Reklam
Son gelişmeler ve atılacak adımlar:
* 1 Ocak 2006 itibarıyla Avrupa ülkeleri arasında transfer edilebilecek en yüksek miktar €50.000 olabilecek.
* Avrupa Parlamentosu (AP) Yeni Yasal Çerçeve Yönergesi ile ilgili bir toplantıyı 12 Aralık 2006 tarihinde gerçekleştirdi.
* AB maliye bakanları 27 Mart 2007 tarihinde düzenlenen bir toplantıda ödeme hizmetleri için Yeni Yasal Çerçeve üzerinde uzlaşmaya vardılar.
* Başkanlık, Parlamento ve Komisyon arasındaki üçlü görüşmeler sonrasında yönerge ilk sunumda kabul edileceği bildiriliyor.
* AP 24 Nisan tarihli genel kurul toplantısında yönergeyi kabul etti.
* EPC'nin SEPA ödeme şekillerinin 2008 yılına kadar belirlenmesi öngörülüyor. * EPC’nin tam bir toplu ödeme alt yapısını yürürlüğe koyması 2010 yıl sonrasına planlandı.
İlgili AB mevzuatına ulaşmak için linkler:
* PreLex
* OEIL
Arka Plan:
Genel
Hedef: AB içerisindeki ödemelerde tek bir ekonomik alan.
Gerekçe: AB vatandaşları için kendi ülkelerindeki şahıs ya da kuruluşlara yaptıkları ödemeler kadar kolay, hızlı ve ucuz ödemeyi diğer ülkelerdeki şahıs ya da kuruluşlara yapabilmeleri.
Zorlukları: Üye devletler arasındaki yasal mevzuat farklılıkları, ulusal alt yapıların birbirine eşdeğer olmaması ve teknoloji (birçok banka kartı işlemi ve güvenliği bugüne kadar ulusal bazda yürütüldü); banka ve ödemeleri gerçekleştiren diğer kurumlar; uyuşmazlıklar, nakit ve çek gibi eski ödeme yöntemlerinden yeni elektronik yöntemlere geçişte anlaşmazlıkları.
Tek ödeme alanı için atılan adımlar:
* Temmuz 2002: Ülkeler arası ödeme düzenlemesi: Nakit ödeme makinalarından para çekilmesi için talep edilen hizmet ücretinin ve kart ödemelerinin hem ulusal hem de ülkelerarasında euro cinsinden olması. Bankaların ülke içi para transfer ücretlerini yükseltmelerine ilişkin endişeler mevcut. Benzer şekilde nakit para makinalarının kullanımında ücret talebinde bulunan diğer kurumların sayısında artış söz konusu.
* Temmuz 2003: ülkeler arası euro transferi; yukarıda belirtildiği üzere ülke içi ve ülkeler arası transfer ücretleri €12.500’dan az miktarlar için aynı olmalı. Kullanılan teknoloji banka ekstrelerinde gösterilmesi gereken Uluslararası banka hesap numarası (IBAN) ve Banka kimlik kodu (BIC)
* Aralık 2003: iç piyasadaki ödemelerle ilgili Yasal Çerçeve konusunda istişare: Bu belge transferlerin tüm çeşitleri için SEPA’nın tamamlanması önerisinin getiriyor. Internet üzerinden yapılan ülkeler arası ödemeleri (e-ödeme), cep telefonları ile yapılan ödemeleri (m-ödeme) ve ülkeler arası doğrudan para çekme işlemlerini inceliyor. İstişareye yapılan katkılar Mart 2004 tarihinde yayınlandı.
* Ekim 2004: sahtekarlık önleme eylem planı: Nakit olmayan ödemelerde tek bir AB telefon numarasıyla kayıp ya da çalınmış kartların ihbarı gibi sahtekarlığa karşı mücadele tedbirleri; icra yetkilileri arasındaki işbirliğinin artırılması; sahtekarlık önlemede veri korunumu yasalarının açıklığa kavuşturulması; AB sahtekarlık önleme uzmanlar grubu (FPEG).
* Aralık 2005: ödeme hizmetleri için Yeni Yasal Çerçeve Yönergesi tasarısı (aşağıdaki konu başlıklarına bakınız).
* Şubat 2006: SEPA Teşvik Tebliği (aşağıdaki altyapı kısmına bakınız).
