Haber
ABD ve AB tarafından desteklenen ve Azeri gazını Rusya’yı by-pass ederek Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacak olan Nabukko’ya yönelik planlar, yatırımcılarda endişe yaratmaya başladı. Bunun başlıca nedeni bölgede baş gösteren istikrarsızlık. Hazar denizi etrafındaki üreticiler ise Avrupa ve Çin piyasalarına ulaşmak için Rusya’yı tercih ediyorlar.
Hazar Denizi’nden Akdeniz’e günde 850,000 varil yüksek kalite Azeri ham petrolünü taşıyan Bakü-Tiflis-Ceyhan hattının da merkezinde bulunan Gürcistan, bugün enerji konusunda anahtar transit ülke konumunda. Karadeniz kıyısında Batum,, Poti ve Supsa olmak üzere üç büyük limanı bulunan Gürcistan, bu limanlardan Batı Avrupa’ya ham petrol ve petrol ürünleri gönderiyor. Limanlar aynı zamanda Azerbaycan tarafından da kullanılıyor. Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE) doğalgaz boru hattı da Azerbaycan’daki Şah Deniz’inden Türkiye’ye Gürcistan üzerinden doğalgaz taşıyor. Fakat komşusundaki istikrarsızlıktan endişe eden Azerbaycan, petrol ve gazı için farklı yollar arayışına girmiş durumda.
Londra’daki Eurasia Group çalışanlarından Tanya Costello, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Rusya ve Gürcistan arasındaki gerginlik, Hazar petrol ve gazının batıya taşınmasında transit yol olan Güney Kafkasların riskini hem şimdi hem de uzun vadede artırdı” yorumunda bulunuyor.
Azerbaycan’da devlete ait olan enerji şirketi Socar, 300.000-400.000 ton petrolü BTC yerine, Bakü-Novorossiisk boru hattı yoluyla Rusya üzerinden göndermeyi planlıyor. Uzmanlara göre Azerbaycan, Rusya ile ilişkilerini güçlendirmek için veya Nabukko’nun gerçekleşme ihtimalinin azaldığını düşündüğünden bu tercihi yapmış olabilir.
Uzmanlara göreyse yılda 30 milyar metreküp doğalgaz taşıyacak ve 7.9 milyar Euro’ya mal olacak projenin gerçekleşme ihtimali hızla azalıyor.
Global Insight analisti Andrew Jeff tarafından yapılan açıklamada, Gürcistan krizinin ve bölgedeki istikrarsızlığın Nabukko’nun geleceğini daha da zora soktuğu ifade edilirken, bu sorunların Orta Asya üreticilerini farklı güzargahlara yöneltebileceğini söylüyor. Azerbaycan Rusya’ya doğalgaz satmak için Gazprom’la görüşüyor. Gazprom ise doğalgaz üreticilerini Çin’e ve Azerbaycan-Türkiye yoluyla Avrupa’ya gaz satmaktan ve Nabukko’ya katılmaktan vazgeçirmek istiyor.
Nabukko’nun inşaatını ve işletmesini yapacak konsorsiyum ise sıkıntıları reddediyor ve “Siyasi sorunları bir kenara bırakırsak bir sonraki on yılın ortasından itibaren doğalgaz ithaline başlayabiliriz” yorumunda bulunuyor. Konsorsiyuma göre, doğalgaz İran, Mısır, Irak veya Suudi Arabistan’dan da alınabilir ve “Nabukko, Gürcistan’dan geçmeden de dolabilir.”
