Haber
Belgrad’da güvenlik güçleri ile etnik Arnavut gerillalar arasında 1999’da meydana gelen savaştan dokuz yıl sonra Kosova Şubat 2008’de Sırbistan’dan bağımsızlığını ilân etti. Daha sonraki yıllarda Kosova BM himayesinde uluslararası korumaya alınarak NATO barış gücüne ev sahipliği yaptı.
Bağımsızlık ilânıyla birlikte yüzde 90’ı Arnavutlardan oluşan iki milyon nüfuslu bu küçük ülke kendi anayasasını hazırladı ve bir devlet olabilmenin gereklerini yerine getirmeye başladı.
Aralarında ABD ve Avrupa Birliği ülkelerinin de bulunduğu 69 ülke Kosova’nın bağımsızlığını tanıdı. AB üyelerinden İspanya, Güney Kıbrıs, Yunanistan, Romanya ve Slovakya ile Sırbistan’a destek veren Rusya Kosova’nın egemenliğe kavuşmasına kesinlikle karşı çıkıyor.
AB Şubat 2008’de Avrupa kıtasında kriz sonrası bölge yönetimini elinde tutabilmek amacıyla “EULEX Kosova” adında bir görev gücünü Kosova’ya gönderdi.
Operasyonun amacı Kosovalı yetkililere özellikle polis kuvveti, yargı ve gümrükler konusunda hukukun üstünlüğünü sağlama konusunda yardım etmekti. EULEX ayrıca Priştina hükümetinin kontrolü altında bulunmayan ülkenin kuzey bölgesinde de faaliyetlerde bulunmaya devam ediyor.
5 Temmuz’da Slovenya, Hırvatistan ve Sırbistan liderleriyle ikili görüşmelerde bulunan Van Rompuy Kosova’daki son şiddet olayları ile ilgili endişelerini aktardı.
Cuma günü etnik Sırpların protesto gösterileri sırasında kuzeydeki Kosovska Mitrovica bölgesinde meydana gelen patlamada bir kişi hayatını kaybetti, birkaç kişi de yaralandı.
Kosova polisi bir el bombasının kimliği henüz tespit edilmeyen bir kişi tarafından yaklaşık 1,000 Sırplıdan oluşan kalabalığın üzerine fırlatıldığı bildirdi. Göstericiler Priştina yönetiminin ağırlıklı olarak Sırpların yaşadığı Mitrovica bölgesinde bir sivil kayıt ofisi kurmasını protesto etmek üzere toplanmışlardı.
EurActiv’in bölgedeki ortağı BETA’nın bildirdiğine göre pazartesi günü Bağımsız Liberal Parti Kosova Temsilcisi Petar Miletić Kosovska Mitrovica’da evi önünde vurularak yaralandı.
Kosova Emniyet Teşkilâtı Sözcüsü Besim Hoti BETA’ya yaptığı açıklamada Miletiç’e binanın koridorunda dört el ateş edildiğini ve bacağının üst kısmından yaralandığını bildirdi. Sözcü soruşturmanın devam ettiğini söyledi.
Slovenya’nın Brdo kentinde konuşan Van Rompuy ve Slovenya Başbakanı Borut Pahor Kosova’nın kuzeyinde yaşanan son olaylarla ilgili endişelerini dile getirdiler.
Yaşananların münferit mi yoksa sistematik bir şiddet hareketi mi olduğunu söylemek için erken olduğunu belirten Pahor Slovenya’nın diyalog isteğini kaydetti.
Sınır anlaşmazlığına çözüm
Ziyareti sırasında Vam Rompuy basına bölgeye üç mesajla geldiğini bunlardan birincisinin bölgenin geleceğinin NATO ve AB üye gibi Euro-Atlantic örgütlere katılmasından olduğu, ikinci ve üçüncü mesajların ise bölgede yumuşak bir geçiş yaşanabilmesi için ulusal ve bölgesel çabaların gerekliği olduğunu ve bunun barış, istikrar ve çözüm ile başarılabileceğini söyledi.
Van Rompuy Pahor’un bölgesel işbirliğine öncelik vermesini ve Slovenya’daki halk oylaması sonuçlarını memnunlukla karşıladığını sözlerine ekledi. Referandum sonucu AB adayı Hırvatistan ile AB üyesi Slovenya arasında uzun süredir devam eden sınır anlaşmazlığı çözülmüştü.
Van Rompuy varılan anlaşmaya ikili sorunların Avrupa ruhu çerçevesi içerisinde çözülebileceğini kaydetti.
Hırvatistan’ın üyelik görüşmelerinde ciddi sorunlar
Pahor bölgede ciddi sorunlar yaşayan diğer ülkelerin Slovenya-Hırvatistan örneğini takip etmelerini salık verdi.
Gazetecilere yaptığı açıklamada Pahor, Van Rompuy’y Hırvatistan’ın katılım görüşmeleri ile ilgili olarak bilgilendirdiğini ve Hırvatistan Başbakanı Jadranka Kosor ile 10 Temmuz’da Dubrovnik’te yapacakları görüşmede ciddi sorunlara çözüm bulunabileceğini ümit ettiğini söyledi.
Pahor lağvedilen Banka Ljubljanska’da yabancılara ait döviz hesaplarının hesap sahiplerine geri ödeme yapılacağına ilişkin göndermede bulundu. Eski Yugoslavya’nın çöküşünden sonra banka Zagreb, Saraybosna ve Üsküp şubelerindeki hesap sahiplerine ödeme yapmayı reddetmişti. Buna karşılık Zagreb Slovenya’nın Ljubljanska bankasının eski Yugoslavya ve şimdiki Hırvat vatandaşlarına geri ödeme yapılmadıkça Hırvat piyasasına girişini engelleyeceklerini bildirdi.
Pahor Hırvatistan vatandaşlarının adı geçen bankadaki tasarruf hesapları ve Hırvatistan’daki Nova Ljubljanska Banka (NLB) bankasının faaliyetleri ile ilgili sorunların Hırvatistan’ın AB katılım görüşmelerinin tamamlanmasından önce çözümlenmesini ümit ettiğini söyledi.
AB katılımlarının hızı Sırbistan’ı mutsuz ediyor
Aynı gün Van Rompuy Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadić ile Belgrad’da bir araya geldi. Yapılan resmi açıklamaya göre iki lider Kosova ve Methoia’daki durumu ele aldılar.
Basında çıkan haberlere göre Tadić bugün New York’ta Sırbistan’ın talebi üzerine yapılacak olan BM Genel Kurulu’nun olağanüstü toplantısına katılacak.
Açıklamaya göre Tadić AB bütünleşme sürecinin yavaşladığını ve bundan memnun olmadıklarını belirterek Sırbistan’ın AB üyelik sürecinin hızlandırılmasının Batı Balkanlar’ın geleceği açısından çok önemli olduğunu kaydetti.
Sırbistan geçen ay katıldıkları AB dış işleri bakanları toplantısında bir adım daha atarak İstikrar ve Ortaklık Anlaşması’nı uygulamaya başlamayı kabul etmişti.
Aynı anlaşma birkaç yıldan beri özellikle Hollanda’nın Belgrad hükümetinin BM Eski Yugoslavya Savaş Suçluları Mahkemesi’yle işbirliğine gitmemesi nedeniyle karşı çıkması sonucu engelleniyordu.
Vam Rompuy bugün daha sonra Priştina’ya gelerek Kosova Cumhurbaşkanı Fatmir Sejdiu ile görüşecek. Van Rompuy AB’nin Kosova’daki görev gücü EULEX karargâhını da ziyaret edecek.
