Avrupa Komisyonu sürdürülebilir tüketim ve üretim stratejisinin yayımlanmasını sürekli ertelemesi, Avrupa Birliği (AB) yürütme organının geniş bir yelpazede yer alan tüketici grupları ve sanayi sektörlerini etkileyecek oldukça karmaşık bu konuda tutumunu henüz belirlemekte zorlandığı şeklinde yorumlanıyor.

Arka plan:

Komisyon, 2003 yılında yayımladığı Birleştirilmiş Ürün Politikası (IPP) tasarısında ürünlerin ve tüketimin daha çevre dostu hale nasıl getirilebileceğini ele almıştı.

Ancak, taslak proje hem Sivil Toplum Örgütleri (STÖ) hem de iş çevrelerinin eleştirilerine hedef olmuştu. STÖ’ler, teklif edilen politikanın yasal şartlardan yoksun olduğunu, iş çevreleri ise çevreye çok dar bir pencerede bakıldığını ve düzenleme kurulları yerine ürün devamlılığının işletmenin kararı olması gerektiğini iler sürmüşlerdi.

Kısmen bu eleştirilere cevap olarak Komisyon paydaşlarla istişarelerde bulunarak sürdürülebilir üretim ve tüketimin politikasına ek olarak sürdürülebilir sanayi politikası ile ilgili eylem planları hazırlamaya başladı.

Başlangıçta 2007 Aralık ayında yayımlanması programlanan SCP ve SIP stratejilerini Komisyon bu kez Nisan ortasında yayımlanabileceği açıklamasını yaptı. Ancak bir Komisyon yetkilisi, kesin bir tarih olmadığını söyledi.

Komisyon’un daha önce açıkladığı fikirler paydaşların ağır eleştirilerine maruz kalmıştı

AB Çevre Komiseri Stavros Dimas tarafından hazırlanan ve belli bir ürünün elde edilmesi sırasında salınan CO2 miktarını gösteren “karbon etiketi” ile ilgili teklif, gıda sanayi ve tüketicilerin eleştirilerine hedef olmuştu.

Japonya’nın ilham kaynağı olduğu en iyi icraatta bulunan üreticilerin enerji icraatını erişilmesi için son tarih belirlenmesi şeklindeki sistemin AB’de uyarlanmasına ilişkin bir başka plan ise Avrupa Mühendislik Sanayileri Birliği, Orgalime, uygun bulmadı.

Tasarıya yakın paydaş kaynakları Komisyon’un tamamen yeni tedbirlerden oluşan bir eylem planı hazırlaması ihtimalinin olmadığını belirtiyor.

Ancak bunun yerine Komisyon’un enerji sarfiyatına dayanan mutfak eşyalarında mevcut “eko tasarım” gereklerinin enerji harcaması gerektirmeyen, örneğin pencereler gibi, diğer ürünlere de uyarlaması muhtemel görülüyor.

AB eko etiket planının da ayrıca diğer ürünlere uygulanabileceği ancak paydaşların daha ileri düzeyde etiketleme şemalarında uygulanacak yöntembilim ve en iyi kıstas konusunda anlaşmazlığa düştükleri belirtiliyor.

AB tüketici organizasyonu BEUC eko etiketlerde çok fazla bilginin, tüketicinin aklını karıştırabileceği endişesiyle esas alınması gereken şeyin basitlik olduğunu ifade etti. BEUC eski Müdürü Jim Murray işler bir SCP stratejisinin “tüketicilerin nasıl anlaşılmak isteniyorsa o şekilde değil ama gerçekte olduğu gibi daha akılcı anlaşılmalarını gerekli kılacağını ileri sürdü.

Çoğu uzman uygun politikaların başarılı olabilmesi için teşviklerin gerekli olduğunu bu şekilde daha temiz ama daha pahalı malların piyasada yer edinebileceklerini düşünüyor.

Vergi teşviki enerji tasarruflu mutfak eşyaları, daha temiz benzin tüketen otomobiller ya da yenilenebilir enerjiler gibi gelişen araçlarda sıklıkla başvurulan teşvik yöntemlerinden biri. Buna rağmen, ulusal vergi politikalarının Avrupa düzeyinde koordinasyonu çok zor.

İngiltere ve Fransa’nın ortaklaşa hazırladıkları yeni bir tasarı çevre dostu ticari mal ve hizmetlerde KDV indirimi uygulanması esasına dayanıyor. Ancak tasarı, bu gibi tedbirlerde oy birliği ile mutabakata varmaları beklenen diğer üye ülkeler arasında kendisine taraftar toplayamadı.

Dolayısıyla bir ülkeden diğerine değişen farklı vergi teşvik yapıları ortaya çıktı. Bu durum ise iş çevreleri ve tüketiciler arasında belirsizliğe neden olurken Komisyon’u çevre dostu mal talebini vergi indirimi olmaksızın canlandırmak için yeni çıkış yolları aramak zorunda bırakıyor.

Daha temiz tüketim alışkanlıklarının teşviki konusunun Avrupa İş Zirvesi’nin 22 Şubat günü toplanacak bir oturumunda ele alınacağı bildiriliyor.

Atılacak Adımlar:

© EurActiv 2003-2012.