Prof. Mehmet Ömür-Euractiv.com.tr Şarap yazarı
Şarap Bozcaada turizmi içtin lokomnotif olur mu? “Olmalıdır” diye düşünüyor Corvus Şarapları’nın sahibi Reşit Soley. Turizmin hala zayıf olduğunu, bu nedenle adanın gelişmesinde başı çekemediğini söylüyor.
Beş yıl gibi kısa bir sürede Corvus Şaraplarını yaratıp, ülkenin en saygın markaları arasına sokmayı başaran Soley’in önerisi, adada şarapçılığın geliştirilmesi ve turizmi arkasına takması.
Soley ile, geçtiğimiz günlerde Bozcaada’da gerçekleştirilen şarap tadım günleri için görüştük.
Soley, şarap tadım günlerine festival denmemesi gerektiğini vurguluyor ve bu tadım günlerinin belediye ve kaymakamlık aracılığıyla şarap üreticilerini bir araya getirme çabası olduğunu belirtiyor. Bu yıl altıncısı yapılan tadım günleri üç gün sürüyor.
Bildiğimiz kadarıyla Bozcaada 2–3 milyon şişe şarap üretimiyle Türkiye’nin en önemli şarap üretim merkezlerinden. Adanın her tarafı bağlarla kaplı. İlk yerlileri Limni adasından gelen Pelazzi’ler olan Bozcaada, mübadeleye kadar şarap adasıymış. Mübadele ile Rumlar gidince yerine gelenler onlar kadar iyi şarap yapamamışlar. Yeterince çalışkan değillermiş ve imece yapmasını bilmiyorlarmış. Oysa şarapçılık çok zorlukları olan bir alan.
Adada, üçü yerleşim bölgelerinde olmak üzere altı şarap üreticisi var. Ataol, Talay, ve Yunatçı (Çamlıbağ) yerleşim bölgelerinde. Corvus, Güler Ada ve Maçka Şarap diğer üreticiler.
Yerel üzümler de var
Şarap yapımında, başta yerel üzümler Çavuş, Kuntra (Karasakız), Vasilaki ve Karalahna olmak üzere, birçok üzüm çeşidi işleniyor. Öküzgözü, Boğazkere, Chardonnay, Semillon, Kalecik Karası, Cabernet ve Merlot’nun yanı sıra; Malbec, Viognier ve Zinfandel gibi, ülkemizde adını son yıllarda duyduğumuz üzümler de ada topraklarında boy göstermeye başlamış. Doluca ve Mürefte’den gelip adadan üzüm alıyorlar.
Tekel satılmadan önce özellikle Kuntra, adada suma yapılıp konyak yapımında kullanılmak üzere Çanakkale’ye gönderilirdi. Tekel fabrikası satılınca, Corvus alıp kalite şarap üretimine soyunmuş. 18 değişik şarabı var bugün. En ucuz şarabı ‘Karga’, ama güzel içilebilir, kaliteli bir sofra şarabı.
Corvus tek bağ, tek tank çalışan bir üretici, yani kupaj yapılana kadar bağın özellikleri saklanıyor. Corvus şarapçılık ‘Cru’ sistemini getirmek istiyor ve ilk ‘Cru’ şarabını yapmaya başlayıp ‘Cru Turque’ adını vermiş. Cabernet, Merlot, Malbec gibi üzümlerin karışımı bu şarap beş senede ortaya çıkıyor.
Corvus’un 400 dönüm bağı var. Bağlar genç, kumlu toprakta ve çoğu geç hasat bağları. 27–28 Brix’ e kadar şeker oranı yükseliyor. Ekim ortasına kadar hasat devam ediyor. Corvus’un üretim kapasitesi 1 milyon şişe. Genelde kapasitesinin yarısına yakınını kullanıyor. Corvus’un bir de tatlı şarabı var. Vasilaki üzümlerinden yapılan ve 2 bin şişe kadar üretilen nadir bir şarap bu. İtalyan önolog Pier Giorgio denetliyor üretimi. Rarum adlı şarap, adanın kupajı. Teneia’ ya gelince, bu şarabın afrodiziak özellikleri olduğunu iddia ediyor Reşit Soley. Henüz denemedik…
Soley, “Corvus, Türk Şarapçılığı için bir kıvılcımdır, katalizör görevi yapmıştır, tüm şarapların şişleri ve içleri düzelme yoluna girmiştir” diyor. Şaraplarını Almanya, Kıbrıs, Amerika ve Japonya’ya ihraç ediyor. Devletin şaraba destek vermesi gerektiğini, Bozcaada’nın turizm adası değil bağ adası olmak zorunda olduğunu vurguluyor ve adanın Türkiye’de en düzgün gelişen tek yer olduğunu söylüyor.
