EurActiv.com.tr
İKV’nin organizatörlüğünde gerçekleşen “Dünya Ticaret Sistemi ve Türkiye’nin ihracatına etkileri” başlıklı seminerde konuşan Prof. Haluk Kabaalioğlu, gümrük birliği nedeniyle Türkiye ekonomisinin kayba uğradığına ilişkin iddialara değindi.
Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmalarında, Türkiye’ye de danışılması gerektiğini belirten Kabaalioğlu, Türkiye’nin tam üye olmaması sebebiyle, üçüncü ülkelerin STA’lardaTürkiye’ye aynı tavizi vermekten kaçındıklarını ifade etti.
Güney Kore ve AB arasındaki STA antlaşmasına değinen İKV Başkanı, Kore’yle AB’nin müzakere alanının 27 üye ve Türkiye’nin (27+1) dahil olduğu ortak gümrük alanı olduğunu, bu sebeple en azından sanayi mallarında Türkiye’ye de müzakerelerde söz sahipliği verilmesi gerektiğini kaydetti.
Kabaalioğlu, Brüksel’deki uzmanların STA anlaşmalarına “Türkiye maddesi”(Turkey Clause) eklemeleri sebebiyle, Türkiye’ye “endişelenmeyin” mesajı vermeye çalıştıklarını ifade etti.
Türkiye maddesine göre, AB ile STA imzalayan üçüncü ülkeler, Türkiye ile de aynı koşullarda bir anlaşma imzalayabilirler. Ancak bu hüküm bağlayıcı olmadığından uygulamada işlemiyor.
Kabaalioğlu, 1995 yılında geçilen Gümrük Birliği rejimi sonrasında yaşanan gelişmelerle Türkiye’nin AB üyeliğinin bu kadar gecikeceğinin düşünülmediğini, Güney Kore ile Türkiye’nin de benzer koşullarda bir anlaşma yapması ve bu sayede ticari sapmaların yaşanmasının önlenmesi gerektiği bildirdi.
Arka Plan
Türkiye Gümrük Birliği dolayısıyla Topluluk Ortak Ticaret Politikası'na uymak zorunda. AB, üçüncü bir ülkeyle STA imzalarsa, o ülkeye karşı gümrükleri sıfırladığında Türkiye, kendisi anlaşma yapmamış olsa dahi, AB uygulamalarını üstlenmek durumunda. Herhangi bir üçüncü ülkeden gelen mal AB'ye de Türkiye'ye de aynı gümrük vergisi ile giriyor. Ancak AB'nin STA imzaladığı ülke Türk mallarının AB ile aynı koşullarda pazara girişine izin vermiyor.
Güney Kore ve AB arasında imzalanan STA'nın, Türkiye'nin ihracatında önemli paya sahip tekstil, otomotiv, elektronik ve demir çelik sektörlerine zarar vereceği iddia ediliyor. Zira Güney Kore bu sektörlerde, Türkiye'nin Avrupa pazarında önemli bir rakibi. Güney Kore'nin Türkiye ile aynı avantaj düzeyine gelmesi, Türkiye'nin rekabet gücünü zayıflatacak.
AB yalnızca Güney Kore ile STA görüşmeleri yürütmüyor. Sırada Rusya, Hindistan, Çin ve ASEAN ülkeleri (Filipinler, Tayvan, Malezya, Endonezya, Singapur, Vietnam, Birmanya ve Kamboçya) bulunuyor.
