Kısa Haberler:
26 Eylül tarihinde DTO’da gerçekleşen ticaret anlaşmazlığı panelinin ABD’ye karşı düzenlenen ilk oturumunda AB yetkilileri, Boing firmasının “bol keseden” aldığı sübvansiyonlar yüzünden saldırgan bir fiyat uygulamasına gittiğini ve bu sayede üzerinde fiyat baskısı oluşan Airbus firmasının, bazı seçkin pazarlarda satış ve pay kaybına uğradığını ileri sürdü.
AB’ye göre; vergi indirimi, geliştirme fonu ve hibeler şeklinde Boeing firmasına sağlanan sübvansiyonlar hem “yasal” değil hem de “ açıkca” Airbus’ın pozisyonunu ve rekabet gücünü zayıflatmayı amaçlıyor.
Aslında uluslararası ticaret kuruluna ilk şikayeti yapan ABD hükümetiydi. ABD, geçtiğimiz 30 yıl içerisinde Airbus firmasına 205 trilyon dollar sübvansiyon sağlandığını iddia ediyordu. Fakat ABD, Boeing firması ile hükümet arasında düzenlenen antlaşmaların Boeing firmasına adil olmayan bir avantaj sağladığını ise reddediyor ve asıl Airbus firmasının 2000 yılından bu yana Pazar payını %20 arttırdığını ileri sürüyordu.
ABD ticaret temsilciliği sözcüsü Gretchen Hamel açıklamasına göre AB’nin amacı, iddialar sayesinde dikkati tamamen kendi sağlandığı sübvansiyonlardan başka tarafa çekebilmek.
Airbus ve Boeing’in küresel satış düzeyleri şimdilik eşit. Geçen sene üretim sorunları ve yönetim karışıklığı yüzünden Airbus’ın sipariş seviyesi bakımından son 6 yıl içinde ilk defa ABD’li rakibinin gerisine düştü. Bu düşüşün ardından Şubat 2007’de Avrupa çapında 10 bin iş sahibini etkileyecek büyük bir yeniden yapılanma planı açıklandı (EurActiv 02/03/07, İng.).
DTO, Amerika davasında Brüksel karşı geçici bir karar açıklama tarihi olarak Ekim ayını belirlemişti. Fakat anlaşmazlığın karşıklığı ve DTO’nun önüne gelen en büyük dava olması nedeniyle bu tarih ertelendi.
Gelecek seneye kadar AB’nin şikayeti hakkında bir karara varılması beklenmiyor.
En kötü ihtimalle AB ve ABD birlikte kazanabilir. Böylece transatlantik ticareti ciddi şekilde çökertebilecek iki taraflı yaptırımlar uygulanmasına zemin sağlayacak bir ortam oluşabilir.
