Arka Plan:
Avrupalılar yatırımlarda karşılaşılan güçlüklerin ve AB havayolu şirketlerinin ABD’ye girişlerinde kısıtlamaların azaltılması için düğmeye bastılar. Söz konusu görüşmeler dört yıl süren çetin müzakereler sonunda mart ayında imzalanan ve AB ve Amerikan hava yolu taşıma şirketlerinin Amerika ve AB içerisinde her hangi bir noktaya karşılıklı olarak sorunsuz giriş ve çıkışlarına imkân sağlayan bir anlaşma imzalanmasıyla tekrar başlatıldı.
Bununla birlikte, okyanus ötesi yolculuğa çıkan müşterilere daha fazla seçim yapma ve daha ucuz bilet bulabilme şansına sahip olmaları konusunda kaydedilen olumlu gelişmelere rağmen Amerikan Kongresi’nin AB havayolu şirketlerinin ABD’de yaptıkları yatırımlara sınırlamalar getirilmesi gibi sorunlar hala çözülebilmiş değil.
OY KULLANMA HAKKI
Yeni anlaşmayla AB taşıyıcı firmalarının Amerikan havayolu şirketlerinden yüklü miktarlarda hisse satın almaları, ancak üst tavanın da yüzde 25’te kalmasına ilişkin kısıtlamaları kaldırılmış oluyor.
Öte yandan, Amerikan havayolu şirketleri Avrupalı taşıyıcı şirketlerinde yüzde 49’a varan oranda oy kullanma hakkına sahip olabiliyor. Avrupa Komisyonu bu rakamın daha ileri özelleştirme görüşmelerinde bir sonuca varılamaması halinde yüzde 25 oranına çekilmesi uyarısında bulundu.
İNGİLTERE’NİN ELEŞTİRİSİ VE RESTİ
Önceki anlaşmayı eleştiren İngiltere, mevcut görüşmelerde Amerikan tarafının engelleri kaldırmaması halinde “Açık Semalar” anlaşmasını sonlandırma hakkını kullanabileceklerini açıkladı.
Nitekim ikinci tur görüşmeler başarısızlıkla sonuçlanırsa, birinci turda üzerinde konuşulan unsurlar Kasım 2010’da gözden geçirilmek kaydıyla tekrar tartışmaya açılabilecek.
Amerikan’ın AB Temsilcisi Boyden Gray Kongre’yi ikna etmek için çok çalışmak gerektiğini belirtti. Gray, “Bunun imkânsız olduğunu sanmıyorum ama ABD’de kamuoyu desteği oluşturulması gerekiyor. Bu tabii ki yapılabilir ancak kolay değil” dedi.
ABD HAVA ŞİRKETLERİNİN AVANTAJI
Avrupalı hava yolu şirketleri keza ABD’nin AB taşıyıcı şirketler üzerindeki giriş çıkış kısıtlamalarını kaldırması talebinde de bulunuyor. Avrupalılar mevcut anlaşmanın Amerikalılara AB içerisinde etkin olabilmeleri daha fazla avantaj sağladığını ileri sürüyor. Örneğin, Amerikan havayolu şirketleri New York’tan Londra’ya uçabilir; oradan yolcu aldıktan sonra Avrupa’da bir başka noktaya gidebilirler. Oysa AB hava yolu şirketlerinin ABD iç hat hizmetinde bulunmalarına izin verilmiyor.
Diğer taraftan ABD, 60’tan fazla ülkeye uygulanan kısıtlamaların kaldırılması için daha geniş kapsamlı bir anlaşma üzerinde çalışabileceklerini bildirerek, AB’li müzakerecileri bu hafta başında şaşırttı.
