Cumhuriyet'in 88. yıldönümü, Hükümetin Van depremi gerekçesiyle resmi törenleri iptaline rağmen bir çok ilde halk yürüyüşleri ile kutlandı. İzmir'de ve İstanbul'da Kadıköy ile Şişli'de kalabalık gruplar yürüyüşe katıldı. Ankara'daki törenlerde Cumhurbaşkanı Gül önderliğinde liderler Anıtkabir'e çelenk koydu. İptal nedeniyle Zirve'de soğuk rüzgarlar esti. Hürriyet gazetesi dün tepki olarak "Cumhuriyet yıkılmaz" manşetiyle çıktı. Milliyet ve Cumhuriyet bugün "Halk kutladı" manşetiyle çıktılar.

Atatürk. Cumhuriyet coşkusu

Euractiv.com.tr

Türkiye, Cumhuriyet'in 88. yıldönümünü Van depremi ve törenlerin iptali nedeniyle buruk kutlandı.

Hükümetin Van depremi gerekçesiyle resmi törenleri iptaline rağmen, halk bayraklı yürüyüşlerle Cumhuriyet bayramını kutladı.

Yurduna bir çok yerinde yürüyüşler ve törenler yapıldı. Başta İzmir olmak üzere İstanbul'da Kadıköy ve Şişli'de dün kalabalık grupların katılmasıyla  Cumhuriyet yürüyüşleri gerçekleşti. 

Hürriyt gazetesi dün tepki olarak "Cumhuriyet yıkılmaz" manşetiyle çıktı. Milliyet ve Cumhuriyet ise bu gün "Halk kutladı" manştini attılar.

29 Ekim 1923'te Atatürk'ün arkadaşlarıyla birlikte TBMM'de Cumhuriyet'i ilan etmesi modern Türkiye'nin kuruluşunun temel taşı olarak kabul ediliyor.

Hükümetin, Van depremi gerekçesiyle törenleri iptaline Atatürkçü ve Cumhuriyetçi çevrelerde büyük tepki var. CHP de iptale tepki gösterdi. Cumhuriyet'i anmanın 'eğlence' değil, vatandaşlık bilinci olduğu vurgulanıyor.

Bugün Hürriyet'in "Cumhuriyet yıkılmaz" manşetiyle çıkması da Hükümetin iptal kararına tepki olarak değerlendiriliyor. 

Bazı CHP'li belediyeler önderliğinde yurt çapında çeşitli kutlama törenleri ve halk yürüyüşleri yapılıyor.

En büyük Cumhuriyet yürüyüşü ise bugün saat 19.00'da Kadıköy'de yapılacak. Kadıköy belediyesi tüm gençleri ve Cumhuriyet'e bağlı insanları Kadıköy'deki yürüyüşe çağırdı.

Ankara'daki törenlere ise iptal gerilimi ve soğukluk damgasını vurdu.

Anıtkabir'e yürüyüş

Cumhuriyet Bayramı kutlamaları kapsamında Anıtkabir ziyareti 8.45'de devlet erkânının Aslanlı Yol'dan yürüyüşüyle başladı. Cumhurbaşkanı Gül'ün başkanlığındaki törene, TBMM Başkanı Cemil Çiçek, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel, kuvvet komutanları, Anamuhalefet partisi CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, bakanlar, Danıştay ve Yargıtay Başkanları ve üst düzey bürokratlarla askeri yetkililer katıldı.

