Haber
Hırvatistan Dış İşleri Bakanı Gorgan Jadronkovic Slovenyalı meslektaşı Samuel Zbogar’la 15-16 Haziran tarihleri arasında Lüksemburg’da düzenlenen AB dış işleri bakanları toplantısı sırasında bir araya gelerek konuyu ele alacak.
AB Genişleme Komiseri Olli Rehn’in gözetiminde gerçekleştirilecek toplantıda ayrıca AB dönem başkanlığında bulunan son iki devletle (Fransa, Çek Cumhuriyeti) 1 Temmuz’da görevi devralacak İsveç’ten temsilciler de bulunacak.
10 Haziran’da yaptığı açıklamada Rehn Hırvatistan’ın AB’ye katılım müzakerelerine giden yolun yakında yeniden açılacağını, alttı ay süren çalışmalar sonunda tarafların anlaşmaya daha yakın olduklarını kaydetti.
Çek AB dönem başkanlığı Lüksemburg’daki toplantının bir fırsat olduğunu ve ümitli olduklarını belirterek AB-Hırvatistan hükümetler arası konferansın 26 Haziran’da başlayabileceğini açıkladı. Prag hükümeti son günlerinin bu başarı sayesinde parlak geçeceğini ümit ediyor.
Balkanlar’da sorun artıyor
Bununla birlikte Hırvatistan üyelik müzakerelerinin kaldığı yerden devam etmesi bölgedeki sorunların sonu değil. Diplomatlar, benzer engellemelerin Batı Balkan ülkelerinin birliğe katılımı sırasında da yaşanmasını bekliyor.
Hırvatistan ve Bosna-Hersek arasında kesin bir sınır bulunmadığından bunun yakında krize yol açacağını kaydeden diplomatlar durumun Slovenya ve Hırvatistan arasındaki anlaşmazlıktan “yüz kat daha vahim” olacağı öngörüsünde bulunuyorlar.
Çek dönem başkanlığının daveti üzerine Uluslar arası Eski Yugoslavya Savaş Suçları Mahkemesi Başsavcısı Serge Brammertez AB’li bakanları Hırvatistan ve Slovenya’nın Lahey’deki Birleşmiş Milletler Savaş Suçluları Mahkemesiyle yaptıkları işbirliği konusunda bilgilendirecek.
Hırvat haber ajansı HINA kimi AB üyesi ülkelerin Ağustos 1995’teki Fırtına Harekâtı sırasında Hırvatistan’ın bazı önemli askeri dosyaları yerine ulaştırmadaki başarısızlığı nedeniyle “Adli ve Temel Haklar” dosyasının açılmasına çekince ile yaklaştıklarını bildirdi.
Öte yandan HINA’ya göre, Hırvatlar adı geçen belgelerin gerçekte mevcut olmadığını ileri sürüyor. Slovenya’nın vetoyu kaldırması halinde Hırvatistan dokuz müzakere başlığının açılmasını ve 26 Haziran’daki toplantıda beş başlıkla ilgili görüşmelerin sonuçlanmasını bekliyor.
Mladic’in ‘amatör film’ ihtilâfı
Hiç şüphesiz bakanlar Brammertz’den aranan Sırp savaş suçlusu Ratko Mladiç’le ilgili gelişmelerden bilgi almak isteyeceklerini kaydeden diplomatlar bu konuda 10 Haziran’da Bosnalı FTV televizyonlarından yayımlanan Mladiç’le ilgili bazı amatör film kayıtlarına göndermede bulunuyor. Filmlerde Mladiç’in özel davetler verdiği ve Srebrenika katliamının sorumlusunun halk arasında görünmekten çekinmediği görülüyor.
Sırp hükümet sözcüsü bu filmin Mladiç’in 2008 yılında evinin aranması sırasında kaydedildiğini ve Lahey Mahkemesi’ne teslim edildiğini, filmlerin en az sekiz yıllık olduklarını ileri sürüyor.
Hollanda ve Belçika Mladiç yakalanmadığı sürece AB’nin Sırbistan’la vardığı İstikrar ve Katılım Anlaşması’nı onaylamaya sıcak bakmıyor. Diplomatlar bu tür şartların durumu Belgrad’daki reformcu hükümet açısından daha da güçleştirdiğini belirtiyor.
Bu çerçevede, AB bazı Batı Balkan ülkelerine vizesiz dolaşım hakkı tanımaya hazırlanırken Makedonya, Karadağ ve Sırbistan bu haktan yararlanamıyor. Hırvatlar halen Şengen bölgesinde serbest dolaşım hakkına sahip tek ulus.
Arka Plan:
Fransa’nın AB dönem başkanlığı sırasında Slovenya Zagreb hükümetinin on müzakere dosyasından dokuzunun açılmasına engel olmuştu.
Çek Cumhuriyeti dönem başkanlığı ise müzakerelerde şu ana kadar herhangi bir ilerleme sağlayamadı. Nitekim AB iki ülkenin uzlaşmaya varamaması üzerine katılım konferansını ertelemek durumunda kaldı.
İkili anlaşmazlıkların yakında giderilmemesi halinde diplomatlar Hırvatistan’ın katılım görüşmelerini bu yılın sonuna kadar tamamlama hedefinin gerçekleşmeyeceğini ifade ediyorlar.
Slovenya ve Hırvatistan arasındaki sınır anlaşmazlığı Adriyatik Denizi’ne kıyısı bulunan küçük bir bölge üzerine cereyan ediyor. Civardaki açık deniz erişim hakkının tanınması ihtimali bölgenin önemini artırıyor.
