Haber
Merkez Bankası’nın bugün döviz satış ihaleleriyle piyasaya gireceğini açıklamasına karşın, dolar TL karşısında tarihinin en üst seviyelerini yaşıyor.
Bununla birlikte sanayideki kan kaybı da artarak sürüyor.
Aralık 2008’de yüzde 17.6 küçülen sanayi üretimindeki daralma 2009 Ocak’ta daha da derinleşti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), açıkladığı Ocak 2009 Sanayi Üretim Endeksi sonuçlarına göre daralma geçen yılın ocak ayına göre yüzde 21.3’e ulaştı.
2008 Ocak’ta sanayi üretimi yüzde 11.6 artmıştı.
Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde en büyük düşüş imalat sanayiinde oldu. Bu sektördeki gerileme yüzde 24.2’yi buldu. Madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi yüzde 3.8, gaz ve su sektörü endeksi ise yüzde 6 geriledi.
Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına göre, 2009 yılı ocak ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek düşüş yüzde 44.6 ile sermaye malı imalatında görüldü. Bu sınıflamaya göre, dayanıklı tüketim malı imalatı yüzde 25.4, ara malı imalatı yüzde 24, dayanıksız tüketim malı imalatı yüzde 10.1 ve enerji üretimi yüzde 6.4 oranında düştü
Düşüş 2008'de başladı
Sanayide kan kaybı ilk kez geçen yılın ocak ayında gözlendi.. Ocakta yüzde 11.6’lık artıştan sonra nisan ayı hariç sanayi üretimindeki artış sınırlı oldu. Temmuz 2008’de yüzde 3.8’lik artıştan sonra, global krizin de etkisiyle üretim hızla düşmeye başladı. Her ay bir öncekiden daha yüksek oranlı düşüşler oldu. Ağustosta yüzde 3.6’lık düşüşten sonra, izleyen iki ayda yüzde 4.3 ve yüzde 6.8 düşüş oldu. Kasımda düşüş hızlandı ve yüzde 13.3’e fırladı. Aralık ayında daralma yüzde 17.8’i buldu. 2009 yılının ilk ayında ise daha da artarak 21.3’e ulaştı.
Enerji tüketimi düşüyor
Sanayideki canlılığın en önemli göstergesi olan enerji üretimindeki düşüş de dikkat çekici boyutlarda. 2007 yılı ocak ayında enerji üretiminde yüzde 9.8’lik artış olmuş, 2008 Ocak’ta yine yüzde 12.1 artış gerçekleşmişti. Ancak daralma enerji talebini de aşağı çekince üretim düştü ve 2009 Ocak’ta sektörün toplam üretiminde yüzde 6.4’lük azalma oldu.
Ocak ayı sanayi üretim verilerine göre, en büyük düşüş otomotivde yaşandı. Motorlu kara taşıtı, römork ve yarı römork imalatı sektöründeki düşüş 60.3’ü buldu. Bu sektörü yüzde 55.7 ile radyo, TV, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatı ve yüzde 32.1 ile büro makineleri ve bilgisayar imalatı takip etti.
Tekstil ürünleri imalatında yüzde 28.3, ana metal sanayinde yüzde 24.1, kimyasal madde ve ürünleri imalatında yüzde 20.2 düşüş gözlendi.
Görüşler
Sanayi Bakanı Zafer Çağlayan, sanayi üretimindeki düşüşün küresel krizden kaynaklandığını belirterek, “Bu sıkıntıları yaşayacağız. Bakanlığım açısından beklenen rakamlardı. Bir süre böyle gitmek zorunda kalacağız” dedi.
Yılın sonuna doğru dünyadaki taşların yerine oturacağını ve Türkiye’nin de dünya bağlı olarak düzeleceğini belirten Çağlayan, “Küresel krizin getirdiği çok ciddi bir küçülme var. AB ülkeleri ekonomileri yüzde 2.8 ya da 3 küçülecek. Avrupa’da yaprak kımıldamıyor” dedi.
İstanbul Sanayi Odası Başkanı Tanıl Küçük, sanayi üretim rakamları ile ilgili şu açıklamayı yaptı:
“Artık, sözün bittiği noktadayız, rakamlar konuşuyor. Bu rakamlar, yaşanan krizin ciddiyetini ve derinliğini açıkça ortaya koymaktadır. Türkiye ekonomisinin kalbi sanayi sektörüdür ve ne yazık ki, küresel kriz, Türkiye’yi kalbinden vurmuştur. Şunu hatırlatmalıyız ki, üretimdeki düşüş, sadece sanayi sektörünün sorunu değildir. Sanayideki çöküş, kısa süre içinde, ekonominin diğer alanlarını da olumsuz etkileyecektir. Türkiye şimdiye kadar önlem almakta geç kalmıştır.
Önlem almakta geciktikçe, ödenen bedel artmaktadır. Önümüzdeki süreçte, bedelin ödenemez hale geldiğini yaşayarak görmek istemiyoruz. Hükümet ve ekonomi yönetiminin bir an önce durumun ciddiyeti ve vahametine uygun politikalar üretmesi gerekiyor.”
