Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı AB Koordinasyon Dairesi Başkanlığı Bülteni’nde yeralan ve AB uzmanı Seven Erdoğan tarafından kaleme alınan “Avrupa 2020 Stratejisi” başlıklı yazıyı sunuyoruz.

AVRUPA 2020 STRATEJİSİ

 

Hazırlayan: AB Uzman Yardımcısı Seven ERDOĞAN

 

Tüm dünya ülkeleri iki yıldır 1930 yılında meydana gelen Büyük Buhrandan sonra

yasanan en büyük ekonomik kriz olan 2008 küresel mali krizinin etkilerinden

kurtulmak üzere çaba sarf etmektedir. Küresel mali krizin Avrupa ekonomileri

üzerindeki etkileri de oldukça yıkıcı olmustur. Kriz, Avrupa ülkelerinin son on

yılda elde ettigi bazı ekonomik ve sosyal kazanımların yok olmasına ve Avrupa

ekonomilerinin karsı karsıya oldukları yapısal sorunların derinlesmesine neden

olmustur. Avrupa’da krizin ardından milyonlarca insan issiz kalmıs, uzun yıllar

devam edecek olan bir borç yükü olusmus ve toplumsal uyum oldukça derin yaralar

almıstır. Buna ek olarak, küresellesme, dogal kaynakların tükenmesi ve yaslanan

nüfus gibi faktörler de Avrupa’nın ekonomik ve sosyal hayatını tehdit etmeye

devam etmistir.

Avrupa ülkeleri hem küresel krizden güçlü bir sekilde çıkmayı basarmak, hem de

2020 yılı itibariyle dünyanın lider bilgi temelli, sürdürülebilir, içermeci ekonomisi

olma hedefine ulasmak üzere 3 Mart 2010 tarihinde Avrupa 2020 Stratejisi benimsemistir.

Yani, AB, Avrupa 2020 Stratejisi ile bir yandan küresel mali krizin

Avrupa ekonomileri üzerindeki etkilerini ortadan kaldırmaya çalısmakta, diger

taraftan da AB’nin 2020 yılı vizyonunu ortaya koymaktadır. Bu strateji yoluyla

Avrupa, 2020 yılı itibariyle yüksek istihdam oranı, üretim kapasitesi ve sosyal

uyumu haiz akıllı, sürdürülebilir ve içermeci bir sosyal piyasa ekonomisine dönüsmeyi

hedeflemektedir. _laveten, Avrupa 2020 Stratejisi, 2000 yılında Avrupa’-

yı dünyanın en rekabetçi, dinamik ve bilgi temelli ekonomisi yapmak hedefiyle

benimsenen Lizbon Stratejisi’nin yerini almıstır. Lizbon Stratejisi ile küresel düzeyde

rekabet gücünü sosyal ve çevresel konulara hassasiyet içerisinde arttırmak

isteyen Avrupa, bu genel hedefi hala korumaktadır.

Avrupa 2020 Stratejisi ile birbirini tamamlayan ve birbiriyle sıkı bir iliski içerisinde

olan üç tematik öncelik tanımlanmıstır:

1. Akıllı Büyüme: Bilgi ve yenilik (innovasyon) temelli bir ekonomiye dönüsmek,

 

2.Sürdürülebilir Büyüme: Kaynakların daha etkin kullanıldıgı, daha yesil ve daha rekabetçi

bir ekonominin tesvik edilmesi,

3. _çerici Büyüme: Sosyal ve bölgesel uyuma imkan veren yüksek istihdam düzeyinin

saglanması.

Bu üç öncelik eksenine uyumlu olarak AB’nin 2020 yılı itibariyle gerçeklestirmeyi

planladıgı hedefler sunlardır:

• Avrupa Birligi üyeleri, su an % 69,1 seviyesinde olan 24–60 yas arası nüfus

istihdam oranını %75 seviyelerine yükseltmeyi hedeflemektedir. Bu hedef,

özellikle kadın, yaslı ve göçmenlerin isgücü piyasalarına dahil edilmeleri suretiyle

gerçeklestirilmeye çalısılacaktır.

