GENEL SPONSOR
Romanya bugün Türkiye'nin, Balkanlar’daki en büyük ticari ortağı konumunda bulunuyor.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi 7 milyar dolara yaklaşıyor. 2010 yılında bu rakamın 10 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Türkiye’nin balkanlardaki en büyük ticari ortağı olan Romanya, Karadeniz Bölgesi’nde de Rusya Federasyonu'ndan sonra ikinci sırada yer alıyor.
Avrupa Birliği’ne en son katılan iki ülkeden biri olan Romanya’nın Türkiye ile ticareti 2008 yılının ilk 8 ayında 5.5 milyar dolar olarak gerçekleşti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2.6 milyar dolarını Romanya’nın Türkiye’ye yaptığı ihracat, 2,9 milyar dolarını ise Romanya’nın Türkiye’den yaptığı ithalat oluşturdu.
Türk iş adamlarının Romanya'daki yatırımları 2 milyar dolara yaklaşıyor. Türk ekonomisinin bel kemiğini oluşturan KOBİ'lerin dışa açılma politikalarında da, Romanya'nın hedef pazarlar arasında yer alıyor.
Turizm ve enerji iki ülke arasındaki işbirliği yapılabilecek alanların başında sıralanıyor. Uzmanlar
Romanya'nın kış, Türkiye'nin yaz turizmi potansiyelinin değerlendirilebileceğini, Türk ve Romen firmalarının, Orta doğu ve Kafkasya'da enerji konusunda ortak projelerde yer almalarının sağlanabileceğini ifade ediyorlar. Türk ve Romen bilişim firmaları arasında özellikle yazılım geliştirme konusunda da işbirliği imkanlarının mevcut olduğu belirtiliyor.
Genel anlamda bakıldığında ise Romanya Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı 11. ülke, en çok ithalat yaptığı 19. ülke konumunda yer alıyor. Türkiye ise, Romanya'nın en fazla ithalat ve ihracat yaptığı ilk beş ülke arasında yer alıyor. Türkiye'nin Romanya'dan ithalatında yüzde 44 payla demir-çelik ürünleri başta gelirken bunu plastikler (yüzde 12), organik kimyasallar (yüzde 10), gübreler (yüzde 6.5) ve mineral yakıtlar (yüzde 6) takip ediyor. Türkiye’nin Romanya'ya ihracatını ise ağırlıklı olarak otomotiv ve yan sanayi (yüzde 12), sentetik suni devamsız lifler (yüzde 7.5), kazan ve makine (yüzde 7), elektrikli makine (yüzde 6), pamuk, plastik ve demir-çelik gibi ürünler oluşturuyor.
Romanya, özellikle bulunduğu coğrafya itibariyle Orta Avrupa, Baltık ülkeleri ve Ortadoğu pazarlarına açılımı sağlayacak bir avantajı beraberinde getiriyor.
Polonya’dan sonra Orta Avrupa’nın ikinci en büyük piyasası olan Romanya, AB üyeliğinin
yanı sıra, yaklaşık bin km’lik bir alanda 200 milyon tüketiciye ulaşan ticaret yolları ve merkezlerinin kavşağında bulunması bakımından yatırımcılar için Avrupa’nın en cazip ülkelerinden biri konumunda.
Farklı doğal kaynakları, verimli tarım alanları, kalifiye ve ucuz işgücü ve sahip olduğu turizm potansiyeli Romanya’yı çekici bir Pazar yapan öncelikli unsurlar arasında sıralanıyor. Pazara girmek ve ticaret yapmak için herhangi bir kısıtlama bulunmaması ve kar transferlerine sağlanan kolaylıklar da hem ihracatçılar, hem de yatırımcılar için uygun fırsatlar sunuyor.
Kafkasya ve Afrika’da ortak yatırımlar olabilir
İki ülke arasındaki ticari ilişkileri değerlendiren Romanya Dışişleri Bakanı Lazar Comanescu, Türkiye’nin ticari ilişkiler açısından Romanya için Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada yer aldığını ifade ediyor. Comanescu aynı zamanda Türk ve Romen firmalarının Kafkasya ve Afrika'da ortak yatırımlar yapabileceklerini ve bu bölgelerde büyük potansiyeller bulunduğunu ifade ediyor.
Ticaret ilişkilerinin yanı sıra, Türk firmaları Romanya'da oldukça önemli işlere imza atıyorlar. Romanya’da faaliyet gösteren Türk sermayeli şirket sayısı 10 bin 600'e ulaşıyor. Bu şirketlerin toplam sermayeleri 643,6 milyon dolar.
Comanescu özellikle gıda, tarım, inşaat malzemeleri gibi alanlarda daha fazla yatırım yapılabileceğini, imalat, turizm alanlarında ise ortak girişimlerde bulunulabileceğini ifade ediyor.
İki ülkenin eski İpek Yolu'nun canlandırılması için çalışabileceğini de söyleyen Comanescu, enerji alanında işbirliği yapılabileceğini, bu kapsamda Türkiye'nin dahil olduğu Nabucco projesinin Avrupa'nın enerji güvenliğinin sağlanması açısından önemli olduğunu belirtiyor.
Ülke özellikleri
Patent ve Ticari Haklar: Romanya, endüstriyel mülkiyeti korumak amacıyla 1883’te imzalanan Paris Konvansiyonu’na taraftır, ve patent hakları konusunda bu anlaşmanın gereklerini yerine getiriyor. Yabancı yatırımcılar da, Romenler ile aynı uygulamaya tabi tutuluyor. Patent haklarının ödenmesi konusunu genişletmek ve açıklığa kavuşturmak amacıyla yeni bir patent yasası uygulamaya konuldu. Patentler 20 yıl için geçerli.
Telif Hakları: Romanya telif hakları konusunda imzalanmış olan Bern Konvansiyonu’na taraf. 1996 yılından bu yana, ülkede batı standartları ile uyumlu modern bir telif hakları yasası uygulamaya konuldu.
Ticari Markalar: Romanya, 1894 yılında imzalanmış olan Madrid Anlaşması’na katıldı. Bu anlaşma Uluslararası Marka Tescili ile ilgili. 1998 yılında ülke, genel olarak uluslararası standartlarla uyumlu bir yeni ‘Ticari Markalar Yasası’nı uygulamaya koydu. Yürürlükte olan hükümlere göre, marka tescilleri başvuru tarihinden itibaren 10 yıl süre için geçerli. Ticari marka alabilmek için 6 ay içinde başvuruda bulunmak gerekiyor.
Etiketleme ve Paketleme: İthalatı yapılan ürünlerin etiketleme, sağlık ve güvenlik ile ilgili kurallara uymaları yasal zorunlu. Bu kurallar gelişmiş ülkelerde geçerli kurallarla benzer özellikler içeriyor. Yabancı ürünlere uygulanan özel kurallar bulunmuyor.
Gümrükler: İthal vergileri yönünden Romanya, AB, EFTA ve CEFTA ülkelerine birçok üründe diğer ülkelere uyguladığından daha düşük gümrük vergisi uygulanıyor. İthalatta tahsil edilen gümrük vergisinin yanında, yüzde 2 oranında ithalat ek fonu alınıyor. Ülkede genel KDV oranı ise, yüzde 19.