Euractiv.com.tr
Avrupa alarm veriyor. Euro aşağı iniyor. Değer kaybediyor. 11 yıl önce AB ortak para birimi olarak dünya sahnesine çıkan Euro o günden bugüne esas olarak güçlü AB ekonomisi sonucu yükseliş trendindeydi. Özellikle son iki yıldır dünyayı sarsan ekonomik krizle beraber doların karşısında daha güvenli para birimi olarak görülüyordu.
Ancak son ekonomik krizin dalgaları AB ülkelerini vurmaya başlayınca durum değişti.
İlk alarmı Yunanistan verdi. 552 milyar dolarlık borcunu kolay kolay ödeyemeyeceği anlaşılınca kredi kuruluşları notunu düşürdü. Dubai’nin iflası söylentileriyle beraber ‘Sıra Yunanistanda mı?’ sorusu da ortaya atılmaya başladı.
Yunanistan’ın yeni başbakanı Papandreu yeni bir kemer sıkma programı açıkladı ve batmayacaklarını söyledi.
Ama yine de kuşkular sürüyor.
Çünkü AB finansal yapısının bu gibi kriz durumlarını karşılayacak yapısal önlemleri ve mekanizmaları yok.
AB Ekonomi Komiseri ve diğer finans çevreleri derhal ‘AB yardım edemez, Yunanistan kendi başının çareine bakmak zorunda’ açıklamaları yaptılar.
AB yeme-içmede ortak, borç ödemede borçluyu tek başına bırakan bir yapıya sahip.
Bu gerçeğin uluslar arası çevrelerde iyi bilinmesi şimdi euro bölgesini tümüyle aşağı çekiyor.
Çünkü Yunanistan’dan sonra İspanya, İrlanda, İtalya, Portekiz, Macaristan gibi ülkelerin de borç sarmalına girmesinden endişe ediliyor.
Eğer Yunanistan IMF’e başvurmak zorunda kalırsa bu da AB’ye ciddi prestij kaybettirecek.
Eğer AB, Atina’nın borçlarını üstlenirse, ilerde başka üye ülkeler de kuyruğa girecek. AB’nin bu durumdan kurtulması zorlaşacak. Siyasi gerilimler de bu yüzden artabilir.
İngiltere, Almanya ve Fransa da çok büyük borç miktarlarına sahip olmalarına rağmen GSMH’ye oranı şimdilik tahammül sınırları içinde.
Yunanistan’ın borcu ise gelirine göre yüzde 113’e çıkmış durumda.
Son gelişmeler sonucu Euro, dolar karşısında yüzde 5 değer kaybetti. Bu küçük bir rakam. Ama AB’nin tümüne bakınca Euro bölgesinde 680 milyar dolarlık bir küçülme ve gelir kaybı anlamına geliyor.
Bu yüzden 2010 yılında AB ülkelerinin kredi ve borç çevirmesinde faizler daha da yükselecek. Yunanistan bunu en çok hissedecek ülke.
Bu gelişmeler sonucu Euro, dünyada geçerli ve itibarlı para birimi olma hayalinden vazgeçmek zorunda kalabilir.
Doların tahtı sallansa da genç rakibi Euro çabuk tökezlediği için dolar tahtını korumaya devam edecek gibi gözüküyor.