• Avrupa Birligi ülkelerinin toplam Ar-Ge harcamalarının, AB toplam GSY_H’ne

oranı mevcut durumda %1,9’dur ve AB ülkeleri bu oranı 2020 yılı itibariyle %

3’e çıkarmayı hedeflenmektedir. Bu hedefi gerçeklestirmek üzere AB ülkelerindeki

kamu ve özel sektörün, kaynakların etkin kullanılmasını saglamak üzere,

girdilerin daha verimli kullanılmasına katkıda bulunan Ar-Ge çalısmalarına yogunlasması

saglanacaktır.

• AB ülkeleri 2020 yılında “20/20/20” iklim/enerji hedeflerine ulasmayı hedeflemektedir.

Baska bir ifadeyle, AB ülkeleri karbon emisyon oranınıı en az %20

azaltılmayı; yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam enerji kaynakları kullanımındaki

payını %20 düzeyine çıkarmayı ve enerji verimliligini %20 oranında

arttırmayı hedeflemektedir.

• Su an itibariyle AB ülkelerinde ortaokul düzeyinde ya da daha az egitim alanların

oranının %14,4 düzeyinde oldugu gerçeginden yola çıkan AB üyesi ülkeler,

2020 yılı itibariyle okul bırakma oranını %10’nun altına düsürmeyi ve gençlerin

en az %40’ının yüksekögrenim seviyesinde egitim görmesini saglamayı

amaçlamaktadır.

• AB ülkelerinde yoksulluk ve sosyal dıslanma riski ile karsı karsıya olanların

sayısı 120 milyon 322 bindir. AB ülkeleri 2020 yılı itibariyle yoksulluk ve sosyal

dıslanma riski ile karsı karsıya bulunanların sayısını en az 20 milyon azaltmayı hedeflemektedir.

Daha iyi bir egitim düzeyinin kisiyi daha istihdam edilebilir hale getirdigi ve istihdama

katılımla kisinin yoksullukla karsılasma riskinin azaldıgı göz önünde

bulundurulursa bu üç hedef arasındaki sıkı iliski daha kolay anlasılır. Benzer bir

sekilde, çevreyi korumak üzere yapılan yatırımlar, yeni istihdam olanaklarının

olusmasına da katkıda bulunmaktadır. Özetle, Avrupa 2020 Stratejisi kapsamında

ekonomik tedbirlerin, egitim ve fakirlik azaltıcı tedbirlerle bir bütün olarak ele

alınması sosyal açıdan sürdürülebilir bir Avrupa yaratma hedefine ulasmak açısından

önemlidir.

Avrupa 2020 Stratejisi ile ortaya konan bu öncelikleri gerçeklestirmek üzere,

AB’nin sahip oldugu iç pazar, bütçe, ticaret ve dıs ekonomi politikası, ekonomik

ve parasal birlik gibi güçlü araçlara ilaveten Avrupa 2020 Stratejisi kapsamında

asagıda listelenen yedi ana girisime dayalı yeni bir ekonomik yönetisim yaklasımı

benimsenmistir:

• Yenilik Birligi: Yenilikçi fikirlerin yeni ürün ve hizmetlere dönüsmesini

saglamak üzere arastırma ve yenilige yönelik uygun altyapı ve finansman

ortamının olusturulması. (Akıllı Büyüme)

• Hareket Halindeki Gençler: Gençlerin istihdam edilmelerini kolaylastırmak

üzere egitimin kalitesinin arttırılması. (Akıllı Büyüme)

• Avrupa için Dijital Gündem: Yüksek hızda internetin yaygınlastırılması ve

aile ve firmaların dijital ortak pazarın imkanlarından faydalanmasının saglanması.

(Akıllı Büyüme)

• Kaynakları Verimli Kullanan Avrupa: Ekonomik büyüme ile kaynak kullanımı

arasındaki baglantının azaltılması, düsük karbon ekonomisine geçisin

desteklenmesi, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının yaygınlastırılması,

ulasım sektörünün modernlestirilmesi, enerji verimliliginin arttırılması

yoluyla kaynakları verimli kullanan bir Avrupa yaratılması.

