GENEL SPONSOR
Endonezya’nın Bali adasında toplantıları devam eden Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği konferansında Avrupa Birliği (AB) ve ABD’nin ortaklaşa hazırladıkları güneş enerjisi panelleri ve rüzgar tribünleri gibi çevre dostu 43 kalem ticari emtia listenin gümrük vergilerinden muaf tutulması teklifi, hafta sonu gelişmekte olan ülkelerin eleştirilerine hedef oldu. Teklifin eksik olduğunu ve gelişmiş ülkeler lehine olduğunu gerekçesiyle yaylım ateşine tutuldu.
Arka Plan
30 Kasımda AB ve ABD heyetleri Dünya Bankası’nca çevre dostu olarak nitelenen ürünlerin 43 tanesinin yer verildiği bir listenin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) genelinde gümrük vergilerinden tamamen muaf tutulmasını öngören bir teklif hazırladıklarını açıkladılar.
Söz konusu anlaşma ticaretin özelleştirilmesi konulu “Doha” müzakerelerinde ele alınabileceği bildirilmekte.
Çevre dostu ürünlere Özel bir gümrük tarifesi uygulanması kavramı, bildik enerji yoğun endüstrilerin konunurken eş zamanlı olarak çevre dostu ticari ürünlerin geliştirilmesiyle düşük yoğunluklu karbon ekonomine geçişi kolaylaştırıcı vergilendirme ev gümrük politikalarının ele alındığı daha geniş kapsamlı bir tartışmanın parçasını oluşturuyor.
AB içerisinde, çevre ile ilgili düzenlemeler konusunda biraz daha umursamaz davranan ülkelerden ithal edilen sanayi mallarında gümrük vergilerinin yüksek tutulması, çevre dostu ürünlere ve hizmetlere vergi indirimi getirilmesi gibi çağırılara yer veriliyor.
Gündem Başlıkları:
9 Aralık Pazar günü ticaret bakanları İklim Değişikliği görüşmelerinden arta kalan bir vakitte iklim değişikliği ile ilgili bir dizi ticari konuyu ele aldılar.
- Kuzey-Güney bölünmesi mi?
Brezilya Dış İşleri Bakanı Celso Luiz Nunez Amorim AB-ABD teklifini sorgularken 43 kalemlik listenin “eksik” olduğu eleştirisinde bulundu, planın iklim değişikliğine karşı etkin tedbirleri içermekten uzak olduğunu söyledi.
Brezilya listede biyo yakıtlara yer verilmemesi nedeniyle endişeli özellikle şeker kamışından elde edilen etanol ülke ihracatında çok önemli bir rol oynuyor.
Amorim ayrıca söz konusu planın serbest ticaret ilkelerine uygun olup olmadığı konusunda da eleştiride bulundu. “Neden Bali’deyiz? Üç şeyin karşılıklı destekleyici olması için burada bulunuyoruz: Gelişme, ticaret ve iklim değişikliği. Yoksa süreci yavaşlatacak himayeci yöntemleri tartışmak için mi buradayız?”
Benzer şekilde Pakistan da teklife eleştiri yöneltirken planda asıl niyetin zengin ülkelerdeki teknoloji uzmanlarına avantaj sağlamak olduğu iddiasında bulundu. Pakistan’ın Endonezya Büyükelçisi Ali Baz, “Bu, açıkcası bize karşı yapılıyor çünkü çevre dostu yöntemlerle üretimde bulunmak için yeterli kapasitemiz yok” dedi.
- Ticaret ile iklim değişikliği arasındaki bağlantı
Öte yandan DTÖ Başkanı Pascal Lamy birtakım gelişmekte olan ülkelerin “yeşil” teknolojilerde lider olduğunu ve bu ülkelerin planlardan yarar sağlayacağını söyledi. Lamy özel bir gümrük vergisi indirim planı daha geniş çaplu bir iklim değişikliği rejimine dahil edilirse daha adil olabileceğini sözlerine ekledi.
“Uluslararası ticaret ve aslında DTÖ ile iklim değişikliği arasındaki illişki en iyi, tarafların rıza gösterebilecekleri ve tüm kirliliğe sebep olan tarafları kapsayan uluslararası bir iklim değişikliği anlaşması ile tanımlanabilir.”
Bununla birlikte çevre dostu ürünler için özel bir gümrük tarifesinin CO2 salımlarını indirgemek konusunda yasal bağlayıcılığı bulunan uluslararası bir anlaşmaya alternatif olan ve yoksul ülkelere zengin ülkelerden teknoloji aktarımının yer aldığı daha geniş kapsamlı bir anlaşmanın bir parçası mı olması konusu ise henüz açıklığa kavuşmuş değil.