AB, banka gözetleme tedbirlerinde anlaştı

Haber

AB Bakanlar Konseyi, Avrupa Parlamentosu (AP) ve Avrupa Komisyonu yetkilileri dün gece paket üzerinde anlaşmaya vardılar.

AP Ekonomik Komite Başkanı İngiliz Liberal demokrat AP üyesi Sharon Bowles gazetecilere “Bu küçük rötuşların uygulandığı bir düzenleme değil. Ayrıntılı ve zekice” dedi.

Avrupa Sistematik Risk Kurulu (ESRB) ve üç yeni Avrupa Denetim Yetkesi (EBA, EIOPA ve ESMA) dün varılan anlaşmaya göre finans denetim mimarisinin bir parçası olacak.

Yeni üçlü finans denetim mekanizmasını Avrupa Merkez Bankası’na bağlı bir grup tamamlayacak. Bu grubun görevi ekonomik risklerin denetim altında tutulması olacak.

Avrupa İç Pazar Komiseri Michel Barnies yeni dört kurulu tebrik ederek “Bir kontrol kulemiz ve riskleri teşhis edilen radar ekranlarımız olacak” dedi.

Ancak bu kurulların ne kadar bağımsız ne kadar zorlu olduklarını zaman gösterecek.

Gecikmeler

Söz konusu korku nedeniyle uzun süredir geciktiriliyordu. Bu korkular özellikle İngiltere tarafından dillendiriliyor. İngilizler paketin üye devletlerin malî bağımsızlığını ortadan kaldıracağını ileri sürüyor. Öte yandan diğerleri paketin finans denetiminde yalnızca “dekoratif” değişiklikler getirdiği uyarısında bulunuyor.

Dün gece varılan uzlaşıya göre üç denetim kurulu üç senaryo üzerinde ulusal ortakları üzerinde söz sahibi olacak: Denetim AB yasalarını ihlâl ettiğinde, iki veya daha fazla ulusal denetim mekanizması arasında anlaşmazlık olursa ve üye devletlerin acil durum talebi.

AB bankacılık sektöründe kimin acil durum çağırısında bulunacağı ve bu üç kurumun karar yapıcı konumunda soruların henüz cevabı yok.

Ancak 27 üye devletin temsil edildiği Konsey’in ulusal hükümetlerin kriz ilân etme sorumluluğunu almadıkları sürece tartışmalara daha fazla izin vermeyeceği ortaya çıktı.

Meclisin zaferi

AP üyeleri denetim mekanizmalarının önceki konuşmalara göre özellikle belli birtakım finans ürünlerinin sınırlandırılması ya da yasaklanması konusunda daha fazla yetki sahibi olacağını ileri sürüyorlar.

Meclis görüşmelerinde söz alan Alman Yeşiller Partisi ve AP üyesi Sven Giegold “Meclisin ısrarıyla bu yetkeler artık gerçekten güçlü olacak. En önemlisi finans piyasalarıyla ilgili spekülâsyon riskleriyle Yeşiller Partisi’nin hazırladığı bir taslakta bu otoritelerin bazı vakalarda riskli ürünlerin ticaretini askıya alması öngörülüyor” şeklinde konuştu.

ESRB başkanlığı da kezâ “gerçek bir öcüydü”. Konsey sonunda Meclis’e teslim oldu ve ECB başkanının aynı zamanda ESRB’ye de başkanlık etmesine razı oldu.

Fransız liberal AP üyesi Sylvie Goulard “Sistematik Risk Kurulu’na Avrupa Merkez Bankası başkanının başkanlık etmesi için çok uğraştık”larını söyledi. Goulard’a göre Merkez Bankası başkanı hem bu makama bağımsızlık ve ahlakî düzen getirebilir hem de vatandaşlara karşı sorumluluk konusunda açık seçik bir tanımlama yapabilirdi.

Konuyla ilgili mevzuat Meclis tarafından önümüzdeki haftalarda kabul edilerek Ocak 2011’e kadar uygulama konulması sağlanacak.

Kuşkular sürüyor

Görüşmelere ek olarak bir Komisyon yetkilisi ESRB’nin ne kadar önemli ve uygulamada bu kurumların ne kadar etkili oldukları noktasında şüphelerin bulunduğunu söyledi.

Aynı yetkili EurActiv’e “Burada ESRB çok önemli değil. En büyük sorun banka denetimlerinin daha güçlü ve ortak denetimlere açılacak olması” şeklinde konuştu.

Yetkililer ve onların görece iktidarı kâğıt üzerinde kalmış görünürken kurumların birlikte ne kadar iyi hareket edebilmeleri personelin ne kadar iyi olduğuna bağlı olacak.

Ayrıca daha şüpheci gözlemciler aynı siyasî baskıların ve Avrupa finans çevreleri arasındaki ihlâllerin yeni sistemin işleyişini etkileyecek.

EBA merkez ofisi Londra’da bulunacak. EIOPA’nın Frankfurt ve ESMA’nın Paris’te kurulması bekleniyor.

Anlaşmanın 7 Eylül’de yapılacak maliye bakanları toplantısında onaylandıktan sonra eylül ayının ikinci oturumunda mecliste oylanacak.

Taraflar

Barnier varılan anlaşmayı memnunlukla karşıladı. “Bugün katedilen ilerleme sayesinde, finans denetimi daha farklı bir düzeye kayıyor, daha Avrupalı bir boyut kazanıyor. Finans kurumları ve piyasaları çoğunlukla Avrupa düzeyinde faaliyetlerini sürdürüyor. Ve şimdi biz dört yeni otorite ile makro-ekonomik finansman risklerini izleyip finans piyasalarını, bankaları ve sigorta şirketlerin denetleyeceğiz” dedi.

Paketin raportörlerinden Giegold “Bu anlaşmanın AB’de yeni bir finans mimarisine kapı açıyor olması önemli ve zaten bugüne kadar bunun yapılmış olması gerekiyordu. Bu, Avrupa finans piyasaları düzenlemesinin güçlendirilmesi için atılmış bir adımdır ve hedefi son birkaç yılın karmaşasına bir daha geri dönülmemesini sağlamaktır. Ancak bunun garanti edilebilmesi için daha açık seçik bir düzenleme reformuna ihtiyaç var” şeklinde konuştu.

Arka plan:

AB liderleri Haziran 2009’da belli başlı finans denetim konuları üzerinde mutabakata varmış ve Avrupa Komisyonu’na sınır ötesi banka kurtarma planlarında yük paylaşımına imkân sağlayan bir çözüm taslağı hazırlanması yönünde karar vermişlerdi.

Komisyon finans denetimi için iki teklif hazırladı: Avrupa Sistematik Risk Kurulu ile makro ihtiyatî denetim (ESB) ile mikro ihtiyatî denetim için Avrupa Denetim Yetkeleri’nin (ESA) oluşturulması.

Farklı finans kurumlarının denetimi için ESA’lar üç alt gruba ayrılabilir: Avrupa Bankacılık Yetkesi (EBA), Avrupa Menkul Değerler Yetkesi (ESMA) ve Avrupa Sigorta ve Meslekî Emeklilik Yetkesi (EIOPA).

İLGİLİ LİNKLER