Güney Doğu Avrupa İstikrar Paktı’nın özel koordinatörü Erhard Busek Euractiv.com’un sorularını yanıtlıyor:
“Tıpkı Kosova Savaşı ardından Güney Doğu Avrupa’da yapıldığı gibi, Kafkaslar için bir İstikrar paktı kurmak bölgeye barış getirebilir, ancak bölgede bunu sağlayacak iradenin eksikliği şu an için bu olasılığı düşük kılıyor”.
Erdal Bussek 2008 Haziran sonuna kadar Güney Doğu Avrupa İstikrar Paktı’nın özel koordinatörlüğü görevini üstlendi. Pakt Batı Balkanlardaki istikrarın sağlanması ardından görevini başarılı bir şekilde tamamlamış ve varlığı sona ermişti.
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Tayip Erdoğan geçtiğimiz günlerde, 1999 yılında Kosova Savaşı ardından kurulan, 2002-2008 yılları arasında koordinatör olarak görev yaptığınız İstikrar Paktının model alınacağı bir Kafkasya İstikrar Paktı önerisinde bulundu. Birkaç yıl önce Almanya Başbakanı Angela Merkel de bölgede istikrarın tahsisi için Gürcistan’ın komşularıyla bir AB Konferansı için çağrıda bulunmuştu. Sizce Kafkaslarda bir İstikrar Paktı kurulması olası bir çözüm yöntemi mi?
Sanırım bu daha çok, bu girişimin esas amacına bağlı. Benim görev yaptığım İstikrar Paktı’nın başarısının sırrı, NATO ve Avrupa Birliği’ne katılım perspektifinin olmasında yatıyordu. Bunun gibi belirli bir perspektif olmadığı sürece girişimin hiç şansının olmadığını düşünüyorum. Soru şu olmalı: itici güç nedir?
Demek ki, konuya şüpheci yaklaşıyorsunuz?
Şüpheci olmak istemiyorum. Daha belirgin bir tanıma ihtiyacım var.
Sizce, uluslararası toplumda 1999 yılındaki Kosova Savaşı ardından oluşturulan paktta olduğu gibi Kafkaslar konusuyla ilgilenecek kapasite mevcut mu?
Hayır. Çünkü Avrupa Birliği ülkeleri arasında ortak bir çizgi yok.
Aynı zamanda ABD de seçim döneminden geçiyor?
Şu an için öyle, evet. Ama yakında seçimler bitecek ve durum değişecek. Kafkaslar bölgesindeki her eylemin hem Avrupa hem de Batısı tarafından izleniyor olması oldukça önemli. Ancak deklarasyondan fazlasına ihtiyaç olduğu kesin.
İstikrar Paktı’nın, zorlu sorunlara çözüm bulma amacıyla farklı bir bağlamda ele alınmasından memnun musunuz?
Açıkçası bu benim memnuniyetimle ilgili bir sorun değil. Bunun olumlu bir deneyim olduğuna ve çoğunlukla bundan ders alıp alamayacağımıza bağlı olduğuna inanıyorum . Ben hep neyin doğru, neyin yanlış olduğunu, ne kullanmamız gerektiği vb. şeyleri öğretmeye çalıştım.
Bölgedeki koşullar daha da zorlaşırsa, uluslararası toplum Kafkaslarda istikrarı sağlamak adına ilk olarak ne yapmaya çalışmalı?
Daha yakın bir işbirliği için ne yapılabilir konusuna odaklanılmalı. Bu da elbette, altyapı, sınır yönetimi ve güvenlik sorunlarıdır.
İstikrar Paktı deneyimlerini nasıl paylaşabilir?
Her türlü materyale ulaşmak mümkün, online olarak dahi ulaşabilirsiniz. Aynı zamanda Eylül ayında çıkacak İstikrar Paktı deneyiminin anlatıldığı bir kitap da olacak.
