Haber
AB makamları dün bir zamanlar birliğin en önemli girişimi olarak adından söz ettiren Nabucco’nun enerji projeleri listesinden çıkarıldığını doğruladılar.
Bu kararın, Almanya Başbakanı Angela Merkel’in, "Berlin'e hiçbir katkı sağlamayacak bir proje için kamu parasının harcanmasını istememesi" konusundaki ısrarıyla alındığı belirtiliyor.
Planın gözden geçirilmiş haline göre Nabucco daha geniş kapsamlı bir başlık altında, “Güney Gaz Koridoru”, anılmaya başlanmış bu şekilde açık denizlerde yer alacak ITGI boru hattının ve güneydeki diğer bazı projelerin de pakete dâhil edilmesi sağlanmıştı. ITGI Yunanistan’ın İyonya kıyıları ile İtalya güzergâhı üzerinde yer alması planlanıyordu.
Çek Başbakan Yardımcısı Alexandr Vondra bakanların teşvik paketi üzerinde uzlaşmaya varamadıklarını ve kimi üye ülkelerin paketi 19-20 Mart’ta toplanacak AB zirvesi öncesinde tekrar gözden geçirmek istediklerini teyit etti.
“Birlik içinde güçlü bir grup Nabucco’nun plana dahil edilmesini istiyor” diyen Vondra, Birliğin şu anda "boru hattı projesini destekleyenler" ve "şüpheyle yaklaşanlar" olmak üzere ikiye bölündüğünün sinyallerini verdi.
Dün gerçekleşen Dışişleri Bakanları toplantısında Romanya’nın, Nabucco’nun plandan silinmiş olmasına sert tepki verdiği ve eleştiride bulunduğu bildirildi.
Almanya’nın muhalefeti
Merkel yakın bir zamanda ülkesinin Nabucco gaz boru hattı projesinin Avrupa parasıyla desteklenmesi fikrine muhalefet ettiğini açıklamış ve sorunun finansman değil bor hattında transfer edilecek gazın bulunup bulunmaması olduğuna dikkat çekmişti.
İlk taslakta risk paylaşımı için €250 milyon ayrılmış ve piyasanın sunduğundan daha iyi kredi teklifi veren bankalardan kredi alınması için bu miktarın kullanılması öngörülmüştü. Planın ikinci şeklinde ise bu miktar €200 milyona indirilmişti. Ancak son taslakla birlikte diplomatlar artık Nabucco’nın iyiden iyiye zayıfladığı görüşünde birleşiyorlar.
Avrupa Komisyonu kendi adına Nabucco’nın gözden geçirilmiş plan kapsamında yine de mali destek alabileceğini ileri sürüyor. Komisyon Sözcüsü Ferran Tarradellas Espuny bu konuda EurActiv’e, “İsim değişikliği yapmamız Nabucco’nın yok olduğu anlamına gelmez. Listede farklı bir isimle bulunuyor,” dedi.
Tarradellas ayrıca Güney Koridoru Projesi’nin Güney Akımı’nı içermediğinin altını çizdi. Rusya’nın enerji devi Gazprom’un Nabucco’ya alternatif olarak düşündüğü bu projeyle Rus doğal gazının Karadeniz tabanından Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Hırvatistan üzerinden İtalya’ya taşınması planlanıyor. Güney Akım boru hattının bir kolu da Sırbistan ve Macaristan yoluyla Avusturya’ya uzanacak, Nabucco projesinde de kullanılması düşünülen Baumgarten gaz depolama tesislerinde sona erecek.
Diplomatların EurActiv’e bildirdiklerine göre bakanlar düzeyinde mutabakat eksikliği aslında bir sürpriz değildi. Merkel konunun bu hafta yapılacak AB zirvesinde karara bağlanmasını istedi. Ancak mücadelenin çetin geçeceği ve kararın nitelikli çoğunluk oyunu alıp almayacağı belirsizliğini koruyor.
Avrupa Parlamentosu (AP) ayrıca teşvik paketinin bu dönem sonuna kadar karara bağlanmasını talep ediyor. Vondra bu konuda, “Herhangi bir anlaşmaya varılamaması halinde herkesin saygınlığı zedelenecek. Kimse bunu kaldıramaz,” diye konuşuyor.
Türk pazarı
AB yetkililerinden birinin ifadesiyle AB’nin 27 üyesinin kendi enerji projeleri için mümkün olduğunca fazla miktarda mali kaynak edinme yarışı nedeniyle başkentler arasında “Türk pazarı”na benzer bir durum oluştu. Örneğin Almanya tartışmalı Rus-Alman gaz boru hattı Nord Akım’ın fon talebinde bulunan projeler arasında yer almasını istiyor.
Ancak bir diplomata göre Almanya’nın yaklaşımı biraz farklı. Berlin, projelerin mevcut ekonomik kriz üzerinde gerçek olumlu etki yaratabilmesi için mali kaynak temininin 2009-2010 arasında gerçekleştirilmesi gerektiğini bu tarihin 2015’e uzamaması gerektiğini ileri sürüyor.
Aynı diplomatın söylediğine göre, AB üyesi ülkelerin yarısı projelere farklı gerekçelerle karşı çıkıyor. Kimi bölgeler arasındaki dengenin önemine işaret ederek Rus gaz krizinden en fazla etkilenen Bulgaristan ve Slovakya gibi ülkelerin yalnızca 20-30 milyon euroluk kaynak sahibi olurken aralarında Fransa ve İtalya’nın da bulunduğu diğerlerinin birkaç yüz milyon euro elde edeceklerini ima ediyorlar.
Diğer ülkeler daha özel gerekçelerle projelere itiraz ediyorlar. Bir grup Nabucco’da kaynak kesintisini eleştiriyor. Almanya’nın da dâhil olduğu bir başkası ise özel projelere kamu kaynağı ayrılmasının ardındaki mantığa endişeyle yaklaşıyor, özellikle de yeni iş kaynaklarının 2009-2010 sonrasında oluşturulabilmesi beklenirken.
