Komisyon, Ocak 2007’de hazırladığı yeni “enerji-iklim değişikliği paketi”nde AB çapında zorunlu bir hedef ortaya koydu. Hedefe göre; 2020 itibarıyla toplam enerji tüketiminin %20’sini yenilenebilir enerjilerin oluşturması gerekiyor. Komisyon, bu hedefe nasıl ulaşacakları konusunda ise ülkelerin esnek davranabilmesi için başka bir sektörel hedef ortaya koymadı.
Son gelişmeler ve atılacak adımlar:
- Şubat 2007: Enerji ve Çevre Konseyi enerji ve iklim değişikliği paketini tartıştı.
- 8-9 Mart 2007: Bahar zirvesinde paket incelendi.
- 2007: Komisyon, yenilenebilir elektrik enerjisi için destek mekanizmalarının uyumlaştırılması ihtiyacını gözden geçiren bir rapor yayınlayacak.
- 2007 sonu: Avrupa Stratejik Enerji Planı.
Arka Plan:
Rüzgar, güneş, su enerjileri ve biyokütle, enerji güvenliği ve küresel ısınma alanlarında yaşanan paralel zorlukların üstesinden gelme konusunda önemli rol oynayabilirler. Çünkü hem tükenmeleri söz konusu değildir hem de fosil yakıtlara nazaran çok daha az sera gazı üretmektedirler. 1970’lerde yaşanan enerji krizlerinden bu yana birçok sanayileşmiş ülke, yenilenebilir enerji çözümleri geliştirmek amacıyla programlar başlatmıştır. Fakat düşük petrol fiyatları yenilenebilir enerjilerin gelişmesini engelleyen en büyük etkenlerden birisi olmuştur. Yenilenebilir enerjiler hakkında daha detaylı bilgiyi Wikipediada bulabilirsiniz.
Günümüzde yenilenebilir enerji, küresel enerji rezervinin %13,1’ini ve küresel elektrik üretiminin %17,9’unu sağlamaktadır(IEA, 2007). Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) hazırladığı “Dünya Enerjisine Bakış-2006” adlı raporda 2030 yılı itibarıyla küresel enerji tüketiminde yenilenebilir enerjinin oranı (%14) neredeyse hiç değişmeden kalacak. Ayrıca elektrik üretiminde yenilenebilirlerin payı %25 civarlarında olacak. Greenpeace ve EREC (Avrupa Yenilenebilir Enerji Konseyi) tarafından Ocak 2007’de hazırlanan raporda; eğer doğru politikalar uygulanırsa 2050 yılı itibarıyla küresel enerji ihtiyacının yarısı yenilenebilir enerjiler tarafından sağlanabilir.
AB’deki Gelişmeler:
- 1997: Komisyon, hazırladığı “Gelecek için enerji: yenilenebilir enerji kaynakları-Topluluk Stratejisi ve Eylem Planı” başlıklı Beyaz Kitap’da yenilenebilir enerjilerin toplam enerji tüketimindeki payını 2010 yılı itibarıyla AB genelinde %12’ye çıkarmayı hedeflemektedir.
- 2001: AB, “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından üretilen Elektirik Enerjisini Teşvik Hakkında Diretif”i uygulamaya koydu. Direktif, AB çapında elektrik üretiminde kullanılan yenilenebilirlerin payını 2010 yılı itibarıyla %21 çıkarmayı hedefliyor.
- 2003: AB, “Bioyakıt Direktifi”ni uygulamaya başladı. Direktif, bioyakıtların pazar payı için “referans değerler” ortaya koydu (2005 için %2, 2010 için %5,75)
- 2006: Avrupa Parlamentosu, 2020 itibarıyla yenilenebilirlerin AB enerji tüketimi içindeki payının %25’e çıkarılması için çağrıda bulundu.
- 2007: Komisyon, “enerji-iklim değişikliği paketi”nin bir parçası olarak “Yenilenebilir Enerji Yol Haritası”nı sundu. Haritada enerji tüketimindeki yenilenebilirlerin payının 2020 itibarıyla %20’ye çıkarılmasının zorunlu hale getirilmesi teklif ediliyor. Bioyakıtlar için ise asgari %10’luk bir hedef öngörülüyor.
Konu Başlıkları:
Bugüne kadar ki gelişmeler:
- 2010 yılında %12’lik hedefe ulaşılamayacak. Yenilenebilir Enerji Yol Haritası” göre AB, 2010 yılı itibarıyla %10’u geçemeyecek.
- Elektrik sektöründe ise durum biraz daha iç açıcı (2010’da %19). Fakat Üye ülkeler bu konuda eşit performans gösteremediler. Sadece 9 ülke ulusal hedeflerine ulaşma yolunda istikrarlı adımlarla ilerliyor: Danimarka, Almanya, Finlandiya, Macaristan, İrlanda, Lüksemburg, İspanya, İsveç ve Hollanda
- Bioyakıt sektöründe de hem gelişme yavaş. Bu yüzden belirleyici hedefler de karşılanamayacak. Sadece 3 üye ülke, %1’den fazla bioyakıt kullanma hedeflerine ulaşabilecek: Almanya, Fransa ve İsveç
- Isıtma ve soğutma sektöründe de gelişme yavaş. Buna rağmen bu sektör büyük bir potansiyele sahip.
Zorunlu hedefler mi yoksa esneklik mi?
- Komisyon, yenilenebilir enerjiler için hazırladığı yol haritasında AB’nin enerji karışımındaki yenilenebilir enerji (2020’de %20) ve ulaşımda kullanılacak bioyakıtlar (2020’de %10) için yasal olarak bağlayıcı hedeflerin getirilmesini teklif etti. Buna rağmen sektör bazında zorunlu hedefler koymadı. Buna sebep olarak da üye ülkelerin öncelikleri ve potansiyellerine göre yenilenebilir enerjileri teşvik edebilmeleri için esnekliğe ihtiyaç duydukları öne sürüldü.
- Üye ülkelerden Ulusal Eylem Planı hazırlamaları istenecek ve planlar sektör hedeflerini de kapsayacak.
- Hedefler ve hedefler için kriterler konularında ayrıntılı bilgi için bakınız; CEPS - Egenhofer (2007).
Isıtma ve Soğutma: “Uyuyan Dev”
- Isıtma ve soğutma sektörü yenilenebilirler için büyük bir potansiyele sahip; fakat AB politik çevreleri bu potansiyeli sürekli göz ardı ediyor. 1997 yılında açıklanan hedefe göre 2020 itibarıyla yenilenebilirlerin oranı %12 olacaktı. Ve bu hedef yüzdenin %5’ini ise ısıtma ve soğutma sektörü için kullanılacak yenilenebilirlerin karşılaması bekleniyordu.
- Mayıs 2004’deki Komisyon değerlendirmesinde ısıtma ve soğutma alanındaki yetersiz kullanım yüzünden %12’lik hedefe ulaşılamayacağı sonucu ortaya çıktı.
- Komisyon, ısıtma ve soğutma alanıyla ilgili bir direktif üzerinde çalıştığını duyurdu. Parlamento ise konu hakkında bir raporu (rapport Rothe) onayladı. Bu çalışmalara rağmen 2007 enerji-iklim değişikliği paketinde ısıtma ve soğutma alanıyla ilgili verilen teklifler yetersiz kaldı.
Diğer Engeller
- Geleneksel fosil yakıtların dış maliyetlerinin içselleştirilememesi
- Güç şebekesine erişim için koşullar zor
- Üye devletlerde geniş ölçüde birbirinden farklı yenilenebilir enerji destek sistemleri