Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (AGİT) birçok Avrupa ülkesinde basın özgürlüğünün tehdit altında olduğu uyarısında bulunarak Fransa, İtalya ve Yunanistan’da yaşanan olaylardan örnekler verdi. Raporda Türkiye'de internet yasakları eleştirildi ve çözüm için yürütülen çalışmaların çok yavaş ilerlediği kaydedildi.
Haber
Bölgesel güvenliği izleyen 56 üyeli AGİT 29 Temmuz Perşembe günü yayımladığı raporda “Basın özgürlüğüne ilişkin endişelerin AGİT’e üye birçok ülke tarafından dile getirildiğini. Her ülkede bunun farklı şekillerde yaşandığını” kaydetti.
Yıllık raporda “kendimizi ifade edişimiz sorgulanıp birçok açıdan zorlanıyor” diyen AGİT yetkilileri tehditlerin konuşma özgürlüğünü kısıtlayan “bildik yöntemler” şeklinde meydana geldiğini ve çoğulcu medya ile bilgi akışını sekteye uğratacak şekilde yeni teknolojilerin kullanıldığını kaydetti.
Basın özgürlüğüne karşı mevcut ya da potansiyel ihlâllerin elektronik denetimden, dinlemeye kadar birçok konuyu kapsayan ve İtalya’da sunulan yasa tasarısının araştırmacı gazeteciliğe ciddi zararlar verdiği not edildi. Estonya’da ise kaynakların kimliğini koruma hakkının çok fazla istisnaya uğratılması ve Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin kitle yayıncılık kurulunun başında bulunmasının da potansiyel tehditler arasında olduğu kaydedildi.
AGİT Basın Özgürlüğü İzleme Sorumlusu Dunja Mijatoviç “Bir ülkenin devlet başkanı adayının kitle yayıncılık servisinin başında olması bu servisin bağımsızlığı önünde engel teşkil etmektedir ve AGİT’in vizyonuna ters düşmektedir” dedi.
Diğer endişe sebepleri arasında Macar Parlamentosu’nun basın özgürlüğünü tehdit eden unsurların yer aldığı bir medya paketini kısa bir süre önce onaylaması. Yunanistan’da azınlıklara ağır ve Türkçe yayın yapan bir radyo istasyonunun da tehdit altında olduğunu belirten AGİT Almanya’nın araştırmacı gazeteciler koruyan bir yasayı onaylamasını ümit ettiklerini kaydetti.
Avrupa Birliği (AB) ötesinde bir Sırp gazetecinin milliyetçiliği eleştirmesi üzerine saldırıya uğramasını da örnek gösteren kuruluş Türkiye’de sahtecilik ve yolsuzluk gibi konularda çok fazla sayıda gazeteci hakkında dava açılması ile Kırgızistan’daki ve Rusya’daki saldırıları da örnekler arasında gösterdi.
Mitjatoviç “Birçok insan basın özgürlüğünün AGİT bölgesinde kaybedilmekte olduğunu ileri sürüyor. Bazı açılardan bunun doğru olduğunu söyleyebilirim” dedi.
“Yetkililer medyanın onların özel mülkiyeti olmadığını ve gazetecilerin de seçimle iş başına gelenleri eleştirme hakkına sahip olduklarını anlamaları gerekmektedir. Gazetecilere uygulanan şiddet topluma ve demokrasiye uygulanmış demektir ve kınanmalıdır, şiddete başvuranlar yargılanmalıdır.”
İnternetin haberciliğin doğasını ve çalışma alanını değiştirdiğine dikkat çeken Mitjatoviç AGİT ülkelerinde internetle ilgili yasalar üzerinde bir çalışma yapılacağını kaydetti.
Rapora ulaşmak için tıklayınız.
Raporun Türkiye ile ilgili bölümü şu şekilde:
"Turkey
On 26 March, I wrote to the authorities regarding the high number of criminal prosecutions against journalists in Turkey who cover issues of sensitive nature, including terrorism, noting that these judicial proceedings can threaten freedom of expression in the country.
I stressed that it is the media’s task to inform the public on matters of public concern and governments should acknowledge the important public function of the media by ensuring the implementation of an appropriate legal and regulatory framework.
I recalled the December 2008 joint statement of my Office, the Special Rapporteurs on Freedom of Expression of the United Nations, the Organization of American States, and the African Commission on Human and Peoples’ Rights, advocating that the criminalization of speech relating to terrorism should be restricted to instances of intentional incitement to terrorism. Vague notions, such as the glorification or promotion of terrorism or extremism, and especially the cases of repetition of statements by terrorists in the media, should not be criminalized.
I hope that this approach will be increasingly adopted in legislation and court practice in Turkey.
On 20 April, I wrote to the authorities requesting information on the death of Metin Alataş, an employee of the Kurdish Azadiay Welat newspaper. Mr. Alataş was found dead on 4 April, hung from a tree in Adana, in south-east Turkey. Previously he claimed he had been threatened, and he was attacked in December for distributing copies of the newspaper.
On 7 July, I received a reply from the authorities, informing me that the recently concluded criminal investigation pointed to suicide.
On 18 June, I asked the authorities to restore access to YouTube and other services offered by Google, and bring the much-criticized Law No. 5651, commonly known as the Internet Law, in line with international standards on free expression.
19
The June 2010 decision of the Turkish Telecommunications Communication Presidency to block access to dozens of Internet addresses related to YouTube and Google services resulted in several Google services becoming unattainable or access to them becoming very slow. This considerably limits freedom of expression and severely restricts the citizens' right to access information.
The alleged reason behind the block is an unsettled tax dispute between the Ministry of Transport and Communication and Google, the owner of YouTube. The recent blocking is a worrying sign that, instead of allowing free access to the Internet, new ways have emerged that can further restrict the free flow of information in the country.
I also stressed in my letter that more than 5,000 websites have been blocked in Turkey during the last two years, and repeated my call to reform the Internet Law. I also referred to the legal review of the law commissioned by my Office in January, which is available on the website of the Office.
On 14 July, I received the letter of the authorities replying to my above concerns. I look forward to continuing the co-operation with Turkey on this issue as well."