Türkiye- İtalya Ticari ilişkileri

Türkiye’nin AB üyeliğini destekleyen ülkelerin başında gelen İtalya, Türkiye'nin ikinci ticaret ortağı ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi yılda yüzde 20'nin üzerinde artış gösteriyor. İtalya, aynı zamanda Türkiye’deki en büyük beşinci yabancı yatırımcı konumunda bulunuyor.

Türk-İtalyan ilişkileri son yıllarda sürekli bir artış kaydediyor. İtalyan Ticaret Odası’dan yapılan açıklamalara göre, Türkiye İtalya için Çin, Rusya veya Brezilya'dan çok daha önemli bir yatırım ve ticaret ortağı konumunda. Bunun başlıca nedenleri arasında Türkiye’nin İtalya’ya yakın olması ve komşu olduğu pazarlara ulaşım için önemli bir merkez noktası oluşturması.

Avrupa Birliği’nin en gelişmiş ekonomileri arasında yer alan İtalya ile Türkiye arasındaki ilişkiler birbirini tamamlar nitelikte. Tekstil-konfeksiyon, deri, makine imalat, gıda işleme, kimyasallar direkt İtalyan firmalarının işbirliğine açık alanlar. Bu sektörlerin yanı sıra ambalaj, madencilik, mobilya, otomotiv yan sanayi, elektronik, güvenlik sistemleri, mücevherat, haberleşme, mühendislik, lojistik, metal işleme, gemi inşa, enerji – ulaştırma - çevre projeleri, savunma sanayi, sağlık, finansal hizmetler ve turizm sektörleri de gelişmeye oldukça açık.

Ticaret rakamları artıyor

Türkiye ile İtalya arasında gerçekleşen ticaret rakamlarında her yıl önemli bir artış izleniyor. 2008 yılı ilk 8 ayında İtalya’ya olan ihracat, 2007 yılı aynı dönemi ihracatı olan 4,7 milyar dolardan yüzde 24’lük bir artışla 6,5 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde ithalat 5,8 milyar dolardan 8,2 milyar dolara yükselerek, yüzde 26 oranında arttı. 2008 yılı ilk 8 ayı toplam ticareti ise 2007 yılı aynı döneme oranla yüzde 25 artarak 17,4 milyar dolar seviyesine ulaştı. Türkiye’nin İtalya’ya ihraç ettiği ürünler arasında kara ulaşım araçları, tekstil elyafı ve mamülleri, taşkömürü katranı ve ham petrolden ürünler, giyim eşyası ve aksesuarları, sebze-meyve, demir, çelik gibi ürünler geliyor. Türkiye’nin İtalya’dan ithal ettiği ürünler arasında ise makine ve cihazlar, kara ulaşım araçları, tekstil elyafı, enerji makineleri, vitaminler, plastik mamulleri bulunuyor.

Türkiye'deki İtalyan sermayeli firmaların sayısı 600’e ulaşıyor. Türkiye’de faaliyet gösteren İtalyan firmaların sektörel dağılımına bakıldığında ise, hizmetler ve imalat sanayinin ön sırada geldiği dikkat çekiyor. İmalat sanayinde ağırlıklı olarak gıda, hazır giyim, kimyasal ürünler, elektrik-elektronik, makina imalat, mobilyada yoğunlaşan İtalyan şirketlerin, hizmetler sektöründe ise ticaret, turizm, haberleşme, bankacılık ve yatırım finansmanı alt sektörlerinde yoğunlaştıkları görülüyor.

2008-2009 yılı gündemi yoğun

İlki 2004 yılında düzenlenen Türk-İtalyan Forumu(İTATÜRK-FORUM)’nun beşincisi 4-5 Kasım 2008 tarihlerinde Roma’da gerçekleşiyor. Her iki taraftan işadamları, akademisyenleri, siyasetçileri ve basın mensuplarını bir araya getiren Forum, diyalog ve eylem platformu olarak büyük ilgi görürken, iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesine ve AB sürecine büyük katkı sağlıyor.

Bu arada İtalya’da yer alan İtalya Sanayiciler Konfederasyonu (CONFINDUSTRIA) da Türkiye’nin İtalya’da gerçekleştirdiği çalışmalara destek veriyor ve bir bakıma Türk-İtalyan İş Konseyi’nin Türkiye’deki gibi temsil edilmesini sağlıyor. Konseyin ilk etkinliği, DEİK/Türk -İtalya İş Konseyi ICE iş birliğinde 18 Kasım 2008 tarihinde Emilia Romagna Bölgesi İş adamları ile ortak toplantı olacak. 16 büyük İtalyan firmasının yeni ortak arayışı içinde olmasından yola çıkılarak gerçekleştirilmesi kararlaştırılan toplantıya yaklaşık 70 İtalyan firma katılacak. 2008 yılı aralık ayında ise turizm yatırımında iş birliği kurulmasına yönelik turizm ve emlak sektöründen temsilcilerin de yer alacağı iş konseyi toplantısının düzenlenmesi planlanıyor. Ayrıca, 2009 yılı içerisinde İstanbul’da Türk-İtalyan İş Zirvesi ve Milano’da Yatırım Konferansı düzenlenmesi planlanıyor. Bu toplantılar sayesinde finans, sanayi ve taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren firmaların İtalya’ya olan ilgisinin arttığını kaydediliyor.

