Haber
16 Nisan tarihli toplantıda Çek Cumhuriyeti AB dönem başkanlığı ve AP üyesi müzakereciler AB devlet ve hükümet başkanlarının Mart zirvesinde üzerinde mutabakata vardıkları projeler listesini onayladılar.
Başlangıçta yalnızca Nabucco gaz boru hattı veya denizaşırı rüzgâr enerjisi üretim sistemleri gibi önemli girişimlere ayrılan fonlar yeni plana göre enerji tasarruf tedbirleri içinde kullanılabilecek.
Taslağın gözden geçirilmiş haline göre istihdamı artıracak şekilde tasarlanan enerji projelerine €3,98 milyar ayrılmasına, birliğin enerji bağımsızlığının güçlendirilmesine ve AB’nin ekonomik durgunluktan çıkarılmasına karar verildi.
Aynı pakette gaz ve elektrik ara bağlantıları için €2,35 milyar, denizaşırı rüzgâr üretim tesisleri için €565 milyon, karbon tutusu ve depolanması deneme tesisleri için ise €1,05 milyar ayrılması kararlaştırıldı.
AP, birliğe üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının Mart zirvesinde onayladıkları enerji tasarrufu ve akıllı şehirler tekliflerinin plandan çıkarılması halinde bu planı reddedeceklerini duyurdu.
Sanayi Komitesi üyeleri paranın 1 Eylül’den önce tahsis edilmemesi çağırısında bulunurken üye ülkeler kullanılmayan fonların kendi bütçelerine geri iadesi talebini yinelediler.
Varılan son anlaşmaya göre Komisyon AP üyelerinin enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji için ayrılan miktarı 2010 yılı sonuna kadar tahsis edilmemesi kararına uydu ancak “öncelikli projelerin uygulanmasında ciddi tehlike arz etmesi durumunda” fonların belirtilen tarihten önce kullanılması gibi bir not düşülerek açık kapı bırakıldı. Mart 2010’da yayımlanacak konuyla ilgili gelişme raporu böyle bir riskin olup olmadığını belirleyecek.
Ayrıca Komisyon enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji kaynakları konusunda Enerji Tasarrufu Eylem Planı’ da dâhil olmak üzere gerekli tedbirleri Ekim 2009 sonuna kadar açıklayacak. İlâveten, enerji tasarrufu sağlayan binalarla ilgili kamu-özel sektör ortaklığı kurulacak ve AP oylamasına sunulacak.
Şimdi varılan anlaşmanın önümüzdeki hafta 4-7 Mayıs tarihlerinde toplanacak AP kurulunca ve AB hükümetleri büyükelçilerince onaylanması bekleniyor.
Reuters haber ajansına göre, bir Çek yetkili kullanılmayan fonların enerji tasarrufu projelerine aktarılması yerine üye ülkelerin bu paranın gerçek sahiplerine iadesi yönünde oy kullanabilecekleri konusunda uyardı.
Arka plan:
Avrupa Komisyonu 28 Ocak’ta 2008 yılına ait kullanılmayan AB tarı fonlarından €5 milyarlık bir dilimi temiz kömür projeleri, rüzgar enerjisi üretim tesisleri ve kırsal kesimde internet bağlantıları için geniş bant uygulamasına tahsis edilmesini teklif etti.
Plan çerçevesinde önce €3,5 milyarlık temiz enerji projesi desteği daha sonra €3,98 milyara yükseltildi ve geniş bant internet için de €1 milyarlık bir fon ayrıldı. €500 milyon iklim değişikliği, yenilenebilir enerji, su idaresi ve süt ürünleri sektörünün yeniden yapılandırılması için ayrıldı.
Ancak AB ülkeleri çeşitli nedenlerle Komisyon planını eleştiri yağmuruna tuttular. Kimi Batı Avrupa ülkeleri “akıllı şehirler” projesinin iptalinden duydukları hoşnutsuzluğu dile getirirken Bulgaristan gibi son doğal enerji krizinden en fazla etkilenen kimi üyeler de bu konuda kendilerine ayrılan miktarın “anormal” derecede düşük olmasından yakındı. Sonunda Brüksel’de Mart ayında toplanan AB zirvesinde nihai bir anlaşmaya varıldı.
Bazı Avrupa Parlamentosu (AP) üyeleri enerji tasarruf tedbirlerinin pakette yer almamasına şiddetle karşı çıkarken meclis Sanayi Komitesi enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji projelerine paranın 2010 yılı Eylül ayından önce tahsis edilmemesi çağrısında bulundu.
