Haber:
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ve Kerkük-Yumurtalık hatlarıyla petrolde, Şahdeniz ve Nabucco ile de doğalgazda üretici ve tüketici ülkeler arasında enerji koridoru haline gelen Türkiye, şimdi de elektrikte köprü olacak. Avrupa ile Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinin elektrik sistemleri, Türkiye üzerinden birbirine bağlanacak.
Bu konuda geçtiğimiz günlerde Libya'da, ilgili ülkeler arasında bakanlar komitesi toplandı. Türkiye'yi Enerji Bakanlığı Müsteşar Vekili Selahattin Çimen'in temsil ettiği toplantıya Libya ve Türkiye'nin yanı sıra Mısır, Ürdün, Irak, Suriye ve Lübnan yetkilileri katıldı. Yapılan anlaşma uyarınca, önce bu ülkeler kendi aralarında ulusal elektrik sistemlerini senkron işletmeye alacaklar.
Türkiye de 12 aylık sürede ulusal sistemini Yunanistan ve Bulgaristan üzerinden Avrupa enterkonnekte sistemine (UCTE)uyumlu hale getirecek. AB tarafından desteklenecek proje çerçevesinde, AB ülkeleri ile Afrika arasında üç ayrı noktadan bağlantı sağlanacak.
Bağlantılardan ikisi deniz altından İspanya-Fas ve İtalya-Tunus üzerinden gerçekleştirilecek. Bulgaristan ve Yunanistan üzerinden Türkiye'ye bağlanacak Avrupa enterkonnekte sistemi, Irak ve Suriye üzerinden Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerine ulaşacak. MEDRİNG adı verilen bu proje çerçevesinde, elektrik Akdeniz'in etrafında ring yapacak.
Herkes kazanacak
Dünyada bütün ülkelerde elektrik tüketiminin tepe yaptığı saatlerde talebi karşılama sıkıntısı yaşanıyor. Afrika ve Avrupa elektrik sistemlerinin entegre olması en çok pik saatlerdeki elektrik ihtiyacının karşılanmasını sağlayacak.
Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da yer alan ülkelerin tamamı müslüman ve bu ülkelerde haftalık tatil Cuma-Cumartesi günleri uygulanıyor. Türkiye ve Avrupa ülkelerinde ise hafta sonu tatili Cumartesi-Pazar günlerine denk geldiği için örneğin Cuma günleri yoğun elektrik tüketen Avrupa, ihtiyacını söz konusu müslüman ülkelerden karşılayabilecek.
Avrupanın ve Türkiye'nin tatilde olduğu Pazar günü ise Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki ülkeler yoğun elektrik tüketimlerini, Avrupa ve Türkiye'den karşılayabilecek. Elektrik tüketimi her ülkede sabah 11:00-14:00, akşam ise 17:00-19:00 saatleri arasında yoğunlaşıyor.
Ortadoğu ve Türkiye ile Avrupa'daki saat farkından dolayı, Avrupa'da ortaya çıkan tüketim artışı Türkiye üzerinden karşılanabilecek. Diğer taraftan, Ortadoğu ülkelerinde özellikle yaz aylarında öğleden sonra hayat durduğu için, Türkiye ve Avrupa'da tüketimin tepe yaptığı saatlere denk gelen elektrik ihtiyacı yine bu ülkelerden karşılanabilecek.
Bölgesel pazar oluşacak
Projeyle Avrupa-Afrika ve Ortadoğu'daki ülkeler arasında bölgesel bir enerji pazarı oluşacak. Örneğin Türkiye ihtiyacı olduğunda İspanya'dan elektrik satın alabileceği gibi, herhangi bir Avrupa veya Afrika ülkesine de elektrik satabilecek. Bu şekilde elektrik satın alımı sırasında, elektriğin geçtiği ülkelere karşılıklı olarak iletim bedeli ödenecek. Projenin Türkiye için bir başka önemi ise AB'nin teşvik ettiği yenilenebilir enerji kaynakları üreten Türk şirketlerine, fazla üretimlerini Avrupa'ya satma imkanı sağlayacak olması.
AB'ye uyum çalışması sürüyor
AB enterkonneksiyon sistemine entegrasyonun sağlanmasıyla Türkiye'de zaman zaman yaşanan ve hassas elektronik aletler üzerinde büyük tehdit oluşturan voltaj değişimleri de ortadan kalkacak. AB enterkonnekte sisteminde elektrik gerilimi 50 megahertzin 0.2 puan altında veya üstünde seyrederken, Türkiye elektrik sisteminde zaman zaman artı/eksi yüzde 2'lik değişim yaşanabiliyor. Bu nedenle, Türkiye iki aydan bu yana tüm santrallarını tek tek elden geçirerek AB'deki gibi 50 megahertz seviyesine ayarlıyor. Bunun için yatırım harcaması yapıyor. Bu çalışmalar 12 ay içinde tamamlanacak. Türkiye elektrik sistemi şu anda diğer ülkelerle senkron işletme içinde değil. Ancak, Azerbaycan, Ermenistan, Bulgaristan, Romanya, İran, Irak, Suriye ve Yunanistan gibi ülkelerle Türkiye arasında kısmi enterkonneksiyona sahip bulunuyor.