Konu Başlıkları:
Ödemeler için Yeni Yasal Çerçeve (NLF)
1 Aralık 2005 tarihinde, Komisyon ülkeler arası elektronik ödemeler için tek bir yasal sistem oluşturulması teklifinde bulundu. Ancak nakit ve çek ödemeler plan kapsamında bulunmuyor. Hedef 2010 yılına kadar ödemelerin daha hızlı, daha kolay ve daha ucuz olmasını sağlamak. Bu şekilde müşteri maliyetinde düşme sağlanırken AB’nin milli gelirden ödeme masrafları için yapılan harcamalarda yüzde üç tasarruf sağlanması. Başlıca maddeler:
* yönerge tüm üye ülkelerde uygulanacak sadece Eurozone’da değil.
* piyasa rekabete açılarak sadece bankaların ödeme hizmeti sunmalarının önüne geçilmiş olacak;
* kurallar standart hale getirilerek şeffaflaştırılacak;
* ödemeler ödeme günü sonuna kadar kredilendirilmiş olacak;
* tüketicinin korunmasına ilişkin kurallar uygulanarak ödemeyi gerçekleştiren şahıs ya da kurumlar ödemenin yapılmaması halinde ya da hatalı olması durumunda sorumlu tutulacaktır.
Altyapı
Şu ana kadar her üye ülke kendi bankacılık sistemiyle kendi kuralları çerçevesinde ve kendi teknolojisi el verdiği ölçüde hareket ediyordu. Avrupa Komisyonu altyapıların birleştirilmesi çalışmaları konusunda bu işi endüstrinin üstlenmesi gerektiği görüşünü ortaya koyarken bu anlamda Avrupa bankaları ve kredi kuruluşları bir araya gelerek 2002 yılında Avrupa Ödemeler Konseyi’ni (EPC) kurdular.
Komisyon’un hazırladığı yasal çerçeve AB’nin 25 üye ülkesini kapsarken EPC’nin stratejisi ödemelerin euro cinsinden olması üzerinde yoğunlaşiyor. Ancak döviz cinsi ödemeler bu durumdan muaf tutuluyor.
Şubat 2006’da yayınladığı SEPA Teşvik Tebliğinde Komisyon tek piyasa ödemeleri önündeki engelleri ve bu engellerin aşılmasında (Komisyon liderliğinde eylem de dahil olmak üzere ) olası tedbirlerin neler olduğunu araştırdı:
• mevcut teknoloji dönüşümü için yazılım kullanılması;
• yatırımların zamana yayılması ve sadece doğal süreleri sonunda teknolojiye adapte edilmeleri;
• bankacılık sektörünün maliyetini azaltmak; yani pahalı ödeme araçlarının (nakit ve çekler) elektronik ödeme sistemleri ile değiştirilmesi.
31 Mart 2006 tarihinde yayınlanan bir tebliğde istişareler raporlaştırıldı.
Finans Hizmetleri Tüketici Grubu
Finans hizmetleri düzenlemelerinin geliştirilmesinde tüketici katılımını artıırmak için Komisyon 2006 yılı Haziran ayında Finans Hizmetleri Tüketici Grubu AB düzeyinde etkin tüketici organizasyonlarından temsilcilerin ve mevcut uzman ekiplerden oluşmaktadır (FIN-USE). Ayrıca Komisyon tüketici gazetesi yayınlamaya başlamıştır. (Fin-focus)
Nakit ve çek ödemeleri
Ödemelerin kartlar, banka transferleri, internet ve cep telefonları gibi elektronik ortamlarda gerçekleştirilmesi giderek yaygınlaşıyor. Görünüşe göre nakit bize yoldaşlık etmeye devam edecek olmakla birlikte çek kullanımı hızla azalmakta. Bu gelişme SEPA politikası ve ödemelerde nakit kullanımının en maliyetli yöntem olduğu bankalar tarafından çok olumlu karşılandı. Komisyon’un bu nedenle yeni yasal çerçeveyi sadece elektronik ödemelere uygulaması bekleniyor.