(Sürdürülebilir Büyüme)

• Küresellesme Çagına Özgü bir Sanayi Politikası: KOB_’lere özel önem verilmesi

suretiyle is ortamının iyilestirilmesi ve küresel düzeyde rekabet etme

kapasitesini haiz sürdürülebilir sanayi tabanının olusturulması. (Sürdürülebilir Büyüme)

• Yeni isler ve Beceriler Gündemi: isgücü piyasalarının modernize edilmesi,

kisilerin istihdama katılımının arttırılması; isgücü arzı ve talebi

arasında uyumun saglanması, isgücü hareketliligi de dahil olmak üzere

kisilerin hayat boyu ögrenme yoluyla becerilerini gelistirmelerine katkıda

bulunulması. (içerici Büyüme)

• Yoksulluga Karsı Avrupa Platformu: Büyüme ve istihdamın faydalarının

herkes tarafından paylasılması, yoksulluk ya da sosyal dıslanma

magdurlarının onurlu bir sekilde yasamalarına ve topluma katılmalarının

saglanması. (içerici Büyüme)

Bu yedi ana girisim, Avrupa düzeyinde AB Kurumları, üye devletler, yerel

ve bölgesel idareler, sivil toplum örgütlerinin ortak çabalarıyla hayata geçirilmeye

çalısılacaktır. Bu sayede Strateji, AB üst düzey yönetimi tarafından

gerçeklestirilen bir politika hamlesi olmanın ötesinde, AB çapında daha fazla

sahiplenilecek ve Avrupa Birligi’nin ‘farklılık içinde birlik’ yaklasımına uygun

olarak yürütülecektir. Üye devletler AB Komisyonu tarafından Avrupa

2020 Stratejisi kapsamında belirlenen ilke ve hedeflere kendi özel durumlarını

göz önünde bulundurarak benimseyecekleri ulusal stratejileri hayata geçirerek

katkıda bulunacaktır. Üye devletlerce, girisimler altında kat edilen

ilerleme, hem üye devletler hem de AB düzeyinde, AB Komisyonu tarafından

izlenecek, bu sayede uygulama sürecinde üye devletler arasında diyalog

saglanacaktır. Ayrıca, AB düzeyinde yayınlanacak kılavuzlarla üye devletlere

özgü tavsiyelerde bulunulacaktır. Buna ek olarak, strateji hayata geçirilirken

AB tarafından üye devletlere tahsis edilen kaynakların da en etkin sekilde

kullanılması için gereken çaba da gösterilecektir.

AB’nin Avrupa 2020 Stratejisi kapsamında belirledigi hedefler birçokları

tarafından asırı iddialı bulunmustur. Bu kisilere göre kriz olmasa dahi Avrupa

Lizbon Stratejisi hedeflerine ulasması olası degildi. Bu nedenle, 2020 için

saptanan hedeflerin gerçeklesmesi de imkan dahilinde degildir. Buna ek olarak,

geçen 10 yılda Avrupa’da istihdam artmıstır ama is kalitesi aynı düzeyde

gelisme göstermemistir. Bu durumun ileride ekonomik ve sosyal krizlere

neden olması olasılıgı bulunmaktadır. Ancak, AB’nin Avrupa 2020 Stratejisi kapsamında öngörülen hedefleri gerçeklestirebilecegine inananların sayısı da

oldukça fazladır. Bu kisilere göre AB, insan kaynagı, güçlü sanayi altyapısı, nitelikli

tarım sektörü, gelismis hizmet sektörü, ticaret hacmi, ortak para birimi, demokratik,

ayrımcılık karsıtı, toplumsal cinsiyet esitligine saygılı, çevreye duyarlı

politikaları ve geçmis basarıları dikkate alındıgında Avrupa 2020 Stratejisi kapsamında

öngörülen hedefleri basarabilecek düzeydedir. Sonuç olarak, AB ülkeleri

arasındaki yüksek düzeyde bagımlılık, hem krizle hem de Avrupa ekonomilerinin

gelecegini tehdit eden risklerle koordine bir sekilde mücadele etmeyi zorunlu hale

getirmistir. Avrupa 2020 Stratejisi de tam olarak uygulanması halinde AB düzeyinde

yaygın ve baskın problemler olan kitlesel issizlik, fakirlik gibi problemlerin

çözülmesine önemli ölçüde katkıda bulunacaktır.

 

Kaynakça:

• Avrupa 2020: Akıllı, Sürdürülebilir ve _çermeci Büyüme için Avrupa Stratejisi,

Avrupa Komisyonu, Mart 2010.

 

© EurActiv 2003-2012.