Cumhurbaşkanı Gül, mozoleye çelenk bırakmasının ardından, mozole karşısında devlet erkânı saygı duruşuna durarak İstiklal Marşını söyledi. Daha sonra Misakımillî Kulesi'ne geçen Cumhurbaşkanı Gül, Anıtkabir özel defterini imzaladı. Defterdeki ifadeleri okuyan Gül şunları söyledi:

"Cumhuriyetimizin kuruluşunun 88'nci yıldönümünde ülkemizin başarılarıyla gurur duyuyor, büyük bir özgüvenle parlak bir geleceğe doğru ilerliyoruz. Muazzam bir gelişme süreci yakalayan, hızla değişen Türkiye, sahip olduğu niteliklerin yanı sıra dinamizmi, güçlü ekonomisi ve olgunlaşan demokrasisi ile bölgesinde ilham kaynağı olmaktadır. Cumhuriyet Bayramı'nda heyet olarak aziz hatıranız önünde saygıyla eğiliyor size minnet duygularımızla birlikte sevgilerimizi ve şükranlarımızı sunuyoruz. Ruhunuz şad olsun."

 

 

Cumhurbaşkanı Gül ve devlet erkânının Anıtkabir'den ayrılmasının ardından Ankara Garnizon Komutanlığı'na bağlı askeri personel, öğretmenler ve öğrenciler ile STK temsilcileri de mozole önünde saygı duruşu gerçekleştirdi. Resmi törenlerin sona ermesinin ardından Anıtkabir'in kapıları vatandaşlara açılacak.

TBMM'de tören

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla TBMM'deki Tören Salonu'nda kutlamaları kabul etti. Törene TBMM Başkanı Cemil Çiçek, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, bakanlar, kuvvet komutanları, YÖK Başkanı, Yargıtay Başkanı, Danıştay Başkanı, MHP Grup başkanvekilleri Oktay Vural ve Mehmet Şandır, BDP Grup Başkanvekili Hasip Kaplan, bazı milletvekilleri ve yabancı misyon şefleri katıldı.

Törene ilk gelen lider Başbakan Recep Tayyip Erdoğan oldu. Başbakan tören başlamadan önce bir süre Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ ve Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer ile ayrı ayrı sohbet etti.

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, Yargıtay Başkanı ve Danıştay Başkanı da kendi aralarında bir süre konuştu.

Tokalaşmadılar

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile Başbakan Recep Tayyip Erdoğan törende tokalaşmazken, konuşmamaları da dikkat çekti. Kılıçdaroğlu, Anayasa Mahkemesi Haşim Kılıç ile tokalaştı. YÖK Başkanı ile TBMM Başkanvekili Mehmet Sağlam'ın bir süre Tören Salonunda sohbet ettiği görüldü.

Genelkurmay Başkanı başıyla selam verdi

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel ve kuvvet komutanları tören başlamadan 5 dakika önce salonda yerlerini aldı. Genelkurmay Başkanı'nın yerine geçerken Başbakan ve Kılıçdaroğlu'na başıyla selam vermesi dikkat çekti. Kuvvet komutanları da bakanların ellerini sıktı.

TBMM'deki törenler ilginç görüntülere de sahne oldu. Hırvatistan Büyükelçisi tokalaşmayı unutunca Cumhurbaşkanı Gül nazikçe hatırlattı. Bunun üzerine Hırvatistan Büyükelçisi, Gül'ün elini sıktı.
Gül'ün diplomatik misyon şeflerinin kutlamaları kabulünde eski bir milletvekilinin de bulunması dikkat çekti. Kutlamalarda bu yıl bakan yardımcıları da yer aldı.

Gül'ün yanıtsız bıraktığı soru

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, kutlamaları kabul ettikten sonra basın mensuplarına kısa bir açıklama yaptı. Cumhuriyet Bayramını kutlayan Gül, Van'daki depremin bütün Türkiye'yi çok üzdüğünü belirterek, "Milletimizin bir ferdinin, bir ilçesinin, bir ilinin acısı hepimizin acısı demektir" dedi. Gül, şöyle dedi:

"Bildiğiniz gibi bugün Cumhuriyet Bayramımızı kutluyoruz, büyük bir gururla ama aynı zamanda da acı içerisindeyiz. Çünkü Van ve çevresindeki deprem bütün Türkiye'yi çok üzmüştür, bütün milletimizi çok üzmüştür. Milletimizin bir ferdinin, bir ilçesinin, bir ilinin acısı hepimizin acısı demektir. Dolayısıyla böyle bir üzüntü içerisinde yaşıyoruz ama 88 yıl içerisinde de Cumhuriyetin başarılarıyla da büyük bir gurur duyuyoruz. Bu vesileyle bir kez daha bütün halkımızın bayramını tebrik ediyorum, yurt dışında olan bütün vatandaşlarımın bayramını tebrik ediyorum."