Öte yandan, İtalya Avrupa ülkeleri ile yapacağı zirve toplantılarına ilk Türkiye ile başlıyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi’nin başkanlık edecekleri “İtalya-Türkiye Hükümetler Arası Zirve” 12 Kasım tarihinde İzmir’de gerçekleşecek.

Lüks pazarı önem kazanıyor

Bugün İtalya’nın Türkiye'ye olan ihracatının yüzde 75'ini sanayi ürünleri oluşturuyor.

Geleneksel olarak Türkiye'ye makina ihraç eden İtalya, son dönemde İtalyan yaşam tarzını oluşturan moda, kozmetik, ayakkabı, kuyumculuk ve mobilya sektörleri ile Türk pazarındaki konumunu genişletmeyi hedefliyor.

İtalyan Ticaret Odası tarafından yapılan açıklamaya göre bunun başlıca nedeni son dört sene içinde ekonomik açıdan çok önemli değişimler gerçekleştiren Türkiye’nin, İtalya'nın lüks ürünlerini ithal etmeye hazır bir konuma gelmesi.

Lüks ürünler arasında tekstil, mücevher, ayakkabı, ev ve aydınlatma gereçleri, gıda ürünleri, şarap, motosiklet ve otomobil yer alıyor.

AB’ye açılmak isteyen Türk şirketleri için önemli bir kapı

İtalya ikili işbirlikleri açısından önemli fırsatlar sunun bir ülke. Özellikle de Avrupa’ya açılmak isteyen Türk şirketleri için.

İtalya ile ilişkiler acente ve distribütörlük şeklinde sürdürülüyor. Vergi avantajlarından faydalanmak için acente, şube ya da temsilcilik ofislerinin tercih edilmesi gerekiyor. Bu tür organizasyonlar İtalyan kanunlarına göre yurt dışındaki şirketin uzantısı olarak algılanıyor ve yalnızca İtalya’da kazandıkları gelir üzerinden vergiye tabi tutuluyor. Gelir ve karların ana şirkete transferinde herhangi bir kısıtlama bulunmuyor.

İtalyan hükümeti serbest girişim ve serbest ticareti teşvik ediyor. Yatırım yapmak isteyenler içinse,  faaliyet alanı ve şirket türlerine göre yatırılması gereken minimum nominal sermaye miktarı belirleniyor. Banka ve sigorta şirketleri ile hisse senedi, yatırım aracı kuruluşlarının AB Direktifleri ile belirlenen kriter ve koşulları karşılaması zorunluluğu bulunuyor. Yabancı yatırımcılar mevcut teşvik mekanizmalarından yaralanabiliyor Ancak bunun için anonim (s.p.a) veya (s.r.l) limited şirket statüsünde örgütlenmiş olmaları gerekiyor. İtalyan pazarında başarılı olmak isteyen Türk şirketlerinin özellikle katma değeri yüksek bir ürün sunmaları gerekiyor. Yatırımcıların pazarı iyi tanıması da önem taşıyor. Yeni yatırımlar için bölgesel teşvikler veriliyor. Belirli sektörlerde yerel şirketlerin korunması ve geliştirilmesi amacıyla KOBİ’lere yönelik bir dizi yardım programları yürütülüyor.

Bugün İtalya’da Türkiye’nin Dupont Sabancı, Sarkuysan, Baydemirler Brillant, Vestel, Sepiciler Deri, Tekfen gibi önemli markalarının temsilcilik ofisleri bulunuyor. DEİK’ten alınan bilgilere göre İtalya’ya ihracat yapan firmalar arasında da: Borusan, Tofaş, Tüpraş, Vestel Dış Tic., Kibar Dış Tic., GİSAD Dış Tic., Cam Pazarlama, Oltan Gıda, Yıldızlı Fındık ve Tarım Ürünleri, İçdaş Çelik, Beko, Türk Traktör, Petkim, Ram Dış Tic., Çolakoğlu Dış Tic., Advansa Sasa, Türk Pirelli, Ege Dış Tic., Exsa yer alıyor.

Türkiye-İtalya arasındaki ticaret anlaşmaları