Arka plan:
Enerji piyasası özelleştirmesinde Fransa ve Almanya’nın “üçüncü yol” olarak öne sürdüğü teklif basında çıkan haberlere göre, Avrupa enerji piyasasının daha fazla serbestleştirilmesi için hazırlanan üçüncü reform paketinde belirtilen seçeneklere bir ikinci yol teşkil etmesi nedeniyle Komisyon’un gözünde işler bir seçenek olarak daha çekici hale geldi. Daha olumlu bir değerlendirme ise Komisyon’un “üçüncü yol” teklifine ilk tepkisi olarak “kaynak ve üretim faaliyetlerinin şebeke işlemlerinden etkin bir şekilde ayrılmasına katkıda bulunmadığı” çünkü alternatif senaryoda sunulan tedbirlerin “dikey olarak birleştirilmiş bir şirkette çıkar çatışmasını yeteri kadar gideremeyebileceği” doğrultusunda olmuştu.
Ancak, basının 21 Şubatta eline geçen gözden geçirilmiş bir kurum içi metne göre, Komisyon tutumunu daha yumuşatmış gözüküyor.
Özellikle, iletim sistem operatörleri (TSO) olarak da bilinen elektrik ve gaz iletim alt kuruluşlarının yatırım kararlarıyla ilgili belli birtakım tedbirlerin hali hazırda sunulmuş olduğuna bakılırsa, Komisyon’un büyük enerji üretim şirketlerinin parçalanması konusundaki ısrarından vazgeçebileceği belirtiliyor.
19 Eylül’de açıklanan üçüncü pakette Komisyon, hem üretim hem de iletim varlıklarının mülkiyetini ellerinde bulunduran dikey birleştirilmiş enerji firmalarının ya varlıkların ayrıştırılması, “mülkiyet ayrıştırması”, ya da yatırım kararlarından ve TSO’ların günlük yönetim kararlarından sorumlu bağımsız bir sistem operatörünün (ISO) kısmi kontrolüne verilmesinin söz konusu olduğu ifade ediliyor.
Bu iki seçeneğe de sıcak bakmayan Fransa ve Almanya’nın yanı sıra altı Avrupa Birliği (AB) üye ülkesi Komisyon’a teklifini gözden geçirmesi için baskı uyguluyor.
Komisyon’un önereceği firmalar tarafından TSO’ların kontrol edilmesi ya da mülkiyet ayrıştırması yerine, Fransa ve Almanya ortaya koydukları teklifte, şirketlerin ana firmanın nüfuzunun sınırlı hale getirileceği TSO için ayrı bir idare ve kurulun oluşturulacağı anonim şirkete dönüştürülebileceğini ileri sürüyor.
AB enerji bakanlarının bu dosyayı 28 Şubatta Brüksel’de bir araya gelecekleri Enerji Konseyi toplantısında ele alacakları ve Slovakya dönem başkanlığının Haziran ayında nihai bir uzlaşıya erişilebileceğini ümit ettiği bildiriliyor.