Basın mensupları da aynı zamanda bugün doğum günü olan Gül'ün doğum gününü kutladı. Bir basın mensubunun, "29 Ekim törenlerinin iptal edilmesine bazı tepkiler oldu, nasıl değerlendiriyorsunuz?" sorusunu ise Gül, yanıtsız bıraktı.

Kahvaltıda buluştular

Bu arada törenin ardından TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in makamında Cumhurbaşkanı Gül, Başbakan Erdoğan ve bazı bakanların da katıldığı bir toplantı gerçekleşti.
Başbakan Erdoğan törenin ardından TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in makamına geçti. Gül'de, kutlamaları kabul ettikten sonra TBMM'den ayrılmak üzere dışarı çıktı. Bu arada Cemil Çiçek, Gül'ü, TBMM'deki makamına davet etti. Daveti kabul eden Gül, Çiçek'in makamına yürüyerek gitti. Çok sayıda bakanın da katıldığı buluşma yaklaşık yarım saat sürdü. Edinilen bilgiye göre Çiçek, makamında konuklarına kahvaltı ikramında bulundu. Çiçek'in makamında gerçekleşen buluşmadan ilk çıkan Cumhurbaşkanı Gül oldu. Ardından Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç çıktı. Daha sonra da Başbakan Erdoğan ayrıldı. Buluşmaya Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, AB Bakanı Egemen Bağış, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Sağlık Bakanı Recep Akdağ, Gençlik ve Spor Bakanı Suat Kılıç, Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu, Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer ve Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım katıldı.

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Ulaştırma Bakanı, "Kahvaltı mı yaptınız?" sorusuna, "Biz her gün kahvaltı yapıyoruz. Ne yapalım bugün bir yere sığınamadık. Kahvaltı var, dediler, yaptık" diyerek espriyle yanıt verdi. Bakan Yıldırım, ne konuşulduğu sorusuna ise, "Siz aranızda ne konuşuyorsanız, biz de onu konuştuk" demekle yetindi. Yıldırım, terör, deprem olmak üzere gündemdeki konuların sohbette geçtiğini ifade etti.

 CHP'li vekiller 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlama törenlerini iptal edilmesine tepkili...

Kılıçdaroğlu iptali kınadı

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, AKP Hükümeti'nin Cumhuriyet Bayramı törenlerini iptal etmesini kınayarak, "Bu kararı alanlar, öğrencilerini 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Törenlerine hazırlayan, depremde şehit olmuş 63 öğretmenimizin aziz ruhlarını incittiklerinin acaba farkındalar mı" dedi.

Kılıçdaroğlu, Cumhuriyet'in ilanının 88. yıldönümü nedeniyle bir mesaj yayımladı. Mesajında, "Cumhuriyetimizin 88. yıldönümünü kutlamaya hazırlanırken şehitler verdik, Van'da, Erciş'te yüzlerce insanımızı kaybettik, binlerce yaralımız var. Elbette acımız büyüktür" diyen Kılıçdaroğlu, "Ama bu büyük acıları gerekçe göstererek Cumhuriyet törenlerini iptal etmek doğru değildir. Çünkü Cumhuriyet 'tasada ve kıvançta beraber olmak' demektir. Ayrıca Cumhuriyet, 'kimsesizlerin kimsesi olmak', Van'a Erciş'e daha fazla sahip çıkmak demektir" dedi.

