Haber
Avusturya karar karşısında endişelenirken AB enerji bakanları sorunu ele almak üzere 12 Ocak’ta bir araya geliyor.
1992’de toplanan G-7 zirvesinde Slovakya’nın Bohunice nükleer enerji santrali, Litvanya’nın İgnaline santrali ve Bulgaristan’ın Kozloduy santralinin bir, iki, üç ve dört numaralı reaktörlerinin yüksek riske sebebiyet verdikleri gerekçesiyle kapatılmalarına karar verilmişti.
AB katılım anlaşması çerçevesinde Slovakya Bohunice santralindeki dört reaktörden ikisinde üretimi durdurmuştu.
Slovakya bu açığı kapatabilmek amacıyla Mochovce santralinin inşaatının tamamlanabilmesi için €1,6 milyar ayırdı. Santralin inşası 1986 yılında Komünist rejim döneminde başlamış ve 1970’lerden kalma eski Rus tasarımının geliştirilmesi hedeflenmişti.
Slovakya ve Litvanya 2004’te Bulgaristan’ın önünden AB üyeliğine kabul edilmiş ve Bulgaristan’ın tersine katılımdan sonra reaktörleri kapatmışlardı. Bu durum Slovakya ve Litvanya’nın Aralık 2005 zirvesinde reaktörlerin sökülmesi için ek ödenek sahibi olmalarını sağlamıştı. Sözü edilen miktarlara ek olarak Litvanya €865 milyon ve Slovakya €376 milyon ilave ödenek sahibi olmuşlardı.
Geçen Temmuz Komisyon Mochovce geriye kalan iki reaktörün inşasının tamamlanmasına yeşil ışık yaktı.
Slovakya Başbakanı Robert Fico 10 Ocak’ta yaptığı açıklamada Bohunice’deki 440 MW birimlik üretimin gelecek hafta tekrar başlatılacağını ve ülkenin elektrik ihtiyacının bu şekilde giderileceğini açıkladı.
“Bu durumun katılım anlaşmasını ihlal ettiğinin farkındayız ancak bu kriz zamanında kriz nedeniyle gerçekleşen bir durum,” diye konuşan Fico, kararın olağanüstü bakanlar kurulu toplantısında alındığını belirtti. Bratislava hükümeti Rusya’nın doğal gazı kesmesinden sonra 6 Ocak’ta ülkede olağanüstü hal ilan etmişti.
Öte yandan Avusturya Bohunice’nin kapatılması gayretleri sonrasında Slovakya’nın yeni kararını öfkeyle karşıladı. Çevre Bakanı Nikolaus Berlakovich bu gelişmenin “kabl edilemez” olduğunu söyledi ve Avrupa Komisyonu’nu harekete geçmeye çağırdı.
Bir Komisyon yetkilisi Komisyon’un şimdiye kadar Bratislava hükümetinden herhangi resmi bir açıklama almadıklarını belirtti.
Bulgaristan ise gaz krizinden Slovakya’dan çok daha fazla etkilendi. 31 Aralık 2006’dan bu yana kapalı bulunan Kozloduy santralini yeniden üretime açmaya hazırlanan Bulgaristan hükümeti Başbakanı Sergei Stanishev reaktörlerin yeniden devreye girmesinin olağanüstü bir durum olduğunu ve krizin daha uzun süre devam etmesi halinde öngörülebileceğini söyledi.
Gaz görüşmeleri askıya alındı
Bu arada Rusya ile Ukrayna arasında beklenen uzlaşı bir kez daha düş kırıklığıyla sona erdi. Rusya Ukrayna’yı anlaşmayı değiştirmekle suçluyor.
Çek Cumhuriyeti dönem başkanlığının arabulucu olarak katıldığı görüşmelerde Rusya anlaşmanın “geçersiz” olduğunu ilan ederek Ukrayna’nın tek taraflı olarak anlaşmaya ek bir madde koyduğunu ve Kiev’in Moskova’ya olan borcunu iptal ettiğini ileri sürdü.
Komisyon ise söz konusu ek maddenin gözlemcilere gönderilen anlaşma metninde herhangi bir değişikliğe söz açmadığını belirtti. Çek Cumhuriyeti dönem başkanlığı da anlaşmanın halen geçerli olduğunda ısrar ediyor.
Taraflar:
Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev anlaşmanın Ukrayna tarafından tek taraflı olarak değiştirilmesi karşısında sinirlerine hakim olamadı. “Bu tür eklemeleri daha önceki anlaşmaların ihlal edilmesi ve sahtecilik dışında başka hiçbir şekilde açıklamam mümkün değil. Bu tür davranışlar gaz geçişlerinin gözlenmesini açıkça sabote ediyor. Dolayısıyla hükümete dün imzalanan anlaşmayı yürürlüğe koymamaları emrini verdim.”
Rusya Başbakanı Vladimir Putin ise gaz anlaşmazlığının Gazprom’a $800 milyona mal olduğunu söyledi. “Avrupa, Ukrayna’ya açık ve anlaşılır bir sinyal göndermeli ki Ukraynalılar normal ve medeni bir şekilde davranabilsin.” Rus haber ajansları Putin’in bu sözleri bir Alman televizyonuna verdiği röportaj sırasında söylediğini belirttiler.
