Haber
Baltık Enerji Bağlantı Planı bölgede daha fazla bütünleştirilmiş elektrik piyasası çağrılarına cevap olarak hazırlandı ve Komisyon’un İkinci Stratejik Enerji Gözden Geçirmesi’nde altı çizildi.
İsveç’in bu yılın ikinci yarısında planı hayata geçirmesi beklenirken İsveçli yetkililer Baltık Denizi bölgesinin geliştirilmesinin AB dönem başkanlığının önceliklerinden biri olacağını duyurdu.
Söz konusu planla hedeflenen daha önce özelleştirilen Kuzey Avrupa elektrik piyasasına Baltık devletlerinin bölgesel piyasa düzeyinde katılmalarının önü açmak. Komisyon daha sonra bu piyasanın Kuzey piyasasına eklenmesinin mümkün olabileceğini kaydetti.
Bu bağlamda, gümrük tarifelerinin ve sınır ötesi sınırlamaların kaldırılması, Geçiş Sistem Operatörlerinin (TSO) faaliyetlerinin ayrıştırılması ve perakende piyasanın tamamen açılması gibi adımlar AB’nin gelecekteki iç pazar kurallarına uygunluk sağlanmak üzere atılacak.
Altyapı projeleri
BMIP kapsamında Baltık ülkelerini ve Polonya’yı Kuzey ülkelerine bağlayan kimi elektrik altyapı projeleri ile üç Baltık devleti arasındaki elektrik ağının güçlendirilmesi yer alıyor. Projelerin ikinci turunda Finlandiya ve İsveç gibi Kuzey ülkeleri arasında (Fenno-Skan II) bağlantı kurulması hedefleniyor.
Bir başka elektrik bağlantısı da Kuzey rüzgârları sonucunda meydana gelen döngü akımlarını azaltmak için Polonya ve Almanya arasında düşünülüyor.
Dahası, Baltık Denizi ülkeleri enerji güvenliklerini gaz akış güzergâhları ve kaynaklarının çeşitlendirilmesi yoluyla artırmayı planlıyor. Olası projeler arasında mevcut bağlantılara ek yeni bağlantılar ve eskilerin ters akıma imkân verecek şekilde güncellenmeleri yanı sıra gaz depolama ve sıvı gaz üretim tesislerinin geliştirilmesine de yer veriliyor.
Teşvik fonları desteği
Bölgedeki enerji altyapı projelerine yarım milyar euro üzerinde ek destek sağlanabilir. Komisyon, teklif edilen projelerin çoğu için Avrupa Ekonomik Kurtarma Programı’ndan fon sağlanacağını kaydediyor.
AB Enerji Komiseri Andris Piebalgs da, “Baltık Devletlerinin ayrılığına bir son vermek üzerinde çalışmamız gereken acil bir görevdir. Faaliyetler ve projelere bakılırsa plan bölge ülkelerince de onaylanmaktadır. Bu hedefin orta vadede ulaşılabileceğine inanıyorum” şeklinde konuşuyor.
Buna rağmen Avrupa Rüzgâr Enerjisi Birliği (EWEA) Başkanı Kristian Kjaer projelerin bir süredir TSO’lara bağlandığını ancak Avrupa’da “tamamen bütünleştirilmiş enerji piyasasının kurulabilmesi için” daha iddialı başka programlara ihtiyaç duyulduğunu dile getiriyor.
Kjaer “Polonya-İsveç bağlantısını güncellenmesi geleceğe dönük planlar arasında yer alabileceğini” sözlerine ekliyor.
Taraflar:
Barroso sekiz Baltık ülkesinin eylem planıyla ilgili gayretlerinden memnunluk duyduğunu ifade ettiği konuşmasında “Mutabakat anlaşması Komisyon ve üye ülkeler arasındaki dayanışmayı yansıtmaktadır. Geçen EkiM’de toplantıdığımızdan bu yana Baltık Denizi bölgesinde enerji güvenliğinin artırılması için gerekli bazı adımlar üzerinde anlaşmaya vardık” dedi.
EWEA da BMEIP planını memnunlukla karşıladıklarını ve bunun Baltık Denizi bölgesindeki Avrupa elektrik ağı için ilk adım olduğunu dikkat çekti.
EWEA Başkanı “Avrupa enerji piyasası bulmacadaki ‘noktaları birleştirin’ ilkesi doğrultusunda çalışıyor ve bu resimde bazı küçük bölümler diğerlerinden ayrı düşmüş bulunuyor. Bütün bölgeleri birbirine bağlamamız ve tamamen bütünleştirilmiş bir elektrik piyasası inşa etmemiz son derece önemli. Ancak o zaman yatırımcılar kömür ve gazın risklerini anlayacaklar ve petrol fiyatlarındaki oynaklıktan etkilenmeyen uygun maliyetli, düşük riskli rüzgâr enerjisine yatırım yapacaklardır.”
Arka plan:
10 Haziran’da Avrupa Komisyonu denizin temizlenmesi ve enerji bağlantıları konulu geniş kapsamlı bir Baltık bölgesi stratejisini masaya yatırdı. 1 Temmuz’da AB’nin yeni dönem başkanlığını üstelenecek İsveç altı aylık görev süresi içinde bu stratejinin kendileri için öncelik olacağını duyurdu.
Strateji kapsamında Komisyon bir takım enerji altyapı uygulamaları ve piyasa şekillendirmeleriyle Baltık Enerji Piyasası Bağlantı Planı’nı (BMIP) uygulamaya alma kararına vardı. Adı geçen plan ilk kez Ekim 2008’de Komisyon Başkanı José Manuel Barroso tarafından sunuldu.
Kasım 2008’de Komisyon İkinci Stratejik Enerji Gözden Geçirmesi’ni masaya yatırdı. Politika metninde enerji kaynaklarının güvenliğine ve yeni Komisyon için enerji alanındaki öncelikler politikasının belirlenmesine yer verildi. Planda Baltık bölgesinin birbiriyle bağlanması altı öncelikli projeden bir olarak tanıtıldı.
Baltık ülkelerinin Avrupa enerji ağlarından ayrı olmasıyla ilgili sorun Doğu Avrupa ülkelerine gaz akışının durmasına yol açan Ukrayna ve Rusya arasındaki doğal gaz kriziyle birlikte 2009 başlarında yeniden gündeme taşındı.