Resepsiyonların iptalini anlayışla karşıladıklarını, ancak resmi tören geçişlerini, okullarda Cumhuriyet etkinliklerini iptal etmenin Cumhuriyeti anlamamak, Cumhuriyetin erdemlerini bilmemek demek olduğunu ifade eden Kılıçdaroğlu şöyle devam etti:
"Bu kararı alanlar, öğrencilerini 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Törenlerine hazırlayan, depremde şehit olmuş 63 öğretmenimizin aziz ruhlarını incittiklerinin acaba farkındalar mı? Unutulmamalı ki, Cumhuriyet, uluslaşma yolunda attığımız en büyük adımın hatırlanmasıdır. O adımın gerisinde yaşanmış büyük acılar, büyük felaketler vardır. O adımın gerisinde binlerce şehidin kanı vardır. Bu topraklarda hür bir şekilde onurluca yaşamanın çelik iradesi vardır. O adımın gerisinde, bu ülkede yaşayan herkesin, kıvançta ve tasada birlik ve beraberlik yemini vardır. Atalarımızın ettiği o yemin, bir daha bozulmamak üzere edilmiş bir yemindir. Bize, bugün yaşadığımız acıları, ızdırapları ve felaketleri göğüsleme gücü veren işte o yemindir. Van'da bu büyük milleti zor gününde kucaklaştıran işte bu yemindir, bu Cumhuriyet'tir. Cumhuriyet Bayramları, bu andın her nesil tarafından tekrarlanışıdır. Bu törenler yeni kuşaklara millet olmanın hazzını yaşatır kıvançta ve tasada bir olmayı öğretir. Cumhuriyetin ruhunu anlamayanlara, bu büyük millet hak ettiği dersi mutlaka verecektir."

"AKP hükümetinin her olayı mazeret olarak gösteriyor"

CHP Mersin Milletvekili İsa Gök, "AKP hükümetinin her olayı mazeret olarak gösterip, Cumhuriyet devrimleri, demokrasi ve Atatürk'ün olduğu her olayı adeta yok etmek, iptal etmek, sessizliğe gömmek için" uğraştığını iddia etti.

Konuya ilişkin açıklama yapan Gök, şunları söyledi:
"Bir gazetenin 63. yıl kutlama etkinliklerine katılıp, Cumhuriyet devriminin 88. yıl kutlama etkinliklerine katılınmaması ve iptal edilmesini kınıyorum. AKP hükümetinin her olayı mazeret olarak gösterip, Cumhuriyet devrimleri, demokrasi ve Atatürk'ün olduğu her olayı adeta yok etmek, iptal etmek, sessizliğe gömmek için uğraşmaktadır. Tüm vefat edenler, yaralananlar benim de canımdır. Cumhuriyet devrimi yolunda verdiğimiz şehitlerde bizim canımızdır.

Eğer ki bu Cumhuriyetin en önemli gününün eğlence olarak değil, anma, tören geçişi, toplantılar şeklinde yapılacak olan etkinliklerinin de iptal edilmesi, asla kabul edilemez. Devlet protokolünün özel kutlamalara katılıp, bu devletin ve Cumhuriyetin en önemli gününün tüm yurtta adeta yasaklanmasını kınıyorum.
Bir Cumhuriyet çocuğu olarak, bir Atatürk devrimcisi olarak, AKP'nin planlarının farkında olduğumuzun bilinmesini istiyoruz. Yüreğinde Cumhuriyet, Atatürk devrimlerini söküp alamayacaklar."


"Törenlerin iptali Cumhuriyetle hesaplaşma fırsatçılığı"

CHP Kırklareli Milletvekili Turgut Dibek, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlama törenlerinin iptal edilmesine yazılı bir açıklama ile tepki gösterdi.

Son zamanlarda 40'a yakın şehit verilmesi, Van'da meydana gelen deprem nedeniyle yüzlerce yurttaşın hayatını kaybetmesi tüm ulusu derinden yaraladığını söyleyen Dibek, "Bu durum milli birlik ve beraberliğimizi pekiştiren en önemli ulusal bayramın geçit törenlerini iptal etmeyi gerektirmez. Halkımızın birbirine kenetlenmesi gereken bu zor günlerde kenetlenmeyi sağlayacak milli bayram kutlamalarını iptal etmek halkımızın vicdanında da kabul edilemez. Cumhuriyet Bayramı törenlerine saatler kala yapılan bu iptal iktidarın laik demokratik Cumhuriyetle hesaplaşma fırsatçılığını ortaya koymaktadır" dedi.