E-para
Ödeme yöntemleri de gelişmekte. Çok sayıda tüketici internet bankacılığıyla, kredi kartlarını ya internette ya da telefon aracılığıyla ödemeleri gerçekleştiriyor. Sıradaki gelişme ise cep telefonuyla ödemelerin yapılabilmesi. Bu ise ya bir kredi kart numarası ve ödeme miktarının girilerek tutarın cep telefonu faturasına yansıtılması şeklinde ya da telefon kartı sistemi kullanılmasıyla gerçekleştirilebilir. Bir diğer olasılık ise ödeme hizmeti sağlayıcı ile mukavele imzalanarak ödemelerin cep telefonu ve sanal kredi kartı vasıtasıyla yapılabilmesidir.
14 Temmuz 2005 tarihinde Komisyon e-para yönergesini gözden geçirerek teknolojik değişiklik ışığında uygun olup olmadığını inceledi. Bu gözden geçirmeye ilişkin bir rapor Temmuz 2006 tarihinde Konsey’e sevk edildi. Komisyon ayrıca cep telefonu ödemeleriyle ilgili kurallar konusunda da istişarelerde bulundu.
Taraflar:
Komisyon en kısa sürede tek ödeme bölgesinin yürürlüğe alınması konusunda endişeli görünüyor. Bu kaygıları teknoloji çerçevesinde dile getiriyor. AB İç Pazar Komiseri McCreevy iş alanının genişlediği ve yatırımlara geeksinim olduğunu kabul ederken uzun vadede elde edilecek büyük miktarlarda kâr oranını vurguladı. Mart 2006 tarihli bir demecinde Komiser şunları söyledi: “Komisyon’un Yeni Yasal Çerçeve tasarısı kapsamındaki Etki Değerlendirmesi tek piyasa olmadığında kayıp kazançlar ve maliyetlerin 22 milyar euro olduğunu ortaya koydu. Yeni Yasal Çerçeve SEPA’nın önündeki yasal engelleri ortadan kaldıracaktır. Ancak endüstri geriye kalan teknik ve ticari engelleri temizlemelidir.”
Avrupa Bankacılık Federasyonu (FBE) NLF teklifini memnuniyetle karşıladı, ancak tüketicinin koruması ve endüstri maliyetleri arasında doğru denge kurulmasının önemine dikkar çekti.
Avrupa Tasarruf Bankaları Grubu (ESBG) yasal çerçeveye açık destek sağlarken gereksiz maliyetler doğurabileceği olgusunu da eleştirmekten çekinmedi. Grup ayrıca elektronik ödeme hizmetlerinde servis sağlayıcılarının yükümlü tutulduğu ve bu durumun en ağır maliyeti olan nakit ödemeleri teşvik etme sonucunu doğurduğunu ileri sürdü.
EuroCommerce ise tek ödeme bölgesi konusunda kaydedilen ilerlemenin yeteri kadar hızlı olmadığı konusunda endişelerini dile getirdi. NLF’nin yaratacağı şeffaflık ve rekabete vurgu yapan kuruluş bankalar arası anlaşmaların ve değiş tokuş ücretlerinin ele alınmadığını belirtti.
Avrupa tüketiciler organizasyonu BEUC ise tek ödeme bölgesinin uygulamaya koyulmasındaki gecikmeyi eleştirerek “Ödeme etkinliği, güvenliği ve korunumunu artırma gereksinimi söz konusudur” dedi. Ancak BEUC Yöneticisi Jim Murray NLF tasarısının “doğru atılmış bir adım” olduğunu söyledi.
Avrupa Parlamento Finans Hizmetleri Forumu SEPA’nın işleyebilmesi için bankacılık sektörünün yatırım yapması gerektiğinin altını çizdi. Ancak bu yatırımın yapılabilmesi için de tahmin edilebilir bir geri beslemenin de mevcut olması gerektiği belirtildi. Bunu temin etmek için Forum, SEPA’nın büyük ve küçük iş yerlerı ve tüketiciler tarafından Avrupa genelinde destek görmesi gerektiğini belirtti.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu üyesi Ms. Tumpel-Gugerell ve AB İç Pazar Komiseri Charli McCreevy’e bu amaçla gönderilen bir açık mektupta Avrupa Ödemeler Konseyi “Ödeme Hizmetleri Yönergesi’nin kabulündeki gecikmenin risk maliyet ve SEPA programı için belirsizlik teşkil edeceği” belirtildi. Konsey ayrıca “Yeni SEPA araçlarının uygulayıcıları olan kamu idarecilerinden bu konuya ilgi ve desteğin az olduğunu görüyoruz” dedi.
