monti ve Yunanistan'da Lukas Papadimos- Thorning-Schmidt bunlar arasında seçimle göreve gelen tek isim.
Thorning-Schmidt'in ailesinde de AB bağlantıları var. Başbakanın eşi Stephen Kinnock, İngiltere İşçi Partisi'nin eski lideri ve eski bir Avrupa Komisyonu üyesi olan Neil Kinnock'ın oğlu.
Derinleşen Euro krizi
Başbakan seçilmesinin ardından Danimarka Parlamentosu Folketing'de konuşan Thorning-Schmidt, 'Danimarka AB başkanlığının ilk görevi, ekonomik kriz karşısında Avrupa'nın ortak hareket etmesini sağlamak olacaktır. Sorumlu büyüme istihdamın temelini sağlamlaştırmalıyız.' demişti.
Gerçekleşen üç AB liderler zirvesine rağmen borç krizinde durum iyiye gitmiş değil. Avrupa'daki ekonomik durumun 2012'de de kötüye gitmeye devam etmesi bekleniyor.
Krize karşı Avrupalı liderler, büyük ihtimalle İngiltere'yi içermeyecek yeni bir anlaşma için harekete geçti. Anlaşmanın, önümüzdeki yılın ilk beş ayında AB gündeminde önemli yer teşkil etmesi bekleniyor.
Ancak Danimarka'nın Euro krizine karşı kurumsal bir rol oynaması için bazı engeller bulunuyor: Ülkenin küçüklüğü, Euro Bölgesi'ne üye olmaması ve Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy'un giderek büyüyen rolü.
Ülkenin Avrupa İşleri Bakanı Wammen, Danimarka'nın AB dönem başkanlığını Polonya'dan almasına günler kala yaptığı açıklamada 'Yeni anlaşmanın hazırlanması sürecinde öncü rolü Avrupa Birliği Konseyi'nin oynamasını bekliyoruz.' demişti.
Danimarka, 2000 yılında gerçekleşen referandumda Euro'nun dışında kalmayı tercih etmişti. Ülkede ortak para birimine muhalefet, son aylarda önemli ölçüde yükseldi.
Ülke, yeni 'mali sözleşme' üzerinde de bölünmüş durumda ve yakın zamanda Euro Bölgesi'ne katılmak için bir referandum gerçekleşmesi beklenmiyor.
'Yeşil büyüme'
Danimarka'Nın AB Daimi Temsilcisi Jeppe Tranholm-Mikkelsen, eğer başkanlıklarının birinci maddesi Euro krizi olmasaydı, bunun çevre dostu büyüme olacağını söylemişti. Danimarka bu alana yine de önemli ağırlık veriyor.
Danimarka, başta yenilenebilir enerji olmak üzere, çevre alanındaki başarılarından gurur duyuyor. 2010 yılında Danimarka'da elektrik üretiminin yüzde 33.1'i yenilenebilir enerjiden, bunun üçte ikisi de rüzgar enerjisinden sağlandı.
2011'in Şubat ayında Danimarka hükümeti; kömür, petrol ve doğalgaz enerjisine bağımlılıktan kurtulmayı hedefleyen 2050 Enerji Statejisi'ni sundu. Bu strateji sivil toplum kuruluşları tarafından memnuniyetle karşılanmasına rağmen teklif henüz parlamentodan onay almadı.
Çevre Bakanı Ida Auken, yakın zamanda enerji tasarrufu için bağlayıcı hedefler için çağrıda bulundu.
Bütçe görüşmeleri
AB'nin 2014 - 2020 bütçesi için yapılan müzakereler de Danimarka'nın AB dönem başkanlığı gündeminin önemli bir maddesi olacak.
Avrupa Politikaları Merkezi'nde konuşan Tranholm-Mikkelsen, ilk beklentilerin aksine görüşmelerin kendi dönem başkanlıklarında bitmesini beklemediklerini söylemişti.
Takvim
1 Ocak 2012 - Danimarka, AB dönem başkanlığını Polonya'dan devralacak
Ocak 2012 sonu - AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, yeni hükümetler arası 'mali sözleşme' için taslak hazırlanmasını sağlamaya çalışacak
30 Ocak 2012 - Olağanüstü AB Konseyi toplantısı
1-2 Mart 2012 - Bir sonraki olağan AB zirvesi. '17+6' ülkelerinin yeni hükümetler arası anlaşmayı imzalaması bekleniyor.
25 Mayıs 2012 - Olağan AB Konseyi toplantısı
28-29 Haziran 2012 - Olağan AB Konseyi Toplantısı
1 Temmuz - Güney Kıbrıs'ın AB dönem başkanlığı