ŞARAP YOLU
Daha sonra Mehmet Talay’la görüşüyoruz. 300 yıllık eski bir şarap ve yağ üreticisi ailenin yeni kuşak genç sahibi Talay’ın şarabı çok önemsediği, sevdiği ve gönül verdiği her halinden belli. Adada Napa Vadasi’ndeki gibi şarap yolu olması gerektiğini, bu yola girenlerin şarapları tada tada tüm adayı dolaşmaları gerektiğini düşünüyor.
Eskilerde 13 şarap üreticisi varken, adanın şarapçılığı tam da ölürken Talay Ailesinin de içinde olduğu bir grup, Ankara’daki Milli Güvenlik Kurulu ile görüşüp yardım alıyor ve ada şarapçılığını yok olmaktan kurtarıyor. Bugün altı şarap üreticisi var, yedincisi hazırlık aşamasında. Tüm üreticilerin sıkıntısı, özellikle sofra şarabına çok zarar veren ÖTV. Kaliteli şarap üretenler o kadar etkilenmiyor. Mehmet Talay, büyük üreticilerle rekabet etmenin zorluklarından bahsederken, Karalahna’ya ayrı bir önem atfediyor. En çok da ada Merlot’sunu seviyor. Bir aralar köpüklü şarap da yapıyorlarmış, şimdi durdurmuşlar. Mehmet Talay İstanbul’da çok zor şarap sattıklarından da yakınıyor.
Üzüm Güzeli
Tadım günlerinin dışında bir de belediyenin eylül ayında düzenlediği Bağbozumu şenlikleri var ki, bu şenlikte üzüm güzeli de seçiliyor.
Bozcaada şenliklerle tanıtıyor kendini. Her yıl 5 Haziran’da, Atilla Erdemli’nin düzenlediği ‘Adadan Ütopyaya’ adında felsefe ağırlıklı bir festival var. 10–11 Temmuz’da İlyada okumaları yapılıyor. Temmuz sonundaki Ayazma Şenlikleri ise Yunanlarla ortak düzenleniyor ve Patrik de katılıyor.
Yerel Tatlar Festivali
Yeri gelmişken Bozcaada’da ilk kez geçen ay düzenlenen bir festivalden bahsetmeliyim. Adı ‘ Lezzet Rüzgârları- Yerel Tatlar Festivali’, amacı da ada yemeklerini ortaya çıkartmak, evlerde yapılan yemekleri tanıtmak. Bu konuda Turizm İşletmeleri Derneği Başkanı Fikret Okuş bizi bilgilendiriyor. Önceleri ümitsizliğe kapılmışken festival gerçekleşip de bitince hem katılanlar hem Bozcaada halkı çok memnun kalmış. Yemekler evde yapılıp Kale içine getirilmiş. Dolmalar, çullamalar, ahtapot ve et yemekleri yan yana sıralanmış. 65 ev hanımı 35 değişik yemekle görücüye çıkmış. İstedikleri gibi süsleyip püslemişler. 10 liraya kaleye girenler yemiş içmişler. Ertesi gün de adada kirpi denilen denizkestanesini sunmuşlar. Akşam da Grup Gündoğarken konser vermiş. Son gün mutfak atölye çalışmalarına yer verilmiş. Dernek Başkanı adada turizm sektörüne çeki düzen vermeyi, meyhane kültürünü yaşatmayı amaçladıklarını vurguluyor.
Dileğimiz; Bozcaada’nın şarap, meyhane, şarap yolu, yeme içme derken Türkiye’nin en görülmeye değer yerleri arasında başı çekmeye başarması..