Bakıröy'de halk töreni

Bakırköy Kaymakamı Yakup Vatan, Bakırköy Garnizon Komutanı Per. Kıd. Alb. İhsan Bursalı, Bakırköy Belediye Başkanı Ateş Ünal Erzen, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcısı Hadi Salihoğlu, mecliste grubu bulunan siyasi partiler, mecliste grubu bulunmayan siyasi partiler, kamu yararına dernekler ve diğer derneklerin çelenklerini koymalarıyla tören sona erdi.

Bu arada yarın saat 10.00’da Bakırköy Belediyesi Atatürk Spor ve Yaşam Köyü’nde yapılacak Cumhuriyet Bayramı törenleri Başbakanlık Genelgesine göre iptal edildi.

Bakırköy Belediye Başkanı Ateş Ünal Erzen de Cumhuriyetin kuruluşunun 88. yıldönümü münasebetiyle yayınladığı mesajda ,” Birlik ve beraberliğimize olan tam inancımla Cumhuriyet Bayramı’nın 88. yılını kutluyor, yüce önder Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları ve şehitlerimizi saygıyla anıyorum.”dedi.

MEB okullarda töreni iptal etti

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın genelgeyle 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı törenlerini iptal etmesinin ardından Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) da okullardaki kutlama törenlerini tümüyle iptal etti. İl ve ilçe milli eğitim müdürleri aracılığıyla okullara “çok acele” koduyla gönderilen yazıda, stadyumdaki ve okullardaki kutlama programlarının yapılmayacağı belirtildi.

Cumhuriyetin 88. kuruluş yıldönümü, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın dünkü Resmi Gazete’de yayımlanan genelgesiyle kutlanmayacak. 2011/19 sayılı genelge şöyle:

“23 Ekim 2011 tarinde Van ili ve çevresinde meydana gelen deprem felaketi nedeniyle 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlama törenlerinin sadece çelenk koyma ve tebrikleri kabul törenleri şeklinde icra edilmesi; tören geçişi, resepsiyon gibi diğer kutlama faaliyetlerinin yapılmaması uygun görülmüştür.”

Depremin tarihi yanlış yazıldı!

Bu genelge üzerine il ve ilçe milli eğitim müdürlükleri aracılığıyla tüm okullara gönderilen “çok acele” vurgulu yazılarla Cumhuriyet Bayramı kutlamaları, resmi çelenk koyma törenleriyle sınırlandırıldı. Törenlerin iptal edilmesine ilişkin okullara gönderilen yazıda depremin meydana geldiği tarihin 23 Ekim 2011 yerine, 23 Kasım 2011 olarak yanlış yazılması dikkat çekti. Çankaya’daki okullara gönderilen yazıda şunlar belirtildi:

“Tüm resmi özel okul/kurum müdürlüklerine; 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlama törenleri, 23 Kasım 2011 tarihinde Van ili ve çevresinde meydana gelen deprem felaketi nedeniyle okullarda ve müdürlüğümüzce Ahmet Taner Kışlalı Spor Salonu’nda yapılacak kutlamalar iptal edilmiştir. (Anıtkabir ve Zafer Anıtı’na çelenk sunma hariç)”

Çelenk sunma törenleri

Bazı okulların müdürlüklerine de “29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamalarının iptali” konusuyla “çok acele” koduyla gönderilen yazıda bugünkü stadyum ve okullardaki kutlama törenlerinin iptal edildiği belirtildi. Yazıda, bugün 08.30’da Anıtkabir’de ve saat 14.00’te Ulus Atatürk Anıtı’na çelenk sunma törenlerinin icra edileceği kaydedildi.

© EurActiv 2003-2012.