Haber
Moskova’ya gerçekleştirdiği bir ziyaret sırasında Aliyev ülkesinin ayrıca Gazprom’a da doğrudan gaz satışıyla ilgilendiğini söyledi.
Aliyev ile Rus Devlet Başkanı Dimitri Medvedev arasındaki toplantıda gaz anlaşmasını şartlarının iyileştirilmesi konusu ele alındı. Bu çerçevede Azerbaycan’ın Şah Deniz havzasından Gazprom’a yılda 16 milyar metreküp gaz satabileceği bildiriliyor.
Halen Gürcistan ve Türkiye’ye gaz ihraç eden Bakü Rusya da dâhil olmak üzere yeni pazarlar arayışında. Ve Azeri cumhurbaşkanı Moskova ile anlaşma yapmanın kendilerini çok heyecanlandırdığını söylüyor.
“Aramızda transit ülke yok ve bu da hâlihazırda oldukça etkin bir aktarım altyapısının varlığına işaret ediyor. Gaz boru hattı inşası için ek yatırıma gerek yok. Dolayısıyla bütün şartlar çok elverişli,” şeklinde duygularını ifade eden Aliyev’in basın toplantısının notları Kremlin web sitesinde de duyuruldu.
Medvedev de benzer şekilde bu konuda iyimser olduğunu ve anlaşmanın yakında imzalanacağını belirtti.
“Sanırım ülkelerimizin çıkarlarının ve şirketlerin ticari çıkarlarının dikkate alındığı tam bir anlaşma için gerekli zemin mevcut. Bu enerji işbirliğimizde yeni bir bölüm açacaktır.”
Görüşmeler duruma bakılırsa AB’nin gözdesi Nabucco boru hattı projesine bir darbe indirecek nitelikte. Birlik bu projeyle Rus gazına bağımlılığını azaltmayı hedefliyordu.
AB’nin tepkisi konusunda Rus basını Brüksel’in bu durumdan şikâyetçi olmaması gerektiğini yazdı. Moscow Times gazetesi, “Avrupa Birliği Rusya’ya bağlı olmakla birlikte özellikle Nabucco’nın hayata geçip geçemeyeceği belirsizliğini korurken doğu’dan yeni bir kaynağın doğuşundan memnunluk duymalıdır,” diye yazdı.
Amerikan politikasında değişiklik var mı?
Aynı zamanda analistler ABD’nin önceki yönetimin bu konuyla ilgili politikalarının değiştirileceğini ve Moskova ile ilişkileri geliştirebilmek için Avrupa’da alternatif enerji koridorlarına odaklanacağını ileri sürüyor.
Rusya ve Almanya Dış Politika Konseyi CIS Programları adlı bir düşünce kuruluşunun yöneticisi Aleander Rar konuyla ilgili olarak, “Amerikalılar ‘Güney Akımı’nın Nabucco ve diğer boru hatlarıyla ‘Güney Koridoru’ adı altında birleştirilmesini teklif ettiler. Bu durum Rusya’ya İran’la ilgili sorunumuzu ve diğer meseleleri çözme noktasında ihtiyacımız olduğu bir sırada jeopolitik bir terslik olmaması açısında bu önemlidir,” şeklinde konuştu.
AB son zamanlarda Nabucco’nun daha geniş kapsamlı “Güney Koridoru” tanımlaması adı altında diğerlerine katılma girişiminde bulundu. Bu terim “Güney Gaz Koridoru” şeklinde Yunanistan ile İtalya arasında inşa edilecek açık deniz ITGI projesine verilen isim.
Taraflar:
Nabucco GmbH’nin sözcüsü Christian Dolezal EurActiv’e Azerbaycan gibi gaz üreten bir ülkenin kendine yeni iş fırsatları aramasının anlaşılabilir olduğunu söyledi.
“Gaz üreticilerinin gaz satışını dört gözle beklemeleri makul karşılanabilir. Nabucco’nın Azerbaycan, Irak, Türkmenistan ve Mısır gibi gaz üreticilerinin yararlanabilecekleri bir çıkış yolu olduğu konusunda iyimseriz.”
Arka plan:
Rus devlet tekelinin doğal gaz devi Gazprom2007’ye kadar Azerbaycan’a gaz sağlayan tek şirketti.
Ancak bu imtiyazlı ilişki 2007’de Gazprom’ın Azerbaycan’a gönderilen gaz sevkiyatını 4,5 milyar metre küpten 1,5 milyar metre küpe düşüreceğinin sinyallerini vermesi ve gaz fiyatını 1,000 metreküp için $235’a artırması üzerine sona erdi.
Şimdi Azerbaycan gaz ihtiyacını Şah Deniz alanından elde ettiği kendi üretimiyle karşılıyor ve 2007’den beri Gürcistan’a da gaz sevk ediyor. Azerbaycan’daki toplam doğal gaz tüketim miktarı yılda 10-11 milyar metreküp.
200 km uzunluğundaki Bakü-Novo Filya gaz boru hattıyla Azeri gazı Rusya’ya aktarılıyor. Ancak hattın yenilenmesi gerekiyor.
Nabucco ve Rusya’nın “Güney Akım” projelerinin kapasitesi yılda 30 milyar metre küple hemen hemen aynı. Her ikisi de Ukrayna’yı transit geçerek yaklaşık aynı kaynakları kullanıyor. (Orta Asya ve Hazar Havzası). “Güney Akım” doğrudan Karadeniz üzerinden Kuzey Kafkasya kıyılarına ulaşıyor Nabucco ise Türkiye ve Güney Kafkasya sınırı üzerinden aktarılıyor. Her iki projenin de yapılandırma şartları neredeyse aynı.